Hải Ngoại Ngày Nay


LIÊN KẾT HẢI NGOẠI YỂM TRỢ QUỐC NỘI ĐẤU TRANH

GIẢI THỂ CHẾ ĐỘ ĐỘC TÀI VIỆT CỘNG

GIẢi TRỪ HIỂM HỌA XÂM LĂNG TRUNG CỘNG

Tin khắp nơi – 04/11/2016

Friday, November 4, 2016 // , ,
Tin khắp nơi – 04/11/2016

Trump và Clinton

nối lại các cuộc tấn công trong lúc so kè

Hai ứng viên Donald Trump và Hillary Clinton nối lại các cuộc tấn công về sự thích hợp của nhau với vai trò tổng thống trong lúc các cuộc thăm dò cho thấy họ đang so kè.
Bà Clinton – người dẫn đầu cuộc thăm dò nhưng khoảng cách đang bị thu hẹp trong những ngày gần đây – nhắm vào tính khí và cách hành xử với phụ nữ của đối thủ đảng Cộng hòa.
Ông Trump tuyên bố nếu bà ấy vào Nhà Trắng thì tiếp theo sau sẽ là các cuộc điều tra hình sự.
Melania, vợ ông, xuất hiện trong chiến dịch để cổ vũ chồng.
Trong bài phát biểu đầu tiên từ hội nghị đảng Cộng hòa hồi tháng Bảy, cựu người mẫu chia sẻ trải nghiệm của mình khi là người nhập cư và người mẹ và nói rằng chồng bà sẽ “làm cho nước Mỹ công bằng”.
Bà cũng hứa hẹn, trong bài phát biểu tại ngoại ô Philadelphia, khởi xướng chiến dịch chống bắt nạt trên mạng nếu trở thành đệ nhất phu nhân và chống lại nền văn hóa “quá nhỏ mọn”.
Ông Trump giành được lợi thế hơn bà Clinton tại một số bang mà cử tri còn dao động như Florida và Bắc Carolina, theo cuộc thăm dò.
Một số cuộc thăm dò cho thấy hai ứng viên đang so kè nhau.
Bầu cử Mỹ: Cuộc đua trong những ngày cuối
Cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos dự đoán tỷ lệ cược bà Clinton giành 270 phiếu đại cử tri cần thiết hôm 1/11 là khoảng 90%, giảm so với 95% tuần trước.
‘Lợi thế’
Ông Trump có thêm lợi thế nhờ cuộc điều tra mới của FBI nhắm vào các email của phụ tá bà Clinton.
“Lại có chuyện xảy ra với nhà Clinton – hẳn quý vị còn nhớ việc luận tội và những vấn đề liên quan”, ông Trump nói tại cuộc vận động tại Jacksonville, Florida, trong lần xuất hiện thứ tư tại bang này.
“Đó không phải là những gì chúng ta cần. Chúng ta cần một người sẵn sàng nhận vai trò mới.”
Sau đó, tại cuộc vận động ở Bắc Carolina, ông có bài phát biểu về quốc phòng và nói rằng mình không thể tưởng tượng được bà Clinton trong vai trò tổng tư lệnh.
Bà Clinton tiếp tục tập trung vào tư cách của ông Trump và nói trong cuộc vận động ở Bắc Carolina: “Nếu Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử này, chúng ta sẽ có một tổng tư lệnh non nớt và có những ý tưởng vô cùng nguy hiểm.”
Tổng thống Barack Obama cố gắng thu hút sự ủng hộ của các cử tri trẻ và người Mỹ gốc Phi dành cho bà Clinton.
Đề cập bóng gió đến quá khứ của ông Trump hồi còn là người dẫn chương trình truyền hình thực tế, ông Obama nói trước sinh viên Đại học Quốc tế Florida ở Miami: “Đây không phải là một trò đùa và cũng chẳng phải là các chương trình truyền hình thực tế như Survivor, The Bachelorette.”
Bà Clinton cũng nhận được sự cổ vũ từ đối thủ trước đây, Bernie Sanders. Ông xuất hiện cùng bà trong cuộc vận động ở Bắc Carolina đêm 3/11, ca ngợi cam kết của bà về việc tăng lương tối thiểu và giải quyết tình trạng bất bình đẳng.

Hợp tác quân sự Nga-Ấn gia tăng :

Vố đau cho Trung Quốc

Nhân cuộc họp thường niên tại New Delhi hôm 26/10/2016 của Ủy Ban Liên Chính Phủ về Hợp Tác Quân Sự-Kỹ Thuật Nga-Ấn, bộ trưởng Quốc Phòng Ấn Độ Manohar Parrikar và đồng nhiệm Nga Sergei Shoigu đã hoàn thiện các chi tiết trong hợp tác quốc phòng giữa hai nước. Sau bốn năm bị đóng băng, công cuộc hợp tác này vừa được lãnh đạo hai nước khôi phục lại bên lề hội nghị thượng đỉnh khối BRICS tại bang Goa ở miền tây nước Ấn.
Sự kiện Matxcơva và New Delhi khởi động lại công cuộc hợp tác quân sự-quốc phòng chắc chắn sẽ làm cho Bắc Kinh thêm lo ngại, vì điều đó sẽ cho phép Ấn Độ – dẫu sao cũng vẫn là đối thủ cạnh tranh của Trung Quốc – tăng cường năng lực quân sự.
Theo chuyên gia Emanuele Scimia trên báo mạng Asia Times ngày 04/11, việc Ấn và Nga tăng cường hợp tác quân sự còn có một hệ quả thứ hai là khiến cho « quan hệ đối tác toàn diện chiến lược phối hợp » - mức cao nhất trong quan hệ ngoại giao với Trung Quốc – trở thành ít chiến lược hơn cũng như thiếu phối hợp hơn.
Trung Quốc trong tầm bắn
Điểm đáng quan ngại nhất cho Trung Quốc là các thỏa thuận vũ khí đã được ký kết tại Goa, nhất là việc Matxcơva sẽ trang bị cho New Delhi 5 hệ thống phòng không hiện đại S-400 Triumph với mệnh giá 5 tỷ đô la. Nhiều chuyên gia ở Ấn Độ đã không ngần ngại cho rằng với việc mua hệ thống S-400, New Delhi đã thay đổi cuộc chơi trong cán cân quân sự vùng Nam Á.
Thật vậy, với khả năng phá hủy phi cơ, tên lửa và máy bay không người lái từ cách xa 400 km, với giàn radar có thể phát hiện máy bay ở khoảng cách 600 km, giàn tên lửa phòng không tầm xa S-400 sẽ tăng cường hệ thống phòng thủ của Ấn Độ dọc theo biên giới với Trung Quốc và Pakistan. Ấn Độ có thể triển khai hai hệ thống S-400 để đối phó với Trung Quốc tại các khu vực phía tây và phía đông của Đường Kiểm Soát Thực Tế (LoAC) dài 4.056 km, và ba hệ thống còn lại để chống lại Pakistan dọc theo Đường Kiểm Soát (LOC).
Với thương vụ mua S400 của Nga, New Delhi sẽ đảm bảo được thế cân bằng chiến lược trên không với Bắc Kinh trong vùng Himalaya, nơi hai nước vẫn có tranh chấp biên giới vì tên lửa của Ấn Độ sẽ làm suy yếu không lực của Trung Quốc.
Trong thực tế, Trung Quốc là nước đã đặt mua hệ thống phòng không S-400 của Nga trước Ấn Độ. Vào năm 2015, Bắc Kinh đã ký với Nga một hợp đồng trị giá 3 tỷ đô la để mua một số hệ thống phòng không S-400, mà theo báo chí số lượng là 6. Vấn đề là các hệ thống đó được cho là sẽ được Bắc Kinh triển khai đã chống Mỹ trong vùng Biển Đông và Biển Hoa Đông, chứ không nhằm chống Ấn Độ.
Một mối đe dọa cho Bắc Kinh
Đối với chuyên gia Scimia, việc Nga bán tên lửa S-400 cho Ấn Độ quả là một vố đau cho Bắc Kinh, đặc biệt vào lúc Bắc Kinh luôn khoe rằng quan hệ với Matxcơva đã ngày càng sâu sắc từ hai năm gần đây. Một ví dụ cụ thể : Tháng 09/2016, hai nước tiến hành cuộc tập trận hải quân chưa từng thấy trên Biển Đông, trong lúc Nga lên tiếng thận trọng ủng hộ lập trường của Trung Quốc.
Đây không phải là lần đầu tiên mà các vụ bán vũ khí của Nga tác hại gián tiếp đến Trung Quốc. Giống như các thỏa thuận quốc phòng với Ấn Độ, vũ khí mà Nga bán cho Việt Nam – một nước cúng tuyên bố chủ quyền trên Biển Đông – cũng đi ngược lại mong muốn của Bắc Kinh.
Vấn đề là do đã luôn luôn ca ngợi quan hệ chiến lược thắm thiết với Nga, Trung Quốc như đang trong tình trạng há miệng mắc quai trước các thương vụ bán vũ khí của Nga, ít ra là không thể công khai phản đối. Vả lại, chính Bắc Kinh cũng là bạn hàng vũ khí của Matxcơva.

Hoa Kỳ : Hiệp định RCEP của Trung Quốc

sẽ được lợi nếu TPP thất bại

Chính quyền Obama ngày 04/11/2016 lại lên tiếng cảnh báo về những rủi ro nếu Quốc Hội Mỹ không thông qua Hiệp Định Đối Tác xuyên Thái Bình Dương – TPP, cho rằng hàng triệu công ăn việc làm của người Mỹ có thể bị mất đi nếu Hiệp định Đối Tác Kinh Tế Toàn Diện Khu Vực (RCEP) do Trung Quốc chủ trương có hiệu lực.
Theo các quan chức cao cấp trong chính quyền Mỹ, chỉ riêng tại Nhật Bản, 35 lĩnh vực công nghiệp của Hoa Kỳ với doanh số 5,3 tỷ đô la và 4,6 triệu công nhân, có nguy cơ bị thất thế nặng nề trước các đối thủ Trung Quốc và nước khác.
Khảo sát của Hội Đồng Cố Vấn Kinh Tế Nhà Trắng ước tính rằng với hiệp định RCEP, hàng hóa Trung Quốc sẽ được giảm thuế từ 5-10% khi xuất sang Nhật Bản. Trong khi đó, nếu TPP không được Quốc Hội Mỹ thông qua, các công ty Mỹ sẽ bị Nhật Bản áp mức thuế bình quân cao gấp đôi so với các đối thủ cạnh tranh từ Trung Quốc.
Từ lâu nay, chính quyền Obama luôn nhấn mạnh rằng Trung Quốc sẽ nắm quyền lãnh đạo kinh tế châu Á, đặt ra những chuẩn mực thương mại thứ cấp cho khu vực, nếu TPP không được thông qua. Bản khảo sát của Nhà Trắng nhằm mục tiêu định lượng các tác động của việc Nhật Bản hạ thuế trong khuôn khổ Hiệp Định RCEP.
Mỹ đã ký TPP với 11 nước thuộc khu vực Thái Bình Dương, tuy nhiên việc thực thi hiệp định này cần phải được Quốc Hội thông qua. Còn Trung Quốc đang thương lượng RCEP với 16 nước châu Á, trong đó có 7 thành viên TPP gồm Nhật Bản, Úc, New Zealand, Việt Nam, Malaysia, Singapore và Brunei.

Thổ Nhĩ Kỳ câu lưu các lãnh đạo đảng thân Kurdistan

Rạng sáng 04/11/2016, cảnh sát Thổ Nhĩ Kỳ đã bắt 11 nghị sĩ đảng Dân Chủ Các Nhân Dân (HDP), thân Kurdistan, đảng hợp pháp lớn thứ 3 ở Thổ Nhĩ Kỳ. Vụ câu lưu diễn ra trong khuôn khổ cuộc điều tra chống khủng bố liên quan đến đảng Kurdistan (PKK).
Chính quyền Erdogan đã tăng tốc trong việc đàn áp đối lập như phân tích của thông tín viên RFI Alexandre Billette tại Istanbul, làm cho tình hình thêm bất ổn.
“11 nghị sĩ trong đó có hai lãnh đạo đảng HDP đã nằm trong tầm nhắm của chính quyền Thổ, vì đã có 50 nghị sĩ trên tổng số 59 của đảng này bị tước quyền bất khả xâm phạm, do việc đảng HDP, bị tố cáo là tủ kính của đảng Kurdistan PKK, bị xem là một tổ chức khủng bố.
Chính quyền Thổ Nhĩ Kỳ đã tập trung sức lực nhắm vào các đồng minh của PKK, đóng các cơ quan truyền thông Kurdistan, đình chỉ công tác thị trưởng đảng HDP, bắt giữ người…
Với những vụ câu lưu trong đêm vừa qua (03/11), chính quyền Erdogan đã tăng thêm một bước khi bắt những nghị sĩ của một đảng hợp pháp đã giành được 5 triệu phiếu trong cuộc bầu Quốc Hội mới. 
Sự kiện này thật hy hữu và đưa Thổ Nhĩ Kỳ vào tình hình rất căng thẳng. Chính quyền đã ngăn chận các mạng xã hội, nhưng sẽ không ngăn được biểu tình. Ở Diyarbakir, thành phố đông dân cư Kurdistan miền đông nam, đã xẩy ra những vụ xuống đường, xô xát với cảnh sát.
Cũng tại Diyarbakir sáng nay (04/11), vài giờ sau vụ câu lưu nghị sĩ nói trên, một vụ nổ gần cơ quan cảnh sát đã làm 8 người chết và khoảng 100 người bị thương. Chính quyền địa phương cho biết là sự cố “dường như do một chiếc xe gài chất nổ mà tổ chức khủng bố sử dụng” – tức quy tội cho đảng PKK”.

Hoa Kỳ : Phe Cộng Hòa cố tập hợp ủng hộ Donald Trump

Chỉ còn 4 ngày nữa là đến cuộc bỏ phiếu trọng đại của nước Mỹ : bầu tổng thống mới. Nếu phe Dân Chủ siết chặt hàng ngũ, đoàn kết vận động, bỏ phiếu cho Hillary Clinton, thì trong phe Cộng Hòa, tình hình phức tạp hơn và có lợi cho Donald Trump : nhiều nghị sĩ đối nghịch với ông Trump trước đây, do phải tranh lại chiếc ghế của mình cũng vào ngày 08/11, đành phải kêu gọi bỏ phiếu cho ông Trump tuy là quyết định này không dễ dàng chút nào.
Thông tín viên RFI, Anne Marie Capomaccio tường thuật từ Washington :
“Khi mà trong các cuộc bầu cử sơ bộ, Donald Trump đã hạ từng người một trong số 16 đối thủ của ông, và không loại trừ bất kỳ lời thóa mạ nào, không ai nghĩ là những người này có thể hòa giải với nhau, ví dụ thượng nghị sĩ bang Texas Ted Cruz. Ông Donald Trump đã dám ám chỉ là bố của ông Cruz có dính líu đến vụ ám sát cố tổng thống John Kennedy. Ông Trump đã gởi tweet, nói là phu nhân Ted Cruz, bà Heidi là một người xấu ghế gớm.
Thế nhưng, chính trị là như thế, phải nghĩ đến tương lai : Donald Trump vươn lên trong các cuộc thăm dò, thượng nghị sĩ Cruz đành nuốt hận. Hôm qua (03/11), ông thông báo vận động cho Donald Trump, người mà ông Cruz từng cho là kẻ nói dối bệnh hoạn.
Thượng nghị sĩ Marco Rubio cũng không khác. Ông phải tranh lại chiếc ghế ở Florida… và đã bỏ phiếu cho Donald Trump.
Những thay đổi thái độ này đã bị ông Obama chế giễu : “Marco ủng hộ Trump à ! Cứ nhớ vào đầu năm, Marco đã gọi Trump là kẻ lừa đảo nguy hiểm… và còn gởi tweet : một người bạn chân thật sẽ không để bỏ phiếu cho một kẻ lừa đảo ! Như thế rõ ràng là Marco không có bạn…”
Ngược lại thì gia đình Bush không thuộc vào nhóm “ủng hộ viên giờ chót” này. Hai cựu tổng thống Bush, cha và con, có thể bầu cho Hillary Clinton, theo tiết lộ từ gia đình”.

Trước mối đe dọa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng,

“Nhật Bản phải tự vệ”

Tương quan lực lượng ở Đông Á đang lay chuyển với những sự kiện diễn ra trong thời gian gần đây. Nhân chuyến công du Nhật Bản ba ngày, tổng thống Philippines đã tìm cách xoa dịu những quan ngại của Tokyo, trước ảnh hưởng ngày một tăng trong vùng của Trung Quốc.
Tổng thống Rodrigo Duterte khẳng định đã không nhắc đến vũ khí, không nói chuyện triển khai quân đội hay liên minh quân sự với Bắc Kinh. Lời tuyên bố trên được Tokyo đón nhận một cách thận trọng vì chỉ trước đó một tuần, tổng thống Philippines đã có lời “tỏ tình ngọt ngào” với Bắc Kinh và tuyên bố “chia tay” với Hoa Kỳ, đồng minh lịch sử của quốc gia Đông Nam Á này.
Trong khi đó, chỉ ba tháng trước, Manila đã giành được chiến thắng vẻ vang trước Bắc Kinh khi Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye đưa ra phán quyết bác bỏ hầu hết yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Biển Đông. Riêng Bắc Kinh coi phán quyết của Tòa là “tờ giấy lộn”, còn ông Duterte, người thay thế tổng thống Benigno Aquino, dường như không có ý định tôn trọng phán quyết có lợi cho Philippines.
Trong bối cảnh Manila xích gần hơn về phía Bắc Kinh và chính phủ của thủ tướng Shinzo Abe, theo khuynh hướng bảo thủ, muốn xem xét lại những điều khoản ôn hòa mà Nhật Bản cam kết từ sau Đệ Nhị Thế Chiến, nhà nghiên cứu Hirofumi Tosaki, thuộc Viện Nghiên Cứu Quan Hệ Quốc Tế Nhật Bản (JIIA), một trung tâm cố vấn thân chính phủ, đã trả lời nhật báo Libération (28/10/2016) về những thách thức an ninh mà Nhật Bản phải đối mặt. Buổi phỏng vấn được thực hiện tại Tokyo, trong khuôn khổ chuyến làm việc do bộ Ngoại Giao Nhật Bản tổ chức.
Hiện nay Nhật Bản sợ điều gì?
Hirofumi Tosaki : Trái ngược với các nước châu Âu, hiện nay, chúng tôi không phải đối mặt với các mối đe dọa trong nước, mà từ nước ngoài, như với Trung Quốc, Bắc Triều Tiên và xung đột tại Biển Đông.
Bắc Triều Tiên là mối đe dọa lớn nhất. Đúng là, nếu chế độ Bình Nhưỡng phóng tên lửa về phía Mỹ, chắc chắn họ sẽ bị trả đũa ngay lập tức. Nhưng đối với Nhật Bản, một đất nước không có tên lửa, cũng không có vũ khí hạt nhân, Bình Nhưỡng có thể tấn công do tai nạn, do tính toán nhầm hay chỉ vì tuyệt vọng. Thế nhưng, chúng tôi lại phụ thuộc vào lực lượng Hoa Kỳ để phòng vệ. (Hiện có khoảng 50.000 quân nhân Mỹ đồn trú tại Nhật Bản).
Vấn đề thật sự không phải là đối đầu với Trung Quốc sao?
Bắc Triều Tiên là một mối đe dọa rõ ràng. Vì lý do đó, chúng tôi phát triển phòng thủ đạn đạo và cũng vì thế mà chúng tôi cải cách chính sách an ninh của đất nước. Nhưng đó cũng là một lý do để chuẩn bị tương lai với Trung Quốc, một thách thức còn lớn hơn nhiều.
Tại sao Nhật Bản lại tuần tra ở Biển Đông trong khi không phải là một nước nằm trong khu vực?
Lập trường của Nhật Bản là Trung Quốc phải tôn trọng luật pháp quốc tế và tôn trọng quyền tự do hàng hải.
Quần đảo Senkaku của Nhật Bản nhưng lại bị Bắc Kinh đòi chủ quyền ở biển Hoa Đông. Liệu đó có phải là một vấn đề lớn hay không?
Bản thân sự kiện đó đã là một vấn đề rồi. Tầu bè Trung Quốc thường xuyên vào vùng lãnh hải của chúng tôi. Chúng tôi tìm cách giải quyết xung đột một cách ôn hòa, đồng thời vẫn khẳng định quyết tâm của mình. Theo thỏa thuận quốc phòng Mỹ-Nhật, nếu Trung Quốc tấn công quân sự Nhật Bản, trên lý thuyết quân đội Mỹ sẽ phản công. Nhưng, chúng tôi không biết Hoa Kỳ sẽ can thiệp đến mức nào cho các đảo nhỏ như ở Senkaku. Vì thế, Nhật Bản phải tự phòng vệ.
Những đòi hỏi chủ quyền quần đảo Senkaku có mang mục đích kinh tế không?
Có rất nhiều lợi ích và liên quan đến cả truyền thống, kinh tế, chính sách trong nước… Bắc Kinh tự cho là đã mất rất nhiều đất đai trong lịch sử và tìm cách chiếm lại. Nền kinh tế Trung Quốc thì đang chững lại và điều này không tốt cho Nhật Bản, vì nó khiến chúng ta khó đoán trước được tương lai. Kịch bản xấu nhất, nếu kinh tế Trung Quốc tiếp tục suy thoái, nhà lãnh đạo nước này càng muốn thể hiện sức mạnh. Và chúng tôi là một mục tiêu rất tiện lợi.
Liệu Trung Quốc có lực lượng quân sự đủ mạnh để phá vỡ hiện trạng ở Biển Đông không?
Lực lượng quân sự Trung Quốc ngày càng được cải thiện. Người ta cho rằng Nhật Bản và Mỹ đang dần mất thế thượng phong. Các tầu sân bay của Mỹ trở nên dễ bị tấn công trước đội tầu ngầm Trung Quốc. Trong tương lai, có thể người ta sẽ không còn chắc là chúng tôi có đủ khả năng để thắng lực lượng Trung Quốc trong vùng. Vì vậy, chúng tôi cần phải cải thiện để cân đối với những tiến bộ của Trung Quốc. Hoa Kỳ tham chiến tại Trung Đông, Afghanistan và không thể chỉ tập trung vào mỗi châu Á. Washington cho rằng các nước phải có khả năng tự tổ chức và yêu cầu các đồng minh của Mỹ phát triển thực lực.
Mỹ có ủng hộ các biện pháp cải cách của thủ tướng Abe về khả năng quân sự của Nhật Bản không?
Năm 2015, cải cách an ninh của Nhật Bản đã không được lực lượng Mỹ tiến hành nhưng họ ủng hộ nỗ lực này. Hai nước có chung tầm nhìn về các mối đe dọa. Chúng tôi hiểu phải làm việc gì để nâng cao khả năng quốc phòng của Nhật Bản. Cả hai bên thảo luận với nhau rất nhiều và phối hợp với nhau. Chúng tôi có cùng chí hướng.
Người dân Nhật phản ứng ra sao về hướng phát triển này?
Nhật Bản là một đất nước yêu hòa bình, chúng tôi không muốn chiến tranh. Nhưng chúng tôi có quyền phòng thủ, trong khi người Nhật lại đặt an ninh trong khu vực lên hàng ưu tiên. Đa số người dân ủng hộ các cải cách về an ninh. Dĩ nhiên có một số cuộc biểu tình phản đối, nhưng không quan trọng lắm.
Nhật Bản không muốn bỏ liên minh với Mỹ, cũng như không muốn từ bỏ quy chế đất nước phòng thủ. Chính vì vậy, chúng tôi không có chiến đấu cơ có khả năng tấn công các nước láng giềng. Bộ Quốc Phòng cũng không muốn Nhật Bản trở thành quốc gia xâm lược. Mặc dù tôi nghĩ rằng Nhật Bản phải sửa đổi điều 9 (theo đó, ”dân tộc Nhật Bản vĩnh viễn từ bỏ chiến tranh đúng theo chủ quyền của một quốc gia”), đó là một điều tốt nếu như hệ thống dân chủ vận hành tốt và việc thay đổi Hiến Pháp sẽ là một việc làm khó.
Donald Trump tuyên bố sẽ chấm dứt liên minh Mỹ-Nhật nếu ông được bầu làm tổng thống Hoa Kỳ và sẽ rút hết quân Mỹ về nước.
Nếu Donald Trump thắng cử, điều này sẽ còn tồi tệ hơn cả động đất đối với Nhật Bản. Chúng ta chỉ còn có thể hy vọng chính quyền của ông ấy kháng lại và khiến ông đổi ý. Nếu ông Trump có một đội ngũ nhân viên tốt, việc đó có thể làm được. Tất nhiên, trên lý thuyết, cả hai bên có thể chấm dứt thỏa thuận. Nhưng Nhật Bản đã phải chi rất nhiều để duy trì lực lượng Mỹ tại các căn cứ ở Yokosuka, Okinawa… khó chấp nhận được việc chấm dứt liên minh. Năm tới (2017), tân tổng thống Mỹ sẽ công bố chính sách an ninh mới của chính phủ, Tokyo sẽ nghiên cứu một cách tỉ mỉ.

Mỹ cảnh báo về nguy cơ du khách bị bắt cóc ở Philippines

Một số « nhóm khủng bố » đang có kế hoạch bắt cóc người trên các đảo du lịch ở miền trung Philippines : Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Manila đã đưa ra lời cảnh báo trên đây vào ngày 03/11/2016.
Lời báo động này đã làm tăng nỗi lo ngại là các nhóm Hồi Giáo cực đoan chuyên bắt cóc để đòi tiền chuộc mạng tại miền nam Philippines đang muốn mở rộng địa bàn hoạt động.
Trong một thông cáo lưu ý du khách Mỹ, sứ quán Hoa Kỳ tại Manila đã kêu gọi công dân nước này tránh đến khu vực phía nam đảo Cebu, nơi có những địa điểm du lịch rất được ưa chuộng. Thông điệp của sứ quán Mỹ nói rõ là các toán khủng bố có dự tính thực hiện những vụ bắt cóc ở những nơi du khách nước ngoài thường lui tới, cụ thể là 3 nơi : Dalagete và Santander ở Cebu và đảo Sumilon ngay bên cạnh.
Lời cảnh báo được đưa ra sau một loạt những vụ bắt cóc do Abu Sayyaf thực hiện ở miền nam Philippines, nhưng không nêu rõ nhóm khủng bố nào đứng sau các âm mưu bắt cóc nói trên. Miền nam Philippines hiện đã trở thành hang ổ của nhiều tổ chức Hồi Giáo cực đoan đã tuyên bố thần phục Daech.
Theo AFP, chính phủ Philippines ngày 04/11 đã xác nhận rằng cảnh sát nước này đã được thông tin về các dự tính bắt cóc người, và đã tăng cường các biện pháp an ninh.

Tổng thống Hàn Quốc

đồng ý trả lời thẩm vấn và xin lỗi người dân

Bị vướng trong một vụ tai tiếng làm rúng động cả chính phủ, tổng thống Hàn Quốc Park Geun Hye vào ngày 04/11/2016, đã lên tiếng xin lỗi người dân và cho biết đồng ý trả lời thẩm vấn của tư pháp.
Vụ tai tiếng liên quan bà Choi, « quân sư » của tổng thống Hàn Quốc, và cũng là một người bạn lâu đời, mà theo giới truyền thông đã có ảnh hưởng xấu đến tổng thống. Bà Choi, 60 tuổi, bị tố cáo lợi dụng mối quan hệ với tổng thống để buộc các tập đoàn Hàn Quốc rót tiền cho những hiệp hội khả nghi và cuối cùng là vào túi của bà Choi.
Phát biểu trên đài truyền hình ngày 04/11, bà Park Geun Hye xác định là những người liên can đến vụ việc phải gánh chịu trách nhiệm và nếu cần thì bà sẵn sàng trả lời các nhà điều tra.
Theo AFP, công tố viên Hàn Quốc điều tra về vụ tài chính nói trên vào ngày 03/11 đã ra lệnh chính thức bắt giữ bà Choi về tội gian lận và lạm quyền. Hai cộng tác viên khác của tổng thống cũng bị bắt cùng ngày và thứ Tư trước đó 02/11.
Bà Park Geun Hye còn hơn một năm nữa là mãn nhiệm kỳ. Vụ tai tiếng đã làm uy tín của bà giảm sụt một cách thảm hại : theo kết quả thăm dò công bố ngày 04/11, bà chỉ còn 5% tín nhiệm, mức thấp kỷ lục đối với một tổng thống đương nhiệm.
Sự vụ đã làm đường phố Seoul sôi sục trong mấy ngày qua, biểu tình đòi tổng thống từ chức, phe đối lập vẫn lên tiếng chỉ trích gay gắt nhưng lại không đòi bà Park Geun Hye ra đi. Theo giới quan sát, nếu đòi như thế thì sẽ phải tổ chức bầu cử trước thời hạn và phe đối lập biết là họ chưa đủ sức để thắng cử.

COP21 : Hiệp định khí hậu bắt đầu có hiệu lực

Thứ Sáu 04/11 /2016 là ngày Hiệp định Paris chống biến đổi khí hậu, gọi tắt là COP21, bắt đầu có hiệu lực. Đây là thỏa thuận đầu tiên bắt buộc cả thế giới phải tham gia vào chính sách làm giảm khí thải ô nhiễm CO2 để tránh hiện tượng hâm nóng bầu khí quyển.
Về mặt biểu tượng, ngày « lịch sử » này được thủ đô Paris đánh dấu bằng ánh sáng huỳnh quang. Tháp Eiffel, Khải Hoàn Môn và hai bờ sông Seine tràn ngập ánh sáng từ đèn điện quang LED tiết kiệm năng lượng.
Sinh hoạt biểu tượng này không làm quên mục tiêu chính là phải có hành động cụ thể để cứu trái đất và nhân loại khỏi họa diệt vong : nhiệt độ khí quyển không tăng quá 2°C vào cuối thế kỷ XXI so với thời tiền kỹ nghệ.
Tuy nhiên, theo các tổ chức bảo vệ môi trường, hiệp định COP21 có hiệu lực nhưng chưa được thực hiện hoặc là đang đi ngược lại. Họ đưa ra trường hợp Hiệp định Tự do Thương mại – CETA – mà Liên Hiệp Châu Âu và Canada vừa ký kết ngày Chủ Nhật 30/10. Theo tổ chức Nicolas Hulot, hiệp định CETA là một sai lầm vì khuyến khích khai thác dầu hỏa từ hỗn hợp cát, đất sét ngậm dầu thô, nguồn thải khí CO2 rất lớn.
Lợi nhuận thương mại và thuế vụ vẫn còn đầy xung khắc, mâu thuẫn với chính sách khí hậu. Con đường thực hiện COP21 còn rất dài và nhiều trắc trở.

Indonesia : Hồi Giáo cực đoan biểu tình

chống đô trưởng Thiên Chúa Giáo

Ngày 04/11/2016, tại Jakarta, khoảng 50.000 người Hồi Giáo Indonesia thuộc xu hướng cực đoan xuống đường đòi xử đô trưởng tội báng bổ đạo Hồi. Vị đô trưởng Thiên Chúa Giáo, gốc Hoa, rất được lòng dân nhưng chỉ vì tính khí thẳng thắn, ăn nói bộc trực, đã gây bất bình cho một tổ chức Hồi Giáo chính trị.
Theo AFP, một rừng người mặt y phục trắng đã tập hợp về đền thờ Hồi Giáo lớn nhất ở thủ đô Jakarta trước khi kéo xuống đường biểu tình theo lời kêu gọi của Mặt trận Bảo vệ Người Bảo vệ đạo Hồi, một tổ chức cực đoan tại Indonesia.
Đối tượng của họ là ông Basuki Tjahaja Purmana, biệt danh Ahok, đô trưởng Jakarta từ năm 2014, kế nghiệp đương kim tổng thống Joko Widodo. Vị đô trưởng được dân chúng cảm mến qua tài năng quản lý thành phố khổng lồ 10 triệu dân, nhưng có nhược điểm ”nghĩ sao nói vậy”. Vào cuối tháng 9/2016, ông tuyên bố một số giáo sĩ Hồi Giáo đã diễn giải sai trật kinh Coran khi cho rằng tín đồ đạo Hồi chỉ bầu cho người theo đạo Hồi.
Cho dù sau đó, vị đô trưởng theo Thiên Chúa Giáo đã lên tiếng xin lỗi nhưng một vài nhóm cực đoan không chấp nhận. Cuộc biểu tình đầu tiên diễn ra hôm 14/10.
Đề phòng bạo động, ngày 04/11, chính quyền Indonesia huy động khoảng 18.000 cảnh sát và quân nhân giữ trật tự. Theo phát ngôn viên cảnh sát, khoảng 50.000 người tham gia xuống đường nhưng không xảy ra bạo động. Các sứ quán tây phương kêu gọi du khách và kiều dân thận trọng.

Hàn Quốc : Triển khai lá chắn THAAD vào giữa 2017

Hoa Kỳ sẽ bố trí hệ thống lá chắn diệt tên lửa THAAD tại Hàn Quốc trong 8 tháng tới đây. Trên đây là tuyên bố của tư lệnh lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc Vincent Brooks cho dù dự án này bị Trung Quốc và Nga phản đối. Áp lực từ Seoul buộc Washington phải nhanh chóng thực hiện.
Theo bản tin ngày 04/11/2016 của AFP từ Seoul, tướng Vincent Brooks, tư lệnh lực lượng Hoa Kỳ tại Hàn Quốc cho biết quyết định của Washington và Seoul triển khai hệ thống tên lửa chống tên lửa THAAD sẽ được hoàn tất trong vòng từ 8 đến 10 tháng tới đây. Hệ thống này quy mô hơn dàn lá chắn đang được bố trí tại đảo Guam, một căn cứ quân sự Mỹ tại Thái Bình Dương.
Tiếp theo một loạt thử nghiệm hạt nhân và tên lửa của Bắc Triều Tiên, nhiều tiếng nói trong chính quyền Hàn Quốc đòi trang bị vũ khí nguyên tử. Tuy nhiên, theo tướng Vincent Brooks, giải pháp trang bị vũ khí hạt nhân sẽ làm cho tình hình châu Á Thái Bình Dương « phức tạp thêm ».
Hệ thống THAAD có khả năng ngăn chận tên lửa đạn đạo đối phương từ trên thượng tầng khí quyển hoặc ngay sau khi mới xuyên vào.
Kế hoạch này đã bị Trung Quốc và Nga phản đối mạnh. Theo Bắc Kinh, mục đích thật sự của Mỹ là phô trương sức mạnh và kềm chế khả năng tên lửa đạn đạo của Trung Quốc. Matxcơva cũng lên án Mỹ muốn biểu dương lực lượng trong khu vực.

Quân Iraq tiến sâu hơn vào Mosul

Quân chính phủ Iraq đã vượt qua hàng phòng thủ của IS để chiếm thêm một khu vực nữa của Mosul, thành phố đã nằm trong tay IS hơn hai năm.
Quân đội đã tiến vào quận phía đông al-Zahra, và nói họ đã kiểm soát 90% quận này.
Quân chính phủ và lính người Kurd, có Mỹ hỗ trợ, đã tấn công từ ngày 17/10.
Các ngôi làng, thị trấn quanh Mosul đã được lấy lại.
Liên Hiệp Quốc bày tỏ lo ngại cho an toàn của khoảng 1,5 triệu dân thường trong Mosul, giữa lúc có tin tức về các vụ giết người hàng loại, và người dân bị IS dùng làm lá chắn.
Văn phòng nhân quyền Liên Hiệp Quốc hôm thứ Sáu cung cấp thêm bằng chứng về vi phạm nhân quyền trong và quanh Mosul.
Họ nói IS đã bắt 50 lính vì đào ngũ hôm thứ Hai, và có thể 180 nhân viên chính phủ cũng đã bị nhóm này giết.
Hơn 1.000 người dân nghe nói bị bắt đi từ thị trấn Hamam al-Alil để đến Tal Afar, có thể để làm lá chắn.
Các gia đình ở Hamam al-Alil được yêu cầu nộp con, đặc biệt bé trai trên chín tuổi, dường như để bắt làm lính trẻ em.

Một phụ nữ dẫn đầu vụ kiện Anh Quốc về Brexit

Đằng sau phán quyết chấn động của Tòa Thượng thẩm ở London rằng Nghị viện Anh phải có quyền biểu quyết về việc liệu nước này có thể khởi động tiến trình rời khỏi Liên hiệp Âu châu (Brexit) là ba thẩm phán cao cấp.
Phán quyết hôm 3/11/2016 buộc chính phủ Anh do đảng Bảo thủ nắm không thể tự mình kích hoạt Điều 50 của Hiệp ước Lisbon để bắt đầu tiến trình đàm phán rời EU.
Nhưng vụ kiện chính phủ Anh lại đến từ lá đơn của một người dân, bà Gina Miller, doanh nhân 51 tuổi, sống tại London.
Cùng bà còn có người làm nghề uốn tóc gốc Tây Ban Nha, Deir Dos Santos cũng ký đơn kiện.
Họ được sự ủng hộ của nhóm vận động mang tên ‘Người dân Thách thức’ (People’s Challenge), do ông Grahame Pigney lập ra.
‘Chính phủ không được vi hiến’
Sinh ra ở Guyana nhưng lớn lên tại Anh, tốt nghiệp ngành quản trị và tiếp thị tại Đại học London, bà hiện đang làm nhà quản lý đầu tư tại công ty SCM Private do bà và chồng sáng lập mới hồi năm 2014.
Tự hào là người gốc Nam Mỹ, bà cũng đóng góp nhiều cho các hoạt động tự thiện ở Anh.
Đơn kiện của bà Gina Miller rất đơn giản, căn cứ vào việc hoạt động của chính phủ dự định làm có hợp hiến hay là không.
Theo lời bà Gina Miller giải thích với báo chí thì quá trình Anh Quốc rời EU “phải được bàn thảo trong Nghị viện, cả về nguyên nhân và hệ quả. Các dân biểu cần phải nghe cử tri của họ nói gì, và nếu sau đó, các dân biểu bỏ phiếu để kích hoạt Điều 50 thì nó sẽ thành luật.”
Ai cũng bỏ phiếu vì tương lai tốt đẹp cho Anh QuốcGina Miller, người đứng đơn kiện chính phủ Anh
Phát biểu trước cửa Tòa Thượng thẩm ở London hôm thứ Năm, bà Gina Miller nói đây là vấn đề “mang tính thủ tục chứ không phải là chính trị”.
Bà cũng khuyên các bộ trưởng trong chính phủ Anh “nên khôn ngoan không thách thức phán quyết” vừa qua.
Thủ tướng Anh, bà Theresa May nói kết quả cuộc trưng cầu dân ý Brexit tháng 6/2016 và các quyền hiến định mà chính phủ đã được trao cho không cần đến việc biểu quyết của các dân biểu.
Tuy nhiên, những người vận động chống lại điều này mà bà Gina Miller là một nhân vật hàng đầu nói rằng làm vậy là vi hiến.
Họ cũng trích ngay Điều 50 Hiệp ước Lisbon nói rằng việc một quốc gia rút khỏi EU cần được thực hiện “đúng với các quy định hợp hiến của nước đó”.
Vấn đề là ở chỗ Anh Quốc không có một bản hiến pháp thành văn mà chỉ có các luật và điều lệ khác qua về thủ tục hiến pháp.
Bà May từng nói bà sẽ kích hoạt Điều 50 trước ngày cuối cùng của tháng 3/2017.
Nhưng nay, có thể thời hạn tháng 3/2017 sẽ không còn vững vì Quốc hội Anh phải thảo luận và bỏ phiếu, nếu chính phủ không thành công trong việc kiện phán quyết của tòa Thượng thẩm.
Chính phủ Anh sẽ kháng cáo phán quyết mới đây, và phiên xử tới dự kiến sẽ diễn ra vào tháng 12.
Ngay lập tức đã có những ý kiến bình luận rằng khả năng Anh kích hoạt Điều 50 Hiệp ước Lisbon vào cuối tháng 3/2017 để rời EU sau hai năm, vào mùa xuân năm 2019 là không khả thi.
Khi công dân kiện chính quyền
Luật Anh thừa nhận quyền của công dân hoặc người dân (không cần phải là công dân Anh) kiện chính phủ.
Chẳng hạn hồi 1999 có vụ kiện của một em gái, Heather Begbie (11 tuổi) kiện chính phủ vì xóa bỏ một chế độ học bổng công mà em vừa bắt đầu.
Kết quả là chính quyền phải chấp nhận để những ai đã vào học thì được hưởng học bổng này cho đến khi kết thúc.
Hồi 2008 có thêm một vụ kiện mang tính pháp lý và chính trị hơn.
Đó là vụ ông Stuart Wheeler kiện Thủ tướng Anh (Wheeler v Office of the Prime Minister) đã không cho mở trưng cầu dân ý để cử tri Anh có thể bỏ phiếu về Hiệp ước Lisbon.

Tòa Bạch Ốc hối thúc Quốc hội thông qua TPP

Chính quyền của Tổng thống Barack Obama ngày 3/11 vừa ra khuyến cáo cảnh báo về các mối nguy nếu Quốc hội không thông qua Hiệp định Tự do Thương mại Xuyên Thái Bình Dương (TPP), nói rằng hàng triệu công ăn việc làm của người Mỹ có thể bị rủi ro nếu một hiệp định đối phương do Trung Quốc dẫn đầu được thực thi.
Trong nỗ lực gia tăng thúc đẩy lần cuối để thuyết phục Quốc hội chuẩn thuận TPP trong hai tháng tiếp sau cuộc bầu cử 8/11, các giới chức cao cấp của chính quyền tuyên bố 35 lĩnh vực công nghiệp Mỹ sẽ mất sân so với các nhà cạnh tranh từ Trung Quốc chỉ riêng tại thị trường Nhật.
Trong cuộc khảo sát mới đây, Hội đồng Cố vấn Kinh tế Tòa Bạch Ốc ước tính rằng Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RECAP) do Trung Quốc dẫn đầu có phần chắc sẽ hạ giảm thuế của Nhật đánh vào hàng hóa Trung Quốc từ 5 đến 10 điểm phần trăm. Nếu TPP không được thông qua, các công ty Mỹ sẽ bị vướng với thuế suất của Nhật trung bình cao gấp đôi so với các nhà cạnh tranh từ Trung Quốc.
Giới chức chính quyền Obama lâu nay lập luận rằng nếu TPP thất bại, Trung Quốc sẽ chiếm lĩnh vai trò lãnh đạo kinh tế tại châu Á và hạ thấp các quy định giao thương trong khu vực này. Cuộc nghiên cứu của Tòa Bạch Ốc tìm cách lượng hóa lập luận này thông qua đo lường hiệu ứng của việc Nhật giảm thuế suất nhập khẩu với RECEP.
Trung Quốc đang thương lượng RECEP với 16 nước châu Á. Bảy nước trong số này cũng ký kết thỏa thuận TPP bao gồm Nhật, Australia, New Zealand, Việt Nam, Malaysia, Singapore, và Brunei.

Tổng thống Obama ráo riết vận động cho bà Clinton

Tổng thống Mỹ Barack Obama đang chứng tỏ mình là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất của ứng cử viên tổng thống Đảng Dân chủ Hillary Clinton, khi ông đả kích ứng cử viên Đảng Cộng hòa Donald Trump rằng ông ta “hoàn toàn không đủ tư cách trở thành tổng thống.”
Ông Obama nói như vậy trước tiếng reo hò của những người ủng hộ bà Clinton ở bang miền nam Florida. Florida, cùng với North Carolina, là hai bang ven bờ Đại Tây Dương mà cả bà Clinton lẫn ông Trump đều xem là trọng yếu để họ giành được chiến thắng trong cuộc bầu cử tổng thống toàn quốc diễn ra vào thứ Ba tuần sau.
“Nếu chúng ta thắng ở Florida thì chúng ta sẽ thắng trong cuộc bầu cử này,” ông Obama nói tại Miami, thành phố du lịch nổi tiếng và là nơi sinh sống của hàng ngàn cử tri nói tiếng Tây Ban Nha. Họ ủng hộ bà Clinton và chống đối kế hoạch chống nhập cư cứng rắn của ông Trump.
Sau đó, ông Obama đi tới thành phố lớn nhất của Florida là Jacksonville ở phía bắc bang này, nơi mà ông Trump cũng tới vận động hôm thứ Năm.
Ông Trump cáo buộc bà Clinton “dính líu vào những hoạt động phạm tội” vì bà đã không xử lý thích đáng những tài liệu an ninh quốc gia trong những email của bà suốt nhiệm kỳ bốn năm mà bà làm bộ trưởng ngoại giao của Mỹ.
“Bà ta sẽ còn bị điều tra dài dài,” ông Trump nói.
Trong những ngày cuối cùng ráo riết vận động tranh cử, ứng cử viên Đảng Cộng hòa cũng định tổ chức những buổi vận động ở bang Pennsylvania thuộc miền đông và hai buổi vận động khác ở bang North Carolina. Vợ của ông Trump, bà Melania, cũng xuất hiện vận động tranh cử cho chồng lần đầu tiên kể từ đại hội toàn quốc của Đảng Cộng hòa vào tháng 7, phát biểu trước những người ủng hộ ở ngoại ô thành phố Philadelphia, là thành phố lớn nhất của Pennsylvania.
Trong khi đó, bà Clinton đang tập trung vào bang North Carolina, nơi bà tổ chức hai sự kiện vận động tranh cử.
Hai cuộc khảo sát toàn quốc lớn mới cho thấy bà Clinton đang dẫn trước ông Trump trong số những cử tri sẽ đi bỏ phiếu. Cuộc khảo sát của The New York Times/CBS News cho thấy bà dẫn trước với tỉ lệ 45-42 phần trăm, trong khi cuộc khảo sát của The Washington Post-ABC News cho thấy lợi thế của bà là 47-45 phần trăm.
Những cuộc khảo sát này bao gồm những cuộc phỏng vấn với cử tri diễn ra mấy ngày sau khi Giám đốc Cục Điều tra Liên bang James Comey loan báo cơ quan chấp pháp hàng đầu của Mỹ này sẽ duyệt lại cuộc điều tra những email của bà Clinton khi bà còn là nhà ngoại giao hàng đầu của đất nước từ năm 2009 đến năm 2013. Những nhà điều tra đã tìm thấy hàng ngàn email có liên quan tới bà trên máy tính của người chồng đã ly thân của Huma Abedin, phụ tá chính của bà Clinton.

Bộ Ngoại giao Mỹ

quan ngại về hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực

Một phúc trình của Ban Cố vấn An ninh Quốc tế (ISAB) thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ bày tỏ quan ngại về các hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực.
Hội đồng gồm các chuyên gia an ninh quốc gia kêu gọi chính phủ Hoa Kỳ chú ý nhiều hơn đến tác động từ các hoạt động của Trung Quốc ở Bắc Cực đối với an ninh khu vực.
Nhìn chung, ISAB thúc giục Mỹ tiếp tục vai trò lãnh đạo trong các vấn đề Bắc Cực, đồng thời nêu bật quan ngại về ‘lợi ích, chính sách và hoạt động của Nga’ tại các vùng cực bắc của thế giới. Tuy nhiên, Hội đồng cũng xem xét các hoạt động của Trung Quốc và các nước khác không gần Bắc Cực mà ngày càng quan tâm đến việc phát triển vùng này.
Các nhà khoa học được dẫn lời trong ‘Báo cáo về chính sách Bắc Cực’ lưu ý rằng hiện tượng băng tan chảy ở Bắc Cực do biến đổi khí hậu khiến nhiều nước muốn đóng vai trò trong việc phát triển Bắc Cực, để được tiếp cận với các trữ lượng dầu khí trong khu vực.
Trung Quốc, về mặt địa lý cách xa Bắc Cực, nhưng tự tuyên bố là một quốc gia cận Bắc Cực để phù hợp với mục tiêu chiến lược dài hạn hầu theo đuổi phát triển kinh tế và tăng trưởng ở Bắc Cực, báo cáo của ISAB nói.
Tuy nhiên, nghiên cứu của ISAB nói thêm rằng việc Trung Quốc theo đuổi các nguồn năng lượng mâu thuẫn với nỗ lực đa quốc nhằm bảo vệ môi trường và hạn chế ảnh hưởng của biến đổi khí hậu.
Các hoạt động của con người trong thập niên qua đã tăng gần 400%, theo ước tính của Hội đồng ISAB, xét về lĩnh vực vận chuyển, khai thác, thăm dò năng lượng, đánh bắt và du lịch.
Trung Quốc đã nhanh chóng tăng đầu tư ở Bắc Cực trong những năm gần đây, đóng thêm tàu phá băng và thực hiện các bước khác để chuẩn bị cho sự phát triển khu vực trong tương lai.
Báo cáo cũng lưu ý đến sự hợp tác của Trung Quốc với Nga trong việc phát triển các mỏ khí tự nhiên ở bán đảo Yamal, vùng Siberia, thuộc Bắc Cực.

Luật sư: Hong Kong có thể

tự xử lý hai nghị viên chống Trung Quốc

Hong Kong có thể xử lý nỗ lực pháp lý của chính quyền thành phố cấm chỉ hai nghị viên vừa đắc cử cổ súy cho nền độc lập của Hong Kong thoát khỏi Trung Quốc, một luật sư làm việc cho chính quyền cho biết ngày 3/11 giữa những đồn đoán rằng Bắc Kinh có thể sẽ can thiệp vào vụ này.
Trường hợp của hai chính trị gia vừa đắc cử cơ quan lập pháp thành phố hồi tháng 9 tô đậm những quan ngại về sự can thiệp của Bắc Kinh đối với vùng đất từng là thuộc địa của Anh quốc bất chấp những hứa hẹn cho Hong Kong quyền tự trị.
Hai nghị sĩ Yau Wai-ching, 25 tuổi, và Baggio Leung, 30 tuổi, cầm biểu ngữ ‘Hong Kong không phải Trung Quốc’ và phát âm sai từ ‘China’ thành một từ mang tính xúc phạm trong buổi lễ tuyên thệ làm thành viên Hội đồng Lập pháp hồi tháng trước.
Họ bị đình chỉ tuyên thệ và trưởng đặc khu Hong Kong đã đệ đơn tìm cách ngăn hai nghị sĩ này được có cơ hội tuyên thệ lần nữa.
Tòa Tối cao Hong Kong bác yêu cầu đó nhưng chấp thuận một phiên điều trần khởi sự vào ngày 3/11 xem xét tư cách thành viên của hai người này trong Hội đồng Lập pháp.
Đặc khu trưởng Hong Kong Lương Chấn Anh hôm thứ Ba tỏ dấu cho thấy Bắc Kinh có thể áp dụng Luật Cơ bản của Hong Kong trong vụ này.
Tuy nhiên, luật sư Benjamin Yu làm việc cho chính quyền Hong Kong cho biết tòa án Hong Kong có thể xử lý vụ việc.
Bất kỳ sự can thiệp nào của Bắc Kinh trong vụ này cũng sẽ làm tăng thêm quan ngại về quyền tự trị của Hong Kong, theo các giới chức tư pháp.
Luật sư Yu nói hai nghị viên đã nhân lễ tuyên thệ ‘cổ võ độc lập cho Hong Kong’ và không tuân thủ các điều khoản nhất định trong Luật Cơ bản.
Luật này nói Hong Kong là một phần không thể chuyển nhượng của Trung Quốc.

Tin Biển Đông – 04/11/2016

Tin Biển Đông – 04/11/2016

Biển Đông: Trung Quốc và Malaysia

chống can thiệp từ bên ngoài

Hành động « can thiệp » từ bên ngoài vào Biển Đông sẽ không giúp ích gì cho việc giải quyết tranh chấp. Tuyên bố này được ghi trong thông cáo báo chí chung công bố ngày 03/11/2016, sau cuộc hội đàm tại Bắc Kinh giữa thủ tướng Malaysia Najib Razak và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.
Trong bản thông cáo, cả hai bên cũng nhấn mạnh rằng tất cả các quốc gia có yêu sách chủ quyền trên Biển Đông nên giải quyết bất đồng một cách hòa bình, thông qua đàm phán phù hợp với luật pháp quốc tế như Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển – UNCLOS.
Thông cáo ghi rõ : « Tất cả các bên phải tự kiềm chế và tránh những hành động làm phức tạp vấn đề hoặc làm căng thẳng gia tăng ở Biển Đông ».
Một điểm khác là cả Malaysia lẫn Trung Quốc đều cam kết duy trì hòa bình và ổn định ở Biển Đông, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của tất cả các nước được hưởng quyền tự do hàng hải, hàng không trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Nhìn chung, bản thông cáo báo chí trên không khác gì mấy so với những phát biểu trước đây của hai bên liên quan đến vấn đề Biển Đông, ngoại trừ nội dung theo đó hai bên cho rằng bên ngoài không nên can thiệp vào Biển Đông, một ám ngữ thường được Bắc Kinh sử dụng để đả kích việc Mỹ dấn thân vào hồ sơ này.
Bên cạnh đó, việc hai bên nhắc đến nhu cầu tuân thủ luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công Ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển rất đáng chú ý trong bối cảnh Trung Quốc đã cực lực đả phá phán quyết về Biển Đông của Tòa Trọng Tài Thường Trực La Haye, đã dựa trên Công Ước về Luật Biển để bác bỏ các yêu sách chủ quyền quá đáng của Bắc Kinh.
Thủ tướng Malaysia sẽ kết thúc chuyến công du Trung Quốc vào ngày 05/11. Đây là lần thứ ba ông đi thăm Trung Quốc từ ngày nhậm chức vào năm 2009, nhưng chuyến đi này rất được chú ý xem Kuala Lumpur có lại ngả theo Bắc Kinh hay không giống như nước láng giềng Philippines mới đây đã tỏ thái độ xa rời đồng minh Mỹ để đi theo Trung Quốc.
Chính trong bối cảnh đó, nhận định mới đây của ông Najib Razak trên báo Trung Quốc China Daily ngày 02/11, theo đó các nước thực dân cũ không nên « lên lớp » các cựu thuộc địa, đã bị xem là một lời đả kích phương Tây vào lúc Kuala Lumpur xích lại gần Bắc Kinh.
Trong một cuộc họp báo vào ngày 03/11, trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách châu Á Daniel Russel đã giảm nhẹ mức độ quan trọng của tuyên bố đó khi cho rằng ngôn từ của đương kim thủ tướng Malaysia không có gì mới, và cũng giống như lời lẽ của người tiền nhiệm của ông Razak là cựu thủ tướng Mahathir Mohamad.
Đối với ông Russel, sự kiện Kuala Lumpur đặt mua 4 chiếc tàu tuần tra của Trung Quốckhông phải là dấu hiệu về việc Malaysia xoay trục sang Trung Quốc, mà chỉ là một thỏa thuận thương mại bình thường.

Việt Nam không ủng hộ

thương thuyết song phương về biển Đông

Sau khi Trung Quốc và Maylaysia nhất trí thúc đẩy giải quyết tranh chấp trên biển Đông thông qua đối thoại và đàm phán song phương, Việt Nam đã lên tiếng phản đối.
Bộ Ngoại Giao Việt Nam hôm 3/11 khẳng định việc giải quyết tranh chấp trên biển Đông cần phải dựa trên cơ sở luật pháp quốc tế và bằng biện pháp hòa bình.
Người phát ngôn bộ Ngoại Giao Lê Hải Bình được truyền thông trong nước trích lời nói tại một cuộc họp báo thường niên tại Hà Nội rằng: “Lập trường nhất quán của Việt Nam là các vấn đề tranh chấp ở biển Đông liên quan đến song phương thì giải quyết qua kênh song phương, còn các vấn đề liên quan đến đa phương, có nhiều bên thì phải giải quyết thông qua nhiều bên.” Ông Bình, khi trả lời câu hỏi của VNExpress trong cuộc họp báo, nói Việt Nam giữ vững lập trường trong việc giải quyết các tranh chấp ở biển Đông trên cơ sở luật pháp quốc tế.
Việt Nam và Malaysia nằm trong số các nước trong khu vực tuyên bố chủ quyền chồng chéo với Trung Quốc trên biển Đông. Bắc Kinh tuyên bố chủ quyền trên 80% vùng biển giàu tài nguyên này, và đòi giải quyết các tranh chấp một cách song phương.
Trong vụ kiện ra tòa trọng tài quốc tế của Philippines, tòa án tại La Haye bác bỏ các tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc. Tuy nhiên, sau khi nhậm chức vào cuối tháng 6, tổng thống mới của Philippines Rodrigo Duterte, lật ngược chính sách của người tiền nhiệm Benigno Aquino, xích lại gần hơn với Trung Quốc, kể cả trong việc giải quyết tranh chấp chủ quyền biển đảo.
Giống như Philippines, Malaysia cũng đang xích lại gần hơn với Trung Quốc và đây được coi là một nỗ lực mới nhất của Bắc Kinh nhằm chống lại ảnh hưởng của Mỹ trong khu vực. Tổng thống Philippines trong chuyến thăm tới Bắc Kinh tháng trước đã tuyên bố “chia tay” với Mỹ và xoay sang Trung Quốc và Nga.
Theo hãng tin Reuters, Malaysia hôm 2/11 đã ký thỏa thuận mua 4 tàu hải quân của Trung Quốc và cam kết sẽ cùng với Bắc Kinh xử lý song phương tranh chấp trên biển Đông. Đây là thỏa thuận quốc phòng lớn đầu tiên của Malaysia với Bắc Kinh trong bối cảnh căng thẳng trên biển Đông gia tăng.
Gần đây, Mỹ đã đưa tàu khu trục hạm USS Decatur tới biển Đông nhằm thách thức “những tuyên bố chủ quyền hàng hải quá đáng” của Trung Quốc. Thứ trưởng bộ Quốc Phòng Việt Nam Nguyễn Chí Vịnh nói rằng “Việt Nam ủng hộ Mỹ cũng như các đối tác khác can dự vào khu vực” nếu sự can dự ấy phục vụ cho hòa bình và ổn định khu vực.
Năm ngoái, Mỹ đã chi gần 260 triệu đô la để giúp các nước trong đó có Việt Nam đảm bảo an ninh biển. Tuy nhiên với quyết định của Philippines và Malaysia xích gần hơn với Trung Quốc, chính sách xoay trục sang châu Á của Mỹ để kiềm chế sự bành trướng của Trung Quốc đang gặp nhiều trở ngại.

Tin Việt Nam – 04/11/2016


Tin Việt Nam – 04/11/2016

Thêm một cựu lãnh đạo trốn ra nước ngoài,

VN đang học TQ?


Sau vụ ông Trịnh Xuân Thanh, báo chí Việt Nam hôm 3/11 đưa tin thêm một cựu lãnh đạo của Bộ Công thương “đi nước ngoài chữa bệnh” mà không được sự chấp thuận của Bộ này. Một chuyên gia của Việt Nam nhận xét việc các lãnh đạo Việt Nam trốn ra nước ngoài là một “hiện tượng” tương tự như ở Trung Quốc.
Bộ Công thương Việt Nam hôm 3/11 xác nhận ông Vũ Đình Duy, nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hóa dầu và Xơ sợi Dầu khí (PVtex), thuộc Bộ Công thương, đã vắng mặt nhiều ngày tại cơ quan mà không có sự cho phép của lãnh đạo tập đoàn.
Tin từ tờ Lao Động cho hay ông Duy đã vắng mặt từ đầu tuần trước, tức khoảng ngày 24/10 và 2 ngày sau có gửi giấy phép xin nghỉ ốm. Đến ngày 31/10, ông Duy lại gửi giấy xin nghỉ và nói có thể phải đi nước ngoài chữa bệnh. Bộ Công thương nói chỉ mới biết tin ông Duy “đi nước ngoài chữa bệnh” vào ngày 2/11 và hiện chưa biết ông Duy đang ở nước nào.
Trả lời trên báo chí hôm 3/11, Bộ Công thương cho biết không chấp nhận đơn xin nghỉ để đi chữa bệnh của ông Duy và yêu cầu công ty chủ quản của PVtex là Vinachem phải xem xét, xử lý ông Duy theo quy định của nhà nước.
Tiếp theo vụ ông Trịnh Xuân Thanh, cũng là một cựu quan chức thuộc Bộ Công thương và nguyên Phó Chủ tịch tỉnh Hậu Giang, bỏ trốn với lý do “đi nước ngoài chữa bệnh” mà cho đến nay vẫn chưa xuất hiện, việc thêm một cựu lãnh đạo Việt Nam lại “đi nước ngoài chữa bệnh” khiến dư luận đặt câu hỏi liệu đây có phải là con đường dọn sẵn cho các lãnh đạo bị cáo buộc phạm tội.
Phó Giáo sư-Tiến sĩ Phạm Quý Thọ, một chuyên gia về chính sách công của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhận xét với VOA rằng đây là một “hiện tượng” tương tự như ở Trung Quốc. Ông nói:
“Hiện tượng các quan chức sau khi vi phạm kỷ luật, thậm chí là những tội cố ý làm trái pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng, hay tham nhũng, rồi trốn chạy, thì cái này tiền lệ rất rõ ở Trung Quốc rồi. Cho nên với cơ chế, thể chế tương đồng thì cách làm cũng gần tương tự nhưng nó ở quy mô nhỏ hơn và thấp hơn, thì dư luận cũng đang phán xét theo hướng đó. Nghĩa là trong một thời gian anh buông lỏng quản lý cán bộ, cho nên rất nhiều những người có chức có quyền đã chuẩn bị sẵn một hậu phương ở một nước nào đó, ý nói là tiền, cơ sở vật chất, thậm chí tài sản ở một nước nào đó. Sau đó mà có bị động thì họ chạy ra nước ngoài”.
Hôm 3/11, báo Dân Trí cũng dân một nguồn tin riêng cho biết Bộ Công thương đang tập hợp tư liệu để báo cáo cho cơ quan chức năng về việc một số cá nhân đã lợi dụng chuyến đi “xúc tiến thương mại” của Bộ này để trốn sang Đức. Chuyến đi được cho biết diễn ra từ ngày 17/11 đến ngày 23/11/2015.
Riêng đối với vụ bỏ trốn của ông Trịnh Xuân Thanh, việc các giới chức Việt Nam liên tục phát biểu về quyết tâm bắt bằng được ông Thanh qua lệnh truy nã, phối hợp quốc tế, và sau đó kêu gọi ông này ra đầu thú, khiến dư luận cho rằng Việt Nam “bị động” và lúng túng trong việc xử lý trường hợp này.
Trong khi đó, TS. Phạm Quý Thọ cho rằng dù để “lọt lưới” một số trường hợp, nhưng các lãnh đạo Việt Nam vẫn muốn gửi đi những thông điệp nhằm “răn đe” các quan chức đã, đang và có ý định trốn ra nước ngoài thông qua vụ ông Trịnh Xuân Thanh.
“Cũng có những người, trước cũng từng ở tập đoàn dầu khí này, cũng đã đi từ năm 2012 nhưng đến giờ này người ta vẫn chưa bắt được. Nhưng đáng chú ý là hôm nay (4/11), Thứ trưởng Bộ Nội vụ là ông Quý Vương có nói rằng dù thế nào đi chăng nữa thì người ta cũng bắt đưa về, bởi vì thời hạn truy cứu trách nhiệm là vô hạn đối với những tội nghiêm trọng. Thế thì có nghĩa là người ta cũng thấy rằng không chỉ những người đã trốn và bị bắt, những người đang trốn chưa bị bắt mà còn răn đe cả những người có nguy cơ ra nước ngoài như vậy”.
Một trong những vụ gây chú ý trước đây là cuộc “đào tẩu” của ông Dương Chí Dũng, cựu Cục trưởng Hàng hải, cựu Chủ tịch Hội đồng thành viên của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines). Ông Dũng bị cáo buộc làm trái các quy định nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng. Nhưng trước khi lệnh truy nã của Bộ Công an Việt Nam được phát đi, ông Dũng đã được tổ chức để đi qua Mỹ thông qua ngả Campuchia. Tuy nhiên, ông này đã không xin được nhập cảnh vào Mỹ và đã bị bắt tại Campuchia.
Theo TS. Phạm Quý Thọ, việc ngày càng có nhiều quan chức Việt Nam bỏ trốn ra nước ngoài chắc chắn sẽ dẫn tới những thay đổi trong quy định pháp luật trong việc đối phó với các trường hợp này. Tuy nhiên, ông Thọ cho rằng, Việt Nam khó làm mạnh tay được như Trung Quốc.
“Nếu mà nó thành một cái phổ biến, có lẽ đến lúc nào đó trên bàn nghị sự của chính quyền, của pháp luật phải đặt vấn đề đó ra để ngăn chặn. Tuy nhiên, rất khó ở Việt Nam bởi vì cách làm, pháp luật cũng không xử lý mạnh mẽ như của Trung Quốc trong thời gian Tập Cận Bình nắm quyền. Hiện nay, trong lãnh đạo Đảng, Nhà nước, cũng vừa mới tổ chức đại hội, mới củng cố xong, nên tôi nghĩ [Việt Nam] chưa thể làm mạnh đến mức độ như Trung Quốc được”.
Trường hợp của ông Vũ Đình Duy hiện cũng bị quy trách nhiệm trong những thất thoát, thua lỗ của PVtex. Ông Duy, 41 tuổi, từng giữ các chức vụ Phó Giám đốc Sở Công thương Hải Phòng, Phó Cục trưởng Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường Công nghiệp (Bộ Công thương).
Ông Duy giữ chức Tổng Giám đốc PVtex từ tháng 7/2009 đến tháng 2/2014, sau đó ông bị giáng chức xuống làm Phó Tổng Giám đốc PVtex.
Báo cáo tổng kết năm 2015 của PVtex cho thấy công ty này đã thua lỗ 1.255 tỷ đồng.

Luật về Hội Việt Nam: Chậm đưa ra, ai có lợi?

Một chuyên gia phản biện xã hội bình luận về việc lùi thông qua Dự thảo Luật về Hội sẽ làm lợi cho nhóm mà ông gọi là “phi nhân bản”, tức những cán bộ, quan chức và doanh nghiệp không đặt lợi ích của người dân lên hàng đầu.
Đã có mong đợi Dự thảo Luật về Hội được thông qua trong kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa 14, tuy nhiên hôm 25/10, Bộ trưởng Nội vụ Lê Vĩnh Tân được truyền thông Việt Nam dẫn lời nói “xin lùi” do còn nhiều tranh cãi.
Tiến sỹ, bác sỹ Trần Tuấn từ Liên hiệp Các Hội Khoa học và Kỹ thuật nói trong chương trình Bàn tròn của BBC Tiếng Việt hôm thứ Năm 03/11:
“Nhóm thủ lợi trong chuyện [chậm trễ] này là đội ngũ công chức nhà nước phi nhân bản. Phi nhân bản ở đây, là khi nhà nước không đặt lợi ích trên cơ sở của dân, vì dân, do dân.
“Tương tự, có những doanh nghiệp phi nhân bản có lợi trong vấn đề này. Chẳng hạn, hoạt động của các doanh nghiệp mà lợi ích của họ càng phát triển càng mâu thuẫn với sức khỏe cộng đồng, môi sinh, thì họ rất sợ tiếng nói của người dân được tổ chức lại và đưa đến các cơ quan công quyền hoặc đưa ra luật pháp.”
‘Nợ’ bao giờ trả?
Luật sư Trần Quốc Thuận nói trong chương trình, Luật về Hội đã được ghi trong Hiến pháp 1946, đến nay là 70 năm, “70 năm thì đưa ra đưa vào cũng nhiều khó khăn và đó là món nợ mà tôi nghĩ là cũng phải trả”.
“Nhưng rất tiếc là kỳ họp này nhiều thắc mắc mà đại biểu đưa ra vẫn chưa quyết được. Dự kiến là sẽ bị hoãn, khả năng thông qua trong kỳ họp này là không có,” nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội nhận xét,
Ông cũng khẳng định, đây là quyền cơ bản nhất và phổ quát nhất, mà “đáng tiếc là cho tới nay Việt Nam vẫn chưa thực hiện được”.
Chia sẻ quan điểm trên, PGS.TS. Phạm Quý Thọ từ Học viện Chính sách và Phát triển cho rằng, món nợ này “hiện nay vẫn chưa trả được”.
“…Quan trọng nhất là Hiến pháp năm 2013 cũng đã quy định rằng công dân phải có quyền hội họp nhưng cũng không thực hiện được. Vì sao lại thế?
“Luật sư Thuận có nói đó là một món nợ, nhưng thực ra, việc lựa chọn một thể chế chính trị theo chủ nghĩa xã hội và kinh tế quá tập trung đối lập với việc thành lập hội nên luôn luôn bị trì hoãn.
“Trước hội nhập quốc tế và những hiệp định sắp ký, như chúng ta sẽ tham gia TPP, thì tính cấp bách của bộ luật này ra đời là việc cần thiết, cái đó phải trả.
“Nhưng câu hỏi là đến bao giờ thì rõ ràng là trong kỳ họp thứ hai của Quốc hội khóa XIV, khi dự thảo được trình ra thì bị phản đối rất mạnh mẽ, không chỉ từ phía các hội mà cả các đại biểu quốc hội,” chuyên gia nghiên cứu về chính sách công nói.
Mối lo sợ
PGS.TS Hoàng Ngọc Giao, một trong sáu khách mời tham gia chương trình. nhận xét thêm, việc một dự án luật phải mất nhiều năm như vậy “hầu như chưa có trong tiền lệ”, và nó có điều gì đó “không bình thường”.
Ông cho rằng, về mặt kinh tế, Việt Nam đã chuyển đổi cơ bản theo cơ chế kinh tế thị trường, “nhưng rõ ràng về mặt xã hội mà nói, chúng ta đi ra từ thể chế mà tất cả đều do đảng và nhà nước lo hết. Các tổ chức xã hội cũng thuộc sự quản lý của nhà nước.
“Có được Luật về Hội là tạo ra hành lang pháp lý để người dân thực hiện được quyền cơ bản nhất của mình.”
Khi được hỏi phải chăng có sự e ngại về vấn đề đảng phái, Viện trưởng Viện Chính sách, Pháp luật và Phát triển, ông Hoàng Ngọc Giao cho rằng, đó chính là nhận thức về chính trị để lại từ trước.
Quyền lập hội là quyền tự do liên kết dân sự của người dân và nhà nước cảm thấy không yên tâm lắm vì sợ bị lợi dụng vào việc tổ chức khủng bố, gây mất trật tự trị an, gây mất an ninh, không kiểm soát được.PGS.TS Hoàng Ngọc Giao, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách, Pháp luật và Phát triển thuộc Vusta
“Lịch sử để lại trong nhận thức về chính trị của những người làm chính sách quen theo cách quản lý nhà nước là phải kiểm soát, kiểm soát tất cả.”
Ông nói thêm, “những tổ chức phụ thuộc vào nhà nước thì họ hoàn toàn hài lòng, như Mặt trận, đoàn thanh niên, hội phụ nữ, hay kể cả liên hiệp các hội khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.
“Quyền lập hội là quyền tự do liên kết dân sự của người dân và nhà nước cảm thấy không yên tâm lắm vì sợ bị lợi dụng vào việc tổ chức khủng bố, gây mất trật tự trị an, gây mất an ninh, không kiểm soát được. Và họ cũng sợ là những tổ chức ấy nhóm họp với nhau, lại nhận tiền tài trợ của các tổ chức khủng bố để rửa tiền – là những lo lắng từ góc độ quản lý và kiểm soát của nhà nước.”
‘Na ná Trung Quốc’?
PGS.TS Phạm Quý Thọ nhận xét trong Bàn tròn thứ Năm rằng Luật về Hội còn vướng về thể chế, “và những người quản lý vẫn nghĩ rằng có thể luật này ra đời mâu thuẫn với rất nhiều các điều khoản khác, như điều lệ đảng hay một số quy định của nhà nước, thậm chí là với một số các luật khác.
“Và một điểm nữa, là chúng ta chưa quen làm những luật như thế này. Tôi được biết rằng trong quá trình làm luật cũng đã tham khảo nhưng điều kiện của các nước như Đài Loan hay Đông Âu, nhưng những luật ấy không đơn giản mà áp dụng cho Việt Nam. Thậm chí còn có ý kiến cho rằng, nó na ná giống luật mà chúng ta tham khảo từ Trung Quốc.”
Luật sư Trần Quốc Thuận bổ sung thêm, “ở Việt Nam chúng ta không nói ra, nhưng chúng ta đang thực hiện chế độ toàn trị.
“Trong Luật về Hội này không được điều chỉnh là 6 tổ chức chính trị xã hội, ngoài ra là 28 tổ chức đặc thù, và có tới 8966 tổ chức đặc thù ở địa phương của 62 tỉnh thành phố trực thuộc trung ương. Người ta cảm giác rằng xã hội này, tất cả người dân sinh ra từ nhỏ tới lớn đều tham gia các tổ chức do đảng, nhà nước thành lập cả.”
Ông cũng đặt ra vấn đề về nỗi sợ bị cạnh tranh, qua ví dụ việc kêu gọi ủng hộ lũ lụt thành công của MC Phan Anh, và so sánh với lời kêu gọi của các tổ chức nhà nước.
Cách tổ chức từ trước tới giờ, là tổ chức gì thì phải quản lý cho bằng được, nhất nhất phải nghe lời, không quản lý được, không nghe lời thì giải tán.Trần Quốc Thuận, Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội
“Người ta sợ thành lập hội bị cạnh tranh với các hội đang tồn tại, sợ bị mất quần chúng rồi tạo diễn biến này kia – vậy sợ là do không quản lý được. Tôi nghĩ là phải để người dân họ thành lập, còn việc họ chọn lựa tổ chức nào phục vụ lợi ích của người ta thì người ta tham gia.
“Cách tổ chức từ trước tới giờ, là tổ chức gì thì phải quản lý cho bằng được, nhất nhất phải nghe lời, không quản lý được, không nghe lời thì giải tán.
“Ngay trong quy định đặt vấn đề là những người đứng đầu phải được sự công nhận của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền, như vậy là đâu còn quyền tự do lập hội vì đây là tổ chức tự nguyện mà?”
“Phải thay đổi tư duy này đi,” vị nguyên đại biểu Quốc hội Việt Nam nhận xét.
Trong bài tiếp theo, BBC sẽ tiếp tục giới thiệu và trích dẫn ý kiến của các khách mời trong Bàn tròn thứ Năm về ảnh hưởng của việc chậm đưa ra Luật về Hội đối với công dân và các tổ chức xã hội dân sự, cũng như làm thế nào để “thay đổi nhận thức chính trị”, và nhìn nhận rõ khái niệm Luật về Hội. Mời quý vị nhớ đón theo dõi.

Liệu Việt Nam có mô hình phát triển?

Hội nghị Trung ương 4 khóa 12 Đảng Cộng sản Việt Nam vừa diễn ra từ 9 đến 15/10 và đã ban hành các nghị quyết về tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng và về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.
Hai nội dung này trong Hội nghị có vẻ tách biệt, song thiết nghĩ hai nội dung này có liên quan với nhau. Sự thay đổi ở trên thế giới và ở nước ta đã cho thấy điều này.
Thời của nhà nước xã hội chủ nghĩa
Nhà nước xã hội chủ nghĩa (XHCN) được tạo nên trên nền tảng lý thuyết Mác – Lê Nin.
Nhà nước ấy bao gồm đảng cộng sản, chính phủ, quốc hội và bộ máy quyền lực các cấp trung ương, địa phương cho đến từng đơn vị cơ sở.
Nhà nước ấy không chỉ thiết lập nên bộ máy cai trị với quân đội, công an, tòa án, viện kiểm soát… mà còn quản lý tất cả: tư tưởng, xã hội và kinh tế, ngành và lĩnh vực…
Sẽ còn tốn nhiều công sức lý giải cho một thời kỳ lịch sử phát triển này của nhân loại. Song hiện giờ, một cách giải thích được công nhận tương đối rộng rãi là Hệ thống này tự sụp đổ, theo nghĩa không phải do chiến tranh giữa các quốc gia, không có xâm lăng…PGS. TS. Phạm Quý Thọ
Nhà nước ấy quản lý tất cả từ các tổ chức xã hội, đoàn thể đến từng cá nhân về mọi mặt, từ tôn chỉ, mục đích, hoạt động đến thái độ, hành vi và lời nói…
Nhà nước ấy quản lý sản xuất, phân phối và tiêu dùng, từng cái nhỏ nhất như cái kim, sợi chỉ đến máy bay, tầu thủy… coi nền kinh tế như một công xưởng khổng lồ…
Kiểu nhà nước ấy phải lớn về quy mô và tập trung mạnh về quyền lực với công cụ điều hành kế hoạch hóa tập trung.
Kiểu nhà nước ấy hữu ích, mạnh mẽ trong thời chiến, song phủ định kinh tế thị trường.
Kiểu nhà nước ấy đã từng tạo nên phe xã hội chủ nghĩa đối diện với xã hội tư bản cùng tồn tại trong một thế giới cùng hàng trăm quốc gia đang phát triển.
Chiến tranh nóng trên phạm vi thế giới kết thúc bởi thế chiến II năm 1945. Thế giới, sau đó, tồn tại trong chiến tranh lạnh, nhưng trong hòa bình, trong đó cuộc đua chủ yếu về mặt kinh tế.
Lãnh tụ của giai cấp vô sản Nga V.I. Lê Nin từng nói năng suất lao động quyết định sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội (CNXH) trước chủ nghĩa tư bản (CNTB). Ông đã đúng khi nhấn mạnh: vật chất quyết định ý thức, chính trị là biểu hiện của kinh tế tập trung…
Hệ thống XHCN tan rã, bắt đầu từ các mắt xích yếu nhất của nó, nước Cộng hòa Dân chủ Đức (Đông Đức) lúc đó, và bức tường Berlin sụp đổ vào năm 1989 đã trở thành biểu tượng. Sau đó là các nước khác ở Đông Âu sụp đổ, kể cả thành trì của hệ thống này là Liên bang Xô viết (Liên Xô) lúc bấy giờ.
Sẽ còn tốn nhiều công sức lý giải cho một thời kỳ lịch sử phát triển này của nhân loại. Song hiện giờ, một cách giải thích được công nhận tương đối rộng rãi là Hệ thống này tự sụp đổ, theo nghĩa không phải do chiến tranh giữa các quốc gia, không có xâm lăng…
Sự sụp đổ đó là tất yếu và, một phần, là do hệ quả của quá trình ‘tự diễn biến, tự chuyển hóa’.
CNXH đã thua CNTB về kinh tế. Kiểu nhà nước, như mô tả ở trên, đã triệt tiêu động lực kinh tế và tự do cá nhân.
Nhà nước lớn, người dân nhỏ
Kiểu nhà nước đó đã tạo ra siêu quyền lực, trong quá trình vận hành nó đã bị tha hóa đến cùng cực.
Thoái hóa biến chất của tầng lớp lãnh đạo, tham nhũng, lợi ích nhóm, cường quyền, coi thường người dân… là những biểu hiện bề ngoài, đã gây nên khủng khoảng niềm tin trong dân chúng.
Nhà nước càng lớn người dân càng nhỏ. Nhà nước lớn không thể tồn tại trên lưng những công dân nhỏ và yếu.
Hệ thống XHCN sụp đổ ở Châu Âu, bởi vì nó bao gồm các quốc gia phát triển kinh tế và dân chủ hơn so với các châu lục khác, ngoại trừ Bắc Mỹ. Liệu các nước theo mô hình XHCN ở nơi khác, như Trung Quốc, Việt Nam ở Châu Á, Cuba ở Châu Mỹ, (Venezuela không thuộc mô hình này), có là những ngoại lệ với những đặc điểm về xuất phát điểm thấp về phát triển kinh tế, tư tưởng văn hóa phong kiến làng xã còn nặng nề và không bị tác động nhiều bởi kiểu dân chủ của kinh tế thị trường phương tây?
Thoái hóa biến chất của tầng lớp lãnh đạo, tham nhũng, lợi ích nhóm, cường quyền, coi thường người dân… là những biểu hiện bề ngoài, đã gây nên khủng khoảng niềm tin trong dân chúng.PGS. TS. Phạm Quý Thọ
Thế giới đang khủng hoảng kinh tế và xung đột khu vực, tôn giáo, di cư… nhưng cũng vẫn đang nói đến toàn cầu hóa với những lợi ích và giá trị phổ quát.
Cuba đang trong quá trình bình thường hóa quan hệ với Mỹ và đổi mới thể chế. Cuba ‘đổi mới’ sau và cách xa Việt Nam, nên khó tạo ra tấm gương noi theo.
Trung Quốc, sau khi có chính sách mở cửa với phương châm thực dụng của cố lãnh tụ Đặng Tiểu Bình: ‘Mèo trắng, mèo đen không quan trọng miễn bắt được chuột’, đã thành công sau 3 thập kỷ từ những năm 70 của thế kỷ trước, với tốc độ tăng liên tục hai con số, tổng thu nhập quốc dân (GDP) đã xếp thứ nhì thế giới sau Mỹ.
Tuy nhiên gần đây, các nhà nghiên cứu quốc tế đang phân tích sự giảm sút tăng trưởng với những yếu kém nội tại của nền kinh tế thị trường XHCN mang ‘bản sắc’ Trung Quốc và cập nhật tình hình tranh giành quyền lực, chống tham nhũng qua chiến dịch ‘đả hổ diệt ruồi’, cũng như những hạn chế quyền công dân tham gia chính trị, tiếp cận thông tin, hội họp…
Chuyến công du Trung Quốc của Thường trực Ban bí thư đảng cộng sản (CS Việt Nam Đinh Thế Huynh từ ngày 19 đến 21 tháng 10 vừa qua, và được bình luận là ‘sự lựa chọn chính trị’ của Việt Nam.
Liệu Trung Quốc có thể là mô hình phát triển chính trị và kinh tế cho Việt Nam?
Sau 30 năm ‘đổi mới’ (1986-2016) Việt Nam đã có nhiều thay đổi mạnh mẽ về nhiều mặt đời sống xã hội, trong đó đáng kể nhất là về kinh tế.
Chính thức, cụ thể hóa đổi mới
Tuy nhiên, những năm gần đây quá trình này ‘trục trặc’, tốc độ tăng trưởng giảm sút, bộc lộ nhiều khiếm khuyết trong nền kinh tế và điều hành, quản lý: thu ngân sách sụt giảm không đủ chi; nợ công tăng kịch trần với khả năng trả nợ, hệ thống tài chính ngân hàng thiếu minh bạch, yếu kém với nợ xấu cao bế tắc trong giải pháp; năng lực cạnh tranh, chất lượng và hiệu quả nền kinh tế thấp, cơ cấu thị trường què quặt…
Hơn thế những vấn đề tha hóa quyền lực, bộ máy nhà nước phình to với nạn ‘cả họ làm quan’, lợi ích nhóm, làm giàu phi pháp, trắng trợn, cán bộ thoái hóa biến chất về đạo đức, lối sống, tham nhũng tràn lan, môi trường xuống cấp, biến đổi khí hậu với nước biển dâng, ngập mặn, hạn hán, thiên tai, nhân tai, tệ nạn… làm cho xã hội xuống cấp, đời sống người dân vô cùng khó khăn.
Khủng hoảng niềm tin và bất ổn xã hội đang trở nên nghiêm trọng, đe dọa sự tồn vong của chế độ.
Trước hết vấn đề đặt ra là đảng cộng sản với sự kiên định chủ nghĩa Mác – Lê Nin (theo NQ TƯ 4 khóa 12 nêu trên) sẽ tiếp tục lãnh đạo kinh tế thị trường ở nước ta như thế nào trong bối cảnh hiện nay?PGS. TS. Phạm Quý Thọ
Trong một nền kinh tế mở như Việt Nam, đổi mới kinh tế theo hướng thị trường đến mức độ nhất định sẽ làm thay đổi thể chế. Sự thay đổi thể chế không theo kịp sẽ cản trở tăng trưởng kinh tế.
Gần đây nguyên phó thủ tướng Vũ Khoan, phát biểu trong một hội thảo và được đăng trên TuầnVietnam.net ngày 11/10/2016, về một số ‘ấn tượng’ đổi mới chính trị trong 30 đổi mới ở nước ta.
Đó là ‘Đảng đã dành một quyền chủ động rất lớn cho các cơ quan lập pháp và hành pháp’; ‘dân chủ trong Đảng cũng phát triển rất nhiều’; ‘Đảng chịu trách nhiệm, chịu sự giám sát của nhân dân và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật’ được ghi trong Hiến pháp năm 2013;’đổi mới chính trị dựa trên cơ sở lấy dân làm gốc’.
Chính thức hóa, cụ thể hóa các nội dung đổi mới chính trị là một đòi hỏi khách quan.
Trước hết vấn đề đặt ra là đảng cộng sản với sự kiên định chủ nghĩa Mác – Lê Nin (theo NQ TƯ 4 khóa 12 nêu trên) sẽ tiếp tục lãnh đạo kinh tế thị trường ở nước ta như thế nào trong bối cảnh hiện nay?
Nếu không thay đổi thể chế chính trị sẽ không thể xác định được một mô hình tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững đất nước.
Bài viết thể hiện văn phong và phản ánh quan điểm riêng của tác giả, nhà nghiên cứu về chính sách công từ Học viện Chính sách và Phát triển, thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư của Việt Nam
Powered by Blogger.