Thực hư chuyện nước mắm có độc chất

Ngoài ra các hiệp hội cũng đề nghị xử lý, ngăn ngừa những hành động gây thiệt hại cho ngành sản xuất nước mắm.

Cuộc chiến truyền thông giữa các nhà sản xuất nước mắm truyền thống và nước mắm công nghiệp ở Việt Nam được đẩy lên cao trào, sau sự kiện Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng hôm 17/10/2016 công bố kết quả xét nghiệm cho thấy hơn 67% các mẫu nước mắm có hàm lượng thạch tín vượt qui chuẩn Việt Nam và nước mắm có độ đạm càng cao thì càng chứa nhiều thạch tín.

Thông tin của Vinastas được cho là nhắm vào các nhà sản xuất nước mắm truyền thống, chi phối phần lớn thị trường tiêu thụ 200 triệu lít mỗi năm của Việt Nam.

Trước đó vào ngày 10/10/2016 báo điện tử Thanh Niên có loạt bài mô tả nước mắm công nghiệp trên thị trường không phải là nước mắm mà chỉ gồm nước pha hóa chất.

Bà Nguyễn Thị Tịnh, một nhà sản xuất nước mắm truyền thống, nguyên Chủ tịch Hiệp hội nước mắm Phú Quốc nói rằng, asen hữu cơ trong nước mắm là không độc hại. Bà Tịnh cũng giải thích sự khác biệt giữa nước mắm truyền thống và sản phẩm mà báo chí gọi là nước mắm công nghiệp. Bà nói:

“Nước mắm truyền thống của Việt Nam là quốc hồn quốc túy sản xuất từ nguyên liệu cá và muối ủ chượp và lên men tự nhiên thời gian từ 10 đến 12 tháng mới ra  sản phẩm nước mắm…asen hữu cơ từ trong bản than con cá nó có sẵn, con cá cho đạm càng cao thì asen hữu cơ càng cao, asen hữu cơ hoàn toàn không có hại cho sức khỏe người tiêu dùng…còn nước mắm công nghiệp là họ lấy nước mắm truyền thống về pha chế lại thành nước mắm công nghiệp, hai cái này hoàn toàn khác nhau.”

Thông tin của Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng về nước mắm nhiễm thạch tín, quen gọi là asen hay arsenic, được cho là mập mờ vì chỉ nói chung về hàm lượng asen tổng, mà không nói rõ chất asen hữu cơ vốn có sẵn trong nguyên liệu cá làm nước mắm là thành phần không độc hại.

Ông Nguyễn Tử Cương, Trưởng ban phát triển bền vững Hội Nghề cá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản từ Hà Nội nhận định:

“Nước mắm là sản phẩm cổ truyền, thậm chí nhiều người còn ví nó là sản phẩm quốc hồn quốc túy của Việt Nam. Người ta ăn nước mắm và chẳng làm sao cả, cả những người công bố thông tin cũng đang ăn nước mắm và trước đó ông bà cha mẹ cũng ăn nước mắm.

Thế còn về quan điểm khoa học gọi asen vô cơ và asen hữu cơ thì cũng không chuẩn. Cần hiểu nó là asen dạng nguyên tố hóa học, hoặc là nguyên tố hóa học asen đã được kết hợp với các chất khác thành hợp chất. 

Trong sản phẩm nước mắm nói chung thì asen dạng nguyên tố thì nó độc, còn asen đã cấu thành một thành phần của sản phẩm thủy sản thì nó không độc. 

Ở Việt Nam ai cũng hiểu như vậy và đã có sự mập mờ trong khi đưa thông tin của Hội Bảo vệ người tiêu dùng và đã được cải chính rồi.” 

Báo chí Việt Nam được cho là chia thành hai phe khá rõ rệt. Một phía đưa những thông tin về kết quả kiểm nghiệm nước mắm nhiễm độc của Vinatas, đồng thời mô tả việc các siêu thị rút một số sản phẩm nước mắm có hàm lượng asen cao khỏi quầy hàng.

Phía kia phỏng vấn người đại diện các hiệp hội nước mắm truyền thống, phỏng vấn chuyên gia hóa thực phẩm làm rõ sự mập mờ về kết quả xét nghiệm của Vinastas. Theo đó Vinastas chỉ công bố hàm lượng tổng asen và kết luận là cao hơn qui chuẩn. Sau này chính người đại diện của Vinatas nhìn nhận là kết quả xét nghiệm các mẫu nước mắm không tìm thấy asen vô cơ, tức thành phần asen độc

Ngày 21/10/2016 Bộ trưởng Thông tin Truyền thông Trương Minh Tuấn mô tả vụ nước mắm nhiễm asen là “một sự cố truyền thông không bình thường.”

Theo Dân Trí Online, Bộ trưởng Trương Minh Tuấn cho rằng một số cơ quan báo chí đã đưa tin cẩu thả, thiếu chuyên nghiệp; thậm chí có thể nghi vấn đây là một chiến dịch truyền thông lấy người tiêu dùng làm “con tin” nhằm làm lợi cho doanh nghiệp này gây hại cho doanh nghiệp kia.

Cuộc chiến truyền thông nước mắm nhiễm thạch tín lan rộng tới diễn đàn Quốc hội, Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương được báo chí trích lời đã mô tả Vinatas, tuy là Hội bảo vệ người tiêu dùng nhưng lại làm người tiêu dung hoang mang.

Đại biểu Nguyễn Sỹ Cương còn cho rằng hành động của Vinatas là vi phạm pháp luật, cần phải xử lý nghiêm khắc để làm gương.

Phản ứng của xã hội tỏ ra bất bình với công bố xét nghiệm nước mắm nhiễm độc của Vinastas. Từ Saigon, Tiến sĩ Nguyễn Nhã một chuyên gia về nghệ thuật ẩm thực Việt Nam phát biểu:

“Nếu mà có nhiễu thông tin làm ảnh hưởng đến nước mắm tôi nghĩ là có tội đối với bản sắc ăn uống của người Việt Nam. Tôi luôn luôn dùng nước mắm, trong đó thích nhất là Phú Quốc có lúc tôi cũng ăn nước mắm Phan Thiết hay Nha Trang. 

Nhưng Phú Quốc tôi vẫn thích nhất vì cá cơm của nơi này rất ngon và thơm. Ai nói nước mắm truyền thống thế nọ thế kia nhưng bản thân tôi và gia đình tôi trước nay vẫn ăn và bây giờ cũng tiếp tục ăn.” 

Trong cuộc phỏng vấn của chúng tôi, ông Nguyễn Tử Cương, Trưởng ban phát triển bền vững Hội Nghề cá Việt Nam, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm nông lâm thủy sản cho rằng, đáng lẽ cơ quan nhà nước có thẩm quyền về an toàn thực phẩm phải phát biểu ngay, phát biểu nhanh vì kiến thức đã có sẵn và cứ thế làm, thì đã tránh được điều gọi là “sự cố truyền thông” gây hoang mang dư luận.- RFA

Hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng (Vinatas) có thể sẽ bị các doanh nghiệp sản xuất nước mắm truyển thống kiện ra tòa vì đã công bố những dữ liệu gây ngộ nhận độc chất trong sản phẩm của họ.

Đó là ý kiến của nhiều luật sư sau khi nghiên cứu hành vi của Vinatas khi tổ chức này đã thuê người làm một nghiên cứu vể độc chất arsen có trong nước mắm truyền thống. Bản công bố trên trang web của Vinatas (nay đã được gỡ xuống) cho biết trong 150 mẫu nước mắm đóng chai của 88 nhãn hiệu thì có tới 67,3% không đạt quy định về hàm lượng arsen tổng (thạch tín) cho phép trong sản phẩm.

Vinatas đã lập lờ khi không công bố rõ ràng hàm lượng arsen vượt chuẩn là vô cơ hay hữu cơ, mà chỉ công bố arsen tổng. Trong khi hàng trăm năm qua nước mắm truyền thống chưa bao giờ bị phát hiện là có arsen vô cơ, tức loại độc chất cấm trong công nghệ thực phẩm.

Theo các chuyên gia về luật những doanh nghiệp sản xuất nước mắm truyền thống có thể kiện Vinatas vì công bố thông tin gây hiểu nhầm, ảnh hưởng đến kinh doanh. Nơi tiếp nhận đơn kiện của doanh nghiệp là tòa án nhân dân cấp quận, huyện nơi doanh nghiệp đóng trụ sở.

Nước mắm chứa thạch tín đến hồi gay cấn

Điều mà chính quyền Obama cố tránh từ nhiều tháng qua đã trở thành hiện thực vào hôm qua, 20/10/2016. Tại Bắc Kinh, tổng thống Philippines Duterte tuyên bố đoạn tuyệt với Mỹ và sẵn sàng liên minh với Nga và TC. Việc mất đi một thành tố quan trọng trong chiến lược xoay trục qua châu Á để làm đối trọng với TC là một vố đau cho Mỹ, nhưng vấn đề là Washington như bị bó tay, chưa có được giải pháp tốt để đối phó.

Việc tân tổng thống Philippines có lập trường chống Mỹ đã được chính ông nêu bật, với những tuyên bố mang nặng tính chất khiêu khích từ ngày ông đắc cử. Để đối phó, chính quyền Mỹ và tổng thống Barack Obama, người bị Duterte khiêu khích đích danh vẫn cố nhẫn nhịn, tránh không đổ thêm dầu vào lửa, vì không muốn gây tổn hại cho Thỏa Thuận Hợp Tác Quốc Phòng Nâng cao Mỹ Phi, ký kết năm 2014, cho phép Hoa Kỳ luân chuyển chiến hạm và chiến đấu cơ cũng như binh sĩ qua 5 căn cứ quân sự lớn ở Philippines. Đây là một thỏa thuận cực kì quan trọng nếu Mỹ muốn đưa sức mạnh quốc phòng tới ngưỡng cửa TC.

Theo hãng tin Anh Reuters, một quan chức Mỹ xin giấu tên xác nhận rằng trong nội bộ chính quyền Mỹ, tranh cãi đã bùng lên trong nhiều tháng qua về việc nên hay không nên chỉ trích Duterte trong vấn đề nhân quyền. Một số người cho rằng lời lẽ thận trọng của Mỹ khi chỉ trích chiến dịch bài trừ ma túy của Duterte quá yếu.

Thế nhưng, thái độ nhẫn nhịn của chính quyền Obama như đã biến thành vô ích với tuyên bố «chia tay » Mỹ của Duterte vào hôm qua. Đây mới chỉ là những tuyên bố, nhưng Mỹ có thể làm gì để những tuyên bố đó không trở thành hiện thực.

Một số người đã căn cứ vào thực tế hiện nay là Philippines tùy thuộc rất lớn vào Mỹ về cả phương diện viện trợ quân sự, hợp tác kinh tế lẫn đầu tư, do đó có thể nghĩ đến phương án cắt viện trợ quân sự.

Washington đã cung cấp cho Philippines hàng triệu đô la viện trợ quân sự trong hai năm qua nhằm đối phó với hành động bồi đắp đảo nhân tạo của TC ở Biển Đông.

Nhiều thành viên Quốc hội Mỹ trong đó có thượng nghị sĩ Patrick Leahy thuộc đảng Dân Chủ đã từng gợi lên ý này khi cho biết là Mỹ sẽ cân nhắc các điều kiện viện trợ cho Philippines nếu Duterte không lơi tay trong chiến dịch bài trừ ma túy một cách cực kỳ thô bạo và đẫm máu của ông.

Thế nhưng, để chống lại ý tưởng đó, nhiều quan chức trong chính quyền Duterte tại Philippines đã không ngần ngại cho rằng nếu không có sự trợ giúp của Mỹ, thì Manila hoàn toàn có thể quay sang nhờ Nga và TC hỗ trợ.

Hôm qua, bộ trưởng Thương Mại Philippines Ramon Lopez cho biết là nhân chuyến công du TC của tổng thống Duterte, hai bên đã ký kết những hợp đồng trị giá 13,5 tỉ đô la. Con số này đã cao hơn hẳn so với số tiền Mỹ đầu tư trực tiếp vào Philippines hiện nay chỉ khoảng 4,7 tỉ đô la mà thôi.

Trong bối cảnh gần như bị bó tay, không có phương tiện gây sức ép, có suy nghĩ trong chính quyền Mỹ cho là không nên lo ngại quá đáng. Duterte nổi tiếng là một con người thực dụng, và ông hoàn toàn có thể nối lại với Hoa Kỳ nếu nhận thấy rằng quyền lợi của Philippines nằm ở chỗ đó.

Tranh luận vẫn tiếp tục, nhưng rõ ràng là hồ sơ Philippines khó có thể được giải quyết dứt khoát từ nay đến tháng 11 là ngày mà Mỹ bầu tổng thống, và gánh nặng sẽ đè lên vai người kế nhiệm ông Obama. – Theo RFI

Hoa Kỳ sẽ yêu cầu đồng minh Philippines «giải thích » ý nghĩa tuyên bố của tổng thống Philippines Rodrigo Duterte ngày 20/10/2016 tại Bắc Kinh trong đó ông nói đến việc «chia tay » với Mỹ. Một đặc sứ Mỹ sẽ đến Manila ngay tuần tới để tìm hiểu ngọn ngành vụ việc.

Trong một cuộc họp báo ngày 20/10 tại Washington, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Mỹ John Kirby xác nhận là Mỹ sẽ tìm kiếm «một lời giải thích chính xác về những gì mà tổng thống [Philippines] muốn nói khi ông đề cập tới việc chia tay với nước Mỹ».

Đối với phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ, các tuyên bố về việc chấm dứt quan hệ với Mỹ của Duterte rất khó lý giải vì «mâu thuẫn với quan hệ rất gần gũi mà Mỹ đang có với người dân cũng như chính phủ Philippines ở mọi cấp độ, chứ không chỉ giới hạn trong lãnh vực an ninh». Theo ông Kirby, bạn bè và đối tác của Mỹ trong khu vực cũng không hiểu rõ các phát biểu của tổng thống Philippines.

Ngay vào tuần tới, ông Daniel Russel, trợ lý ngoại trưởng Mỹ đặc trách châu Á sẽ đến Manila để tìm giải thích, nhưng phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Mỹ khẳng định rằng đó là một chuyến công được đã được dự trù từ lâu.

Trước mắt, phía Mỹ vẫn nhấn mạnh rằng chưa nhận được bất kỳ yêu cầu nào từ phía Philippines trên vấn đề giảm bớt hợp tác. Phát biểu ngày 21/10 trên đường thăm Thổ Nhĩ Kỳ, bộ trưởng Quốc Phòng Mỹ Ashton Carter khẳng định Mỹ vẫn sẽ duy trì các cam kết liên minh với Philippines cho dù Duterte đã tuyên bố chia tay Mỹ.

Ngày 20/10, tổng thống Philippines đã gây chấn động khi ngay tại Bắc Kinh, công khai tuyên bố chia tay với Washington, cho rằng «Mỹ đã thua cuộc cả về quân sự và kinh tế », đồng thời khẳng định là sẽ liên minh với TC và Nga để « đối đầu với các vấn đề của thế giới».

Và như thông lệ trong thời gian gần đây, sau các tuyên bố dữ dội của Duterte, các quan chức chính phủ Philippines lại phải lên tiếng đính chính. Vào ngày 21/10, bộ trưởng Thương Mại Philippines Ramon Lopez đã khẳng định rằng Philippines vẫn sẽ duy trì quan hệ kinh tế, thương mại với Mỹ, theo Reuters.

Phát biểu với giới báo chí tại Bắc Kinh, ông Lopez giải thích là Duterte «không nói về việc chia tay với Mỹ » và Philippines «không dừng các hoạt động thương mại và đầu tư với Mỹ ».

Riêng tại Philippines, một quan chức cấp cao tại văn phòng truyền thông của tổng thống Philippines đã kêu gọi mọi người khoan diễn giải tuyên bố của Duterte về việc chấm dứt quan hệ với Mỹ, mà nên chờ chỉ đạo cụ thể từ chính tổng thống và bộ Ngoại Giao Philippines khi phái đoàn thăm TC về nước.

Tuyên bố của Duterte đã khiến công luận Philippines hoang mang, kẻ chống, người bênh, thậm chí một số không nhỏ chính khách Philippines lo ngại một hành động phiêu lưu về mặt quân sự cũng như kinh tế.

Thông tín viên RFI, Marianne Dardard, tường thuật từ Manila:

«Một bộ phận trong chính giới Philippines cho là tổng thống Duterte có lý, như Renato Reyes, tổng thư ký đảng Bayan, thuộc cánh tả. Ông nói: tất cả các tổng thống Philippines cho đến giờ đều là con rối của Mỹ, và họ vẫn trung thành với Mỹ. Chúng tôi cho Mỹ đóng quân trên lãnh thổ Philippines, nhưng có được lợi gì đâu. Quan hệ hai bên thật là không cân đối. Với những nước khác, ít ra chúng tôi còn có nhiều chọn lựa.

Ngược lại thì ông Roilo Goles, cựu cố vấn an ninh quốc gia, đánh giá rằng việc tách rời khỏi Mỹ rất phiêu lưu: có thể nào đánh đổi một đồng minh đã chứng tỏ sự trung thành từ gần 70 năm nay với một kẻ khác mà ý đồ không rõ ràng và đã chiếm vùng đặc quyền kinh tế của chúng ta?

Đối với ông Rolo Goles, tách Philippines ra khỏi Hoa Kỳ là điều không thể. Kinh tế Philippines sẽ không chịu nổi, sẽ bị tê liệt, vì Hoa Kỳ là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Philippines.

Ngay trước khi ông Duterte đến Bắc Kinh, một cuộc thăm dò dư luận cho thấy đa số người Philippines tỏ ý nghi kỵ Trung Quốc và ngược lại cho thấy rất tin tưởng vào Hoa Kỳ ». - Theo RFI

Nổi bật trên thời sự quốc tế tuần này là chủ đề về cuộc chiến ở Aleppo – Syria và Mossoul – Irak. Hôm nay, nhật báo Libération đăng bài xã luận có tiêu đề « Mơ hồ» của Laurent Joffrin.

TIN ĐỌC NHANH

Tổng thống Hoa Kỳ trước đó nói ông Trump nên ngưng than vãn về bầu cử

Tổng thống Barack Obama nói việc ứng viên Cộng hòa Donald Trump bình luận rằng ông không chấp nhận kết quả bầu cử là “nguy hiểm”.

Phát biểu tại một sự kiện để hậu thuẫn cho ứng viên đảng Dân chủ Hillary Clinton tại Miami, tổng thống nói bình luận của ông Trump phương hại tới nền dân chủ Hoa Kỳ.

Trong cuộc tranh luận cuối cùng với bà Clinton, ông Trump từ chối nói liệu ông sẽ chấp nhận kết quả của cuộc bầu cử vào ngày 8/11 hay không.

Sau đó ông nói rằng ông sẽ chấp nhận một kết quả ”rõ ràng” nhưng bỏ ngỏ khả năng khiếu kiện.

Phát biểu tại Ohio hôm thứ Năm, ông Trump vừa nói vừa cười: “Tôi muốn hứa và cam kết với tất cả cử tri và ủng hộ viên của tôi cũng như tất cả người dân Mỹ, rằng tôi sẽ hoàn toàn chấp nhận kết quả của cuộc bầu cử tổng thống lịch sử và vĩ đại này – nếu tôi thắng.”

Trong bài phát biểu, ông nói ông sẽ chấp nhận một kết quả rõ ràng nhưng bảo lưu quyền đâm đơn trong trường hợp có vấn đề cần làm rõ.

Vài giờ sau, tổng thống nói rằng gieo rắc mầm mống nghi ngờ về tính chính danh của bầu cử Hoa Kỳ tạo đà cho kẻ thù của đất nước.

Ông Trump bị nhiều người trong chính đảng của ông chỉ trích khi nói ông có thể không chấp nhận kết quả bầu cử.

Ông Trump trong nhiều ngày nói cuộc bầu cử có những vấn đề gây bất lợi cho ông do truyền thông thiên vị và gian lận trong cử tri.

Trong cuộc tranh luận hôm thứ Tư với bà Clinton, khi người dẫn chương trình Chris Wallace hỏi ông Trump liệu ông sẽ chấp nhận kết quả thua bà Clinton hay không, ứng viên Cộng hòa nói ông sẽ cho ông “dài cổ mà chờ”.

Image copyrightAFP