Tin Google VN
Saturday, January 2, 2021 //
- Slider
,
Thời sự thế giới
Nga hay Trung Quốc, ai sẽ là kẻ thù sắp tới ?
ĐIỂM TUẦN BÁO - TRUNG QUỐC - NGA
RFI
Đăng ngày:
Theo cựu tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen : « Năm 2021, Hoa Kỳ và các đồng minh đứng trước một cơ hội chỉ có được một lần trong một thế hệ. Đó là đảo ngược lại thế co cụm của các nền dân chủ trước các chế độ độc tài như Nga và Trung Quốc ». Nhưng bắt đầu bằng đối thủ nào ?
Trong dịp nghỉ lễ cuối năm, trong số các tuần báo Pháp chỉ có Le Point xuất hiện trên quầy, ngoài số đầu năm của nguyệt san Le Monde Diplomatique.
2021 : Năm của sự thật cho con virus ở Vũ Hán ?
Le Point đặt câu hỏi trên trang web « Trung Quốc : Liệu 2021 sẽ là năm của sự thật về Covid ? ». Các chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phụ trách điều tra về nguồn gốc con virus sắp đến Vũ Hán. Tuy nhiên một thanh tra viên có vấn đề đã làm ảnh hưởng đến sự khả tín của phái đoàn.
Tại Trung Quốc, năm 2021 khởi đầu bằng một cách mà lẽ ra đã phải làm từ năm 2020 : ngay từ những ngày đầu tháng Giêng, một ê-kíp khoảng 12 người do WHO cử ra sẽ đến điều tra về nguồn gốc đại dịch Covid. Họ sẽ phải cách ly hai tuần, sau đó là bốn tuần dành cho điều tra. Theo Reuters, đoàn sẽ đến Vũ Hán, trong khi những tiết lộ trước đây cho biết chính quyền Trung Quốc ngăn trở bằng cách đòi hỏi chỉ trao đổi từ xa qua video. Bắc Kinh coi cuộc điều tra như một sự cáo buộc và can thiệp vào chuyện nội bộ của mình.
Vì vậy ba thông điệp được liên tục đưa ra trên truyền thông, trước hết, mục đích không phải kết án Trung Quốc. Một trong số các nhà điều tra, ông Fabian Leendertz, Viện Robert-Koch của Đức nói : « Đó là để hiểu được những gì đã diễn ra, và dựa trên cơ sở dữ liệu ấy cố gắng giảm được nguy cơ trong tương lai ».
Thông điệp thứ hai : khả năng lây nhiễm từ động vật luôn được ưu tiên hơn là một tai nạn từ phòng thí nghiệm. Và cuối cùng, việc điều tra mất rất nhiều thời gian, không nên chờ đợi có ngay kết quả. Ông Leendertz cũng đã cảnh báo, tuy mong muốn điều tra trên thực địa để có những đột phá quan trọng, nhưng rốt cuộc phải làm việc với các đồng nghiệp Trung Quốc để định ra các giai đoạn cần thiết.
Khó thể điều tra thực thụ về các phòng thí nghiệm Vũ Hán
Nếu nguyên nhân của đại dịch là do lây truyền từ dơi hoặc một con vật trung gian sang người, cuộc điều tra sẽ mất nhiều năm. Sáu năm sau đợt dịch H1N1 năm 2019, người ta mới tìm ra được nơi xuất phát của virus là từ một trại nuôi heo ở Mehicô. Với con virus Sars-CoV-2 lần này, phải tăng cường giám sát virus corona nơi vật nuôi và thú hoang, với một số lượng rất lớn « nghi can », trong khi một hệ thống giám sát như vậy hãy còn phôi thai.
Giả thiết thứ hai là virus thoát ra từ phòng thí nghiệm. Nếu đi theo hướng này, chỉ cần một cuộc điều tra đơn giản tại các phòng thí nghiệm gần tâm dịch nhất, tránh lãng phí nhiều năm tìm kiếm theo hướng khác.
Nhà vi sinh học Richard Ebright của trường đại học Rutgers, Hoa Kỳ, chuyên về an toàn sinh học, cho biết : « Một cuộc điều tra khả tín đòi hỏi phải được tham khảo tài liệu lưu trữ, các mẫu vật, tiếp xúc các nhân viên tại trụ sở Viện vi trùng học Vũ Hán, CDC (Trung tâm kiểm soát dịch bệnh) Vũ Hán và Viện sản phẩm sinh học Vũ Hán. Phải gồm cả việc thanh tra các tài liệu lưu trữ bằng giấy tờ và trong máy tính, các tủ lạnh và tủ đông, chất vấn cả những thợ xây dựng, bảo trì, quét dọn, đổ rác ở phòng thí nghiệm và bộ phận hành chính, xét nghiệm huyết thanh từ những người này và lấy mẫu ở môi trường xung quanh tòa nhà ».
Nhưng đương nhiên tất cả những động thái trên đều không nằm trong chương trình điều tra của WHO. Và nếu có đi nữa, thì các chuyến thăm phòng thí nghiệm cũng sẽ hoàn toàn mang tính hình thức, việc thẩm vấn bị hạn chế.
Một thanh tra lẽ ra phải là đối tượng bị điều tra
Nhà khoa học từ lâu đã tố cáo « luật im lặng » về xuất xứ con virus, rất bất bình khi trong đoàn có sự hiện diện của Peter Daszak, chủ tịch EcoHealth Alliance chuyên về bệnh nhiễm, là cộng sự lâu năm của Viện Vi trùng học Vũ Hán (IVW).
Ông Ebright nhấn mạnh : « Daszak có xung đột lợi ích ». Nhân vật này có hợp đồng với IVW và viện này được USAID tài trợ 200 triệu đô la, NIH (Viện Y tế Mỹ) 7 triệu đô la. Như vậy bản thân thanh tra này phải là đối tượng bị điều tra ! Việc The Lancet để cho Daszak đứng đầu đội đặc nhiệm về xuất xứ Covid và WHO đưa ông ta vào ê-kíp điều tra khiến công việc của đoàn trở nên không đáng tin cậy, sẽ bị cho là mưu toan minh oan cho Trung Quốc.
Chuyên gia Richard Ebright cho rằng âm mưu dập tắt hướng điều tra các phòng thí nghiệm đã bắt đầu từ ngày 17/03 với một bài báo trên Nature Medicine, một tạp chí hạng nhì của tập đoàn báo khoa học Nature. Bài viết cùng với một lá thư được nhiều người ký trên The Lancet hôm 17/02 được coi là bằng chứng khẳng định virus corona chủng mới không phải thoát ra từ phòng thí nghiệm Vũ Hán. Tuy nhiên đây chỉ là bài dạng « Ý kiến » chứ không được các nhà khoa học công nhận.
Trang web điều tra US Right to Know phát hiện lá thư trên đây là được EcoHealth Alliance của Daszak sắp xếp, bốn trong số những người ký tên có liên quan đến tổ chức này. Le Point kết luận, những ai muốn điều tra về xuất xứ của virus corona ở Vũ Hán trong năm 2021 rồi cũng sẽ gặp tình trạng như năm 2020 mà thôi.
Ai sẽ là kẻ thù, Nga hay Trung Quốc ?
Về địa chính trị, nguyệt san Le Monde Diplomatique trong bài « Ai sẽ là kẻ thù sắp tới ? » dẫn nhận định của cựu tổng thư ký NATO Anders Fogh Rasmussen : « Năm 2021, Hoa Kỳ và các đồng minh đứng trước một cơ hội chỉ có được một lần trong một thế hệ. Đó là đảo ngược lại thế co cụm của các nền dân chủ trước các chế độ độc tài như Nga và Trung Quốc. Nhưng muốn vậy, các nước dân chủ lớn phải đoàn kết lại ».
Cách đây một thế hệ, các nước này đã tấn công vào Afghanistan, Irak, bây giờ là lúc phải tính đến các đối thủ hùng mạnh hơn. Nhưng bắt đầu bằng đối thủ nào ?
Đối với đảng Dân Chủ Mỹ, kẻ thù trước hết là Nga, vì suốt bốn năm qua họ không ngừng nhắc đi nhắc lại, nhất là chủ tịch Hạ Viện Nancy Pelosi, rằng « với Donald Trump, tất cả các ngả đường đều dẫn đến Putin ». Về phía đảng Cộng Hòa, họ « ăn miếng trả miếng » bằng khẩu hiệu « Biden Bắc Kinh ». Bởi vì Hunter Biden, con thứ của Joe Biden làm ăn với Trung Quốc, và toàn cầu hóa kiểu Dân Chủ chỉ làm lợi cho Trung Quốc.
Biển Đông, Đài Loan, Tân Cương, Hồng Kông : Các thách thức cho Mỹ
Ngày 10/12/2019, ngoại trưởng Mike Pompeo cảnh báo với thế giới : « Tập Cận Bình để mắt đến từng người trong chúng ta ». Ông lần lượt tấn công vào số 40.000 sinh viên Trung Quốc đến Mỹ du học hàng năm, trong đó có một số đánh cắp bí mật công nghệ và khoa học, đến nhiều trường đại học Mỹ « đã bị Bắc Kinh mua đứt », và sản phẩm Hoa Vi (Huawei) mà mỗi người sử dụng đều « rơi vào tay an ninh Trung Quốc ».
Phe Cộng Hòa tố cáo bốn năm hoang tưởng chống Nga của Dân Chủ. Biển Đông, Đài Loan, số phận người Duy Ngô Nhĩ, Hồng Kông, tất cả các hồ sơ này sẽ là thử thách cho quyết tâm chống Trung Quốc của chính quyền mới.
Ông Rasmussen cho rằng các đồng minh đang lo lắng sẽ xếp hàng dài trước cửa ông Joe Biden. Nhưng theo Le Monde Diplomatique, tham gia một liên minh do một cường quốc tâm lý không vững vàng lãnh đạo, họ sẽ không sớm tìm được sự yên tĩnh.
Rasmussen : Phòng thủ chung châu Âu không thể thay thế NATO
Về phía châu Âu, người đứng đầu NATO từ sáu năm qua khi trả lời phỏng vấn Le Point đã nhấn mạnh, một cơ chế phòng thủ chung cho Liên Hiệp Châu Âu « không thể nào thay thế được NATO ».
Theo ông Anders Fogh Rasmussen, NATO là một tổ chức biết nhanh chóng thích ứng theo sự thay đổi của thế giới. Trong suốt 40 năm, Minh ước Bắc Đại Tây Dương đã ngăn chận được Liên Xô, và sau khi bức tường Berlin sụp đổ đã góp phần chấm dứt chiến tranh ở Balkkan, Bosnia, Kosovo. Sau các vụ tấn công ngày 11/09/2001, NATO đã đi tiên phong trong cuộc chiến chống khủng bố, và đóng góp vào việc đánh bại tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS, Daech). Và sau vụ Nga sáp nhập bất hợp pháp Crimée, đã tăng cường quốc phòng chung.
Cựu tổng thư ký NATO không cho Nga là một mối đe dọa trước mắt dưới dạng tấn công quân sự. Nhưng Matxcơva cũng đang dùng sức mạnh quân sự để lấn át các láng giềng Ukraina, Gruzia ; mưu toan can thiệp vào các tiến trình dân chủ ở Mỹ, Pháp, đứng sau các cuộc tấn công tin học vào Quốc Hội Đức, Na Uy ; đầu độc ở Anh. Nga sở hữu vũ khí nguyên tử và hỏa tiễn có thể nhắm vào châu Âu…
Bóng dáng đầy đe dọa của Trung Quốc
Ngược lại, ông Rasmussen nói rằng không coi Trung Quốc là đối thủ. Bắc Kinh mang lại nhiều cơ hội kinh tế đồng thời có ngân sách quốc phòng thứ nhì thế giới, sở hữu các loại vũ khí có thể tấn công vào tất cả các đồng minh của NATO. Nhưng ông không muốn NATO can thiệp vào Biển Đông, hay trở thành một liên minh toàn cầu, mà chỉ luôn là liên minh khu vực giữa Bắc Mỹ và châu Âu.
Tuy nhiên, cựu tổng thư ký NATO cũng nhìn nhận sự cất cánh của Trung Quốc cho thấy các nước sẽ phải đối mặt với nhiều mối đe dọa. Cái bóng của Bắc Kinh đang tiến gần : Trung Quốc hiện diện cả tại Bắc Cực, châu Phi, đầu tư ồ ạt vào cơ sở hạ tầng châu Âu, có mặt trên không gian mạng, trên vũ trụ. Rasmussen cho rằng cần phải quan sát cách hành xử của Trung Quốc về tự do hàng hải, chẳng hạn trên Biển Đông, vì điều này quan trọng.
Sự bành trướng của Bắc Kinh cho thấy không thể ở thế đơn độc, và không nên chia rẽ giữa châu Âu với Hoa Kỳ. Đứng cùng với nhau, Hoa Kỳ và châu Âu chiếm đến 50% sức mạnh kinh tế và quân sự của toàn thế giới.
RCEP, quả bom tự do mậu dịch châu Á
Về châu Á, Le Monde Diplomatique trong bài « Quả bom tự do mậu dịch ở châu Á » nhận định, khi ký Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) với 14 nước Á châu, Trung Quốc đã ghi điểm trước Mỹ. Nhắc lại câu nói của thủ tướng cộng sản Lý Khắc Cường cho đây là « Chiến thắng của đa phương và tự do trao đổi », nguyệt san Pháp có phần mỉa mai « Tự do mậu dịch toàn thế giới, đoàn kết lại ! ».
Chiếm 30% sản phẩm thế giới, 28% thương mại quốc tế và 2,2 tỉ dân, RCEP là hiệp định lớn nhất từ trước tới nay. Và không có Hoa Kỳ ! Một sự đảo lộn lịch sử khi Trung Quốc ngự trị tại khu vực Đông Nam Á vốn thù ghét Bắc Kinh. Nhất là Trung Quốc yêu sách gần như toàn Biển Đông, tạo ra xung đột vì chồng chéo với Việt Nam, Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia. Mãi đến nay COC (Quy tắc ứng xử trên Biển Đông) vẫn bế tắc, những sự cố liên tục xảy ra.
Hiệp định gồm 521 trang (bằng tiếng Anh) đưa ra lịch trình hủy bỏ thuế quan và quota, không có tiêu chí nào về môi trường, y tế và xã hội. Thường thì việc ký một hiệp định tự do mậu dịch đều hứa hẹn tăng trưởng, thế nhưng với RCEP các chuyên gia chỉ ước lượng từ 0,2 đến 0,4%. Trên thực tế đa số đều đã có các hiệp định song phương với các khối nước lớn, và các đặc khu kinh tế nở rộ với 700 ở Đông Nam Á và 2.500 tại Trung Quốc.
Lợi ích chủ yếu nằm ở tầm vóc chiến lược, vì RCEP đặt Bắc Kinh vào trung tâm địa chính trị. Nhà cựu ngoại giao Singapore Kishore Mahbubani công nhận RCEP là một « hiệp định thương mại loại thấp », nhưng dù sao vẫn là « bước ngoặt lớn trong lịch sử ». Cho đến nay, có ba tầm nhìn hợp tác tại châu lục là Châu Á-Thái Bình Dương, Ấn Độ-Thái Bình Dương và Đông Á. Theo ông, RCEP cho thấy Đông Á sẽ là quan điểm thống trị. Châu Á-Thái Bình Dương với APEC và TPP đã bị ông Trump làm phương hại, Ấn Độ-Thái Bình Dương thì đang còn treo lơ lửng.
TIN TỔNG HỢP
//
- Slider
,
Tin tổng hợp
RFI
Đăng ngày:
( RFI ) - Syria : Một căn cứ Nga bị tấn công. Ngày 01/01/2020, một căn cứ quân sự của Nga tại vùng Tal al-Saman, tỉnh Raqqa, phía bắc Syria, đã bị tấn công, khiến nhiều người bị thương. Vụ tấn công, do nhóm Hồi Giáo cực đoan « Những người bảo vệ tôn giáo » (Hourras al-Din) tiến hành, xảy ra ở khu vực do lực lượng dân quân người Kurdistan kiểm soát, nhưng cũng là nơi quân của chính phủ Syria và quân đội Nga được triển khai.
(AFP) - Iran dự tính tăng mức làm giầu uranium lên 20%. Đây là mức cao hơn so với ngưỡng được ấn định trong thỏa thuận hạt nhân được ký tại Vienna năm 2105. Theo thông báo ngày 01/01/2021 của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (AIEA), Iran cho biết dự án sẽ được tiến hành ở nhà máy dưới lòng đất ở Fordo, nhưng không nói rõ khi nào bắt đầu.
(Reuters) - Trung Quốc: Đề xuất đàm phán của Đài Loan là « đồ rẻ tiền ». Trong bài diễn văn chúc mừng Năm Mới ngày 01/01/2021, tổng thống Thái Anh Văn cho biết Đài Loan sẵn sàng mở những cuộc thảo luận « có ý nghĩa » với Trung Quốc trên tinh thần bình đẳng và gạt sang một bên mọi đối đầu. Ngay lập tức, Bắc Kinh đã bác đề xuất trên và cho đó là « đồ rẻ tiền ». Trong thông cáo cùng ngày, Văn phòng Sự vụ Đài Loan của Trung Quốc tái khẳng định không thể thay đổi thực tế Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời của Trung Quốc.
(RFI) - Hàn Quốc bỏ luật kết án phá thai. Theo giải thích của bà Na Young, điều hành tổ chức Share bảo vệ nữ quyền, do các nghị sĩ Hàn Quốc không đạt được thỏa thuận về sửa đổi luật cấm phá thai hiện hành, nên luật này đã hết hạn chiếu theo quyết định vào tháng 04/2019 của Tòa Bảo Hiến. Như vậy, các điều khoản trừng phạt tội phá thai, được quy định trong luật, sẽ không còn hiệu lực từ ngày 01/01/2021.
(RFI) - Ấn Độ là cấp phép cho vac-xin AstraZeneca. Sau Achentina và Anh, Ấn Độ là nước đầu tiên ở châu Á cấp phép cho vac-xin Covishield, còn được gọi là vac-xin Oxford, do công ty AstraZeneca phát triển. Ngay sau đơn xin cấp phép khẩn cấp của Serum Institute of India, vac-xin của AstraZeneca sẽ được chuyển đến các kho trữ lạnh tại các bang ngay từ ngày 02/01/2021. Vac-xin Oxford được cho là niềm hy vọng của Ấn Độ, vì có giá rẻ, khoảng 3 euro/liều, trong bối cảnh dịch Covid-19 vẫn hoành hành ở quốc gia Nam Á này.
(SCMP) - Ít nhất 10 nước trên thế giới đặt mua vac-xin của Trung Quốc. Hungary, Pakistan… nằm trong danh sách khách hàng từ châu Mỹ Latinh đến Trung Đông và châu Á đặt mua vac-xin của Sinopharm và có thể của Sinovac Biotech và CanSino Biologics. Theo một số chuyên gia được báo South China Morning Post trích dẫn ngày 01/01/2020, Bắc Kinh có cơ hội để đánh bóng lại danh tiếng, nhưng điều này còn phụ thuộc vào sự minh bạch của Trung Quốc.
(Le Courrier du Vietnam) – Hơn 5.000 vụ tấn công tin tặc trong năm 2020. Theo số liệu do Trung tâm an ninh mạng công bố ngày 01/01/2021, tổng cộng đã có 5.168 vụ tấn công mạng nhắm vào Việt Nam trong năm qua, giảm 0,15% so với năm 2019.
(Reuters) – Quan hệ Mỹ - Trung đang ở một « bước ngoặt mới ». Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị trong buổi họp báo ngày 02/01/2021 cho rằng những bất đồng giữa hai nước trong các lĩnh vực thương mại, nhân quyền và nguồn gốc dịch Covid-19 đã tác động nặng nề đến bang giao song phương. Khi kêu gọi Hoa Kỳ « tôn trọng hệ thống xã hội và con đường phát triển » do Trung Quốc chọn, ông Vương Nghị tuyên bố nếu Mỹ « rút ra được bài học », căng thẳng giữa hai nước rất có thể sẽ được giải quyết.
(RFI) – Miến Điện : Quân nổi dậy thả sáu con tin. Quân đội Miến Điện ngày 01/01/2021 cho biết quân nổi dậy ở bang Arakan, miền tây bắc nước này, đã thả ba con tin là thành viên đảng cầm quyền, cùng với ba binh sĩ. Họ đã bị bắt cóc hồi tháng 11/2020.
(AFP) – Afghanistan : Một nhà báo bị sát hại. Besmullah Adel Aimaq, phóng viên đài phát thanh Afghanistan, đã bị ám sát ngày 01/01/2021. Đây là vụ sát hại các phóng viên hay nhân viên truyền thông thứ năm trong vòng hai tháng. Các vụ tấn công có chọn lọc đã gia tăng đáng kể bất chấp các đàm phán hòa bình giữa chính quyền Kabul và phe nổi dậy Taliban đang diễn ra.
(NHK) - Malaysia và Singapore bỏ dự án đường xe lửa cao tốc. Ngày 01/01/2021, chính phủ hai nước thông báo chấm dứt dự án tuyến đường sắt cao tốc Kuala Lumpur - Singapore dài 350 km, bị đình trệ từ nhiều năm nay vì lý do tài chính bên phía Malaysia, đặc biệt là do tác động của dịch Covid-19 trong năm 2020. Malaysia sẽ phải thanh toán chi phí đã được ứng trước, theo thỏa thuận ban đầu. Theo dự án, tuyến đường sắt sẽ đi vào hoạt động năm 2026.
Bản tin ngày 2-1-2021
BTV Tiếng Dân
Tin Biển Đông
Diễn biến mới ở Biển Đông: Trung Quốc đả kích dữ dội Anh Quốc, RFI đưa tin. Phản ứng lại vụ Anh thông báo, lần đầu tiên sẽ điều hàng không mẫu hạm đến làm nhiệm vụ ở Thái Bình Dương, kể cả ở Biển Đông và sự kiện NATO ra báo cáo chỉ trích tham vọng bá quyền của TQ, người phát ngôn Bộ Quốc phòng TQ nói:
“Trung Quốc tin rằng Biển Đông không nên trở thành một vùng biển cho sự cạnh tranh giữa các cường quốc, bị chi phối bởi các loại vũ khí và tàu chiến… nguồn gốc thật sự của việc quân sự hóa Biển Đông đến từ việc nhiều nước bên ngoài vùng điều tàu chiến đến một nơi xa nhà hàng ngàn cây số để phô trương lực lượng”.
Cũng tin Biển Đông, báo Thanh Niên có bài: Trung Quốc và thách thức đối với quân đội Mỹ ở Biển Đông. Cựu phi công quân sự Mỹ Scott Trail, hiên là kỹ sư nghiên cứu của Viện nghiên cứu Công nghệ Georgia, cho rằng tham vọng bá quyền TQ chủ yếu tập trung vào khu vực quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa.
Ở quần đảo Hoàng Sa, TQ đã xây dựng một cảng và đường băng trên đảo Phú Lâm, nơi có trên 1.000 binh sĩ TQ đóng trú. Còn ở Trường Sa, TQ cũng đã xây dựng 3 đường băng trên đá Xu Bi, Vành Khăn và Chữ Thập. Ông Trail cảnh báo, “nếu quân đội Mỹ không giải quyết thách thức hậu cần ở Biển Đông càng sớm thì nguy cơ Trung Quốc mở rộng sự hiện diện ở khu vực càng cao”.
Mời đọc thêm: Biển Đông 2021 còn nhiều thách thức (TN). – Trung Quốc dọa Anh về chuyện điều tàu sân bay mới đến Biển Đông (TT). – Tàu sân bay Anh sắp đến Biển Đông, Trung Quốc nổi giận (MTG). – Lợi dụng đại dịch để gây rối, Trung Quốc gánh chịu hậu quả? (TN). – Thông điệp mới của Đài Loan gửi Trung Quốc (DV).
Các vụ “ăn” đất
VnExpress thống kê: 6.080 m2 ‘đất vàng’ vào tay tư nhân trong vụ án ông Vũ Huy Hoàng. Đó là khu đất ở số 2-4-6 đường Hai Bà Trưng, TP HCM, là tài sản nhà nước bị cựu Bộ trưởng Công Thương Vũ Huy Hoàng và cựu Thứ trưởng Hồ Thị Kim Thoa chuyển nhượng trái luật. Đây là khu đất “có vị trí đắc địa bậc nhất Sài Gòn khi có 3 mặt tiền”, vốn do doanh nghiệp nhà nước Sabeco quản lý, nộp tiền thuê đất hàng năm.
Ngày 8/11/2018, thời điểm khởi tố vụ án hình sự thương vụ bán rẻ “đất vàng” dựa trên liên doanh Sabeco Pearl, giá trị quyền sử dụng khu đất nói trên là hơn 3.800 tỉ đồng, còn giá trị 26% vốn góp của Sabeco vào ngày 1/4/2016 là hơn 465 tỷ đồng, nhưng chỉ bán hơn 196 tỷ đồng. Thủ thuật định giá, thoái vốn là thủ đoạn để tư nhân chiếm tài sản nhà nước, gây nên thiệt hại ước tính hơn 2.700 tỉ đồng.
Báo Lao Động đưa tin: Nhiều người dân phản ứng điều chỉnh quy hoạch KĐT An Phú – An Khánh. Theo đó, nội dung nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch phân khu tỉ lệ 1/2000 đối với dự án Khu đô thị An Phú – An Khánh đang bị người dân phản đối, vì họ cho rằng sự điều chỉnh này “ảnh hưởng quá lớn đến cuộc sống và quyền lợi của người dân”. Nội dung điều chỉnh có đề xuất đổi đất công viên thành đất tái định cư, san lấp kênh rạch…
Đơn phản ánh của người dân khu phố 5, phường An Phú, có đoạn: “Vì điều này làm giảm tỷ lệ cây xanh, đất công viên, đất công xuống còn dưới 1m2/người, phá vỡ quy hoạch đã được Thủ tướng, Kiến trúc sư trưởng và gần đây là các quyết định của UBND quận 2 đã duyệt”. Quyết định giao đất của Thủ tướng ngày 13/8/1999, quy định, toàn bộ đất hạ tầng xã hội, trong đó có đất công viên, “không được lấy đất này sử dụng vào mục đích khác”.
Mời đọc thêm: Cựu Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng chỉ đạo thoái vốn, chuyển ‘đất vàng’ vào tay tư nhân (VTC). – Hà Tĩnh: Đấu giá khu ‘đất vàng’ dự án gần 650 tỷ của TECCO do chậm tiến độ (VNF). – Một quận ở TP.HCM để nợ tiền sử dụng đất hàng trăm tỉ đồng (TN). – Phúc Yên (Vĩnh Phúc): Cưỡng chế, giải phóng mặt bằng thực hiện Dự án Khu nhà ở TMS Land Hùng Vương (XD). – Khổ vì huyện chậm hỗ trợ thu hồi đất (PLTP).
Tin giáo dục
Diễn biến “gãi ngứa” trong vụ 626 bằng giả ĐH Đông Đô: Hủy kết quả 12 trường hợp, theo báo Đất Việt. Lãnh đạo Học viện Khoa học Xã hội cho biết, đơn vị đã cung cấp hồ sơ của các học viên sử dụng văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh của ĐH Đông Đô cho cơ quan điều tra, đồng thời làm việc với 11 người đang làm TS và một người làm ThS, đã sử dụng bằng giả nói trên để đạt điều kiện đầu vào ThS, nghiên cứu sinh tại Học viện.
Học viện KHXH ra quyết định thu lại bằng, hủy các kết quả liên quan đối với người học sử dụng văn bằng giả của ĐH Đông Đô. Xử lý được 12 bằng giả trên 626 trường hợp, nghĩa là gần… 2% số bằng giả, còn lại hơn 98% trường hợp thì cũng “im lặng” như chính vụ điều tra bằng giả đang có dấu hiệu chững lại.
Báo Giáo Dục VN có bài của TS Phạm Long, phân tích khuynh hướng tự chủ ĐH ở VN: Một nền giáo dục đại học có thể sẽ bật gốc vì quả bong bóng ISI/Scopus. Trong các năm gần đây, ứng cử viên GS, PGS ở VN bắt buộc phải có bài đăng ISI/Scopus. TS Long cảnh báo: “Cái gốc cái nền không có thì ISI/Scopus làm sao? Không cẩn thận, chỉ trong thời gian rất ngắn một thị trường ISI/Scopus hình thành và tăng trưởng giống như Thị trường Chứng khoán Việt Nam lên đỉnh và nổ tung vào năm 2008; hay Thị trường Bất động sản lên dốc và trượt không phanh vào năm 2011”.
Mời đọc thêm: Hủy kết quả của nhiều nghiên cứu sinh sử dụng văn bằng 2 của ĐH Đông Đô (LĐ). – Hủy kết quả nhiều trường hợp nghiên cứu sinh dùng văn bằng 2 ngành Ngôn ngữ Anh của ĐH Đông Đô (SS). – Thánh Gióng mà phải đợi “đủ tuổi quy hoạch”, lấy ai đánh thắng giặc Ân? (GDVN). – Giải thể Trường Trung cấp Sư phạm Mẫu giáo – Nhà trẻ Hà Nội (TP). – Vi phạm bản quyền ngữ liệu trong SGK: Đừng nghĩ không phạm luật! (PLVN). – Cô giáo Mỹ tặng hơn 10.000 cuốn sách cho học trò (Zing).
Tin môi trường
VOV đưa tin: Công ty xử lý chất thải nguy hại ở Đồng Nai bơm trộm nước bẩn ra môi trường. Công ty TNHH Cù Lao Xanh, chủ đầu tư nhà máy xử lý chất thải nguy hại tại xã Xuân Tâm, huyện Xuân Lộc, đã bơm trộm nước thải ô nhiễm ra môi trường, “hằng ngày có hàng ngàn m3 nước thải đen ngòm, hôi thối chưa qua xử lý, được bơm trực tiếp ra môi trường, ruộng lúa của người dân”.
Khu liên hợp xử lý chất thải của công ty này có tổng cộng 7 hồ “chứa nước màu đen, đặc quánh, nằm lộ thiên rộng hàng chục ngàn m2, bốc mùi thối nồng nặc”. Trong số 7 hồ chứa nước thải đen đặc chảy ra từ rác, có nhiều hồ chủ đầu tư không lót bạt dưới đáy hồ, nên nước thải có thể thấm xuống lòng đất, gây ô nhiễm mạch nước ngầm.
Đợt không khí lạnh bất thường tràn xuống một số nước Đông Á và Trung Á, gây ảnh hưởng đến VN, khiến một số người nghi ngờ thông tin Trái đất nóng lên, trang Hành Tinh Titanic cung cấp 2 tấm ảnh chụp từ mô hình dự báo khí tượng của trang earth.nullschool.net, vào lúc 4h chiều 2/1/2021, giờ VN, cho thấy, quá trình tan băng ở Bắc Cực thực chất vẫn đang diễn ra, đúng như đã được dự báo.
Hình thứ nhất cho thấy, vì sự dao động xoáy cực (polar vortex) và dòng tia cận cực (Arctic jet stream), mức nhiệt ở khu vực Tomponsky Ulus, nước Cộng hòa Sakha thuộc Liên bang Nga xuống thấp đến mức -41,2°C. Nhưng hình thứ 2 lại cho thấy, tại khu vực gần trung tâm Bắc Cực, nhiệt độ ở mức cao hơn rất nhiều, -17°C, nghĩa là cao hơn gần 25°C so với khu vực Tomponsky Ulus ở gần vành đai rìa Bắc Cực. Cũng trong hình số 2, khu vực eo biển Bering, có 2 cơn bão cận cực đang đẩy thêm khí ấm từ xích đạo lên.
Có nghĩa là, ở Bắc Cực đang xảy ra hiện tượng bất thường, khu vực trung tâm Bắc Cực lẽ ra có nhiệt độ thấp nhất, thì mức nhiệt ở đó lại cao hơn 25°C so với khu vực Tomponsky Ulus, ở gần rìa vành đai Bắc Cực. Dữ liệu từ earth.nullschool.net được dẫn lại cũng cho thấy, các khu vực có vĩ độ tương đương với Tomponsky Ulus cũng lạnh nhưng dao động ở mức từ 0°C đến – 20°C, nghĩa là mức nhiệt cao hơn Tomponsky Ulus từ 20°C đến 40°C.
Báo Pháp Luật TP HCM có bài: Vệ tinh NASA cho thấy nhiều dòng sông Mỹ liên tục đổi màu. Sau khi kiểm tra khoảng 235.000 ảnh vệ tinh được chụp từ năm 1984 đến 2018 thông qua chương trình Landsat, do NASA và Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ hợp tác, một nhóm nhà khoa học cho biết, “một phần ba các con sông ở Mỹ đã có sự thay đổi đáng kể về màu sắc trong 34 năm qua”, tùy theo lượng trầm tích, tảo hoặc mức độ ô nhiễm của nước.
Mời đọc thêm: Một năm hạn mặn lịch sử (NNVN). – Điều tra vì sao nước suối có màu lạ, mùi hôi thối ở Bà Rịa – Vũng Tàu (NLĐ). – Tô Lịch vẫn là dòng sông chết dù nhiều phương án cải tạo được đưa ra (VOV). – Ô nhiễm môi trường đã tác động đến quang cảnh thế giới như thế nào? (PT). – Hiện tượng ấm lên đột ngột ở tầng bình lưu (FB Sam Carana). – Vì sao mùa đông không tuyết ở Moscow là lời cảnh báo cho toàn thế giới (Hành Tinh Titanic).
***
Thêm một số tin: Việt Nam khó đột phá trên nền “tư duy cũ”? (BBC). – Lòng thối chảy nước, thịt bốc mùi… hàng tấn đồ bẩn lên bàn nhậu tất niên (VNN). – Cha 38 tuổi ôm con trai 7 tháng đổ xăng tự thiêu, nghi do nợ nần (TT). – Mỹ vượt ngưỡng 20 triệu ca nhiễm Covid-19 vào ngày đầu năm 2021 (RFI). – California: Nhiều người gốc Việt nhiễm COVID-19 ở hạt Santa Clara (VOA). – Bác phủ quyết của TT Trump, Thượng Viện Mỹ thông qua luật ngân sách quốc phòng (RFI).
Chào Mừng 2021 Nhìn Lại 2020.
//
- Slider
,
Tham Luận
Lê Minh Nguyên
Đúng 100 năm sau đại dịch Spanish Flu 1918-1920 (có tên như thế vì báo chí Tây Ban Nha lúc đó được tự do đăng tải chứ không phải phát xuất từ TBN) thì thế giới lâm vào đại dịch Covid-19 mà mức độ tàn phá hết sức nặng nề và vẫn chưa có dấu hiệu chấm dứt.
Covid đã nhiễm trên 84 triệu người và giết trên 1.8 triệu người trên thế giới mà trong đó Mỹ chiếm đến gần 1/4 (Mỹ nhiễm trên 20 triệu, chết trên 356,000). Theo CDC trong 3 tuần đầu tháng 1/2021 số chết sẽ thêm khoảng 80,000 tức trung bình một ngày có khoảng 3,800 người chết ở Mỹ.
Vaccine lại ra chậm hơn dự trù là 20 triệu liều, chỉ 12.4 triệu liều được phân phối và 2.8 triệu trong số này được chích. Do biến thể mới từ Anh với 70% dễ lây nhiễm hơn đã xuất hiện ở Colorado, California, Florida… cho nên vaccine có thể chỉ được chích một mũi thay vì hai như dự trù, một mũi có hiệu quả 80% (hai mũi 95%), mũi thứ hai phải mất vài tháng sau, khi sản xuất đã bắt kịp.
Covid gây thiệt hại nặng nề cho kinh tế thế giới mà việc khôi phục lại phải mất nhiều năm. Thế giới đang trãi qua một mùa đông đen tối, trong khi ánh sáng còn ở cuối đường hầm là vaccines với kỹ thuật tân kỳ mRNA của Pfizer và Moderna được phát minh trong thời gian kỷ lục chưa đầy một năm.
Brexit sau 4.5 năm thương thảo, cuối cùng Anh và Liên Âu đạt được thoả thuận hôm 24/12, chỉ 7 ngày trước khi chấm dứt giai đoạn chuyển tiếp. Từ ngày 1/1/21 về sau thì công nhân, hàng hoá, dữ liệu, vốn, dịch vụ tài chính… không còn tự do lưu thông mà phải dưới sự kiểm soát của luật pháp và thuế quan hai bên. Anh cần thị trường Liên Âu hơn Liên Âu cần thị trường Anh vì Anh bán vào Liên Âu đến 50% trong khi Liên Âu bán vào Anh chỉ 8%. Anh không còn là đế quốc mà mặt trời không bao giờ lặn như xưa, bây giờ ra khỏi Liên Âu rất dễ sa vào vòng tay của Trung Quốc và TQ đang khai thác lợi thế này.
Biển Đông, Đài Loan, Hồng Kông, Tân Cương là những điểm nóng của năm 2020.
Ở Biển Đông tàu Mỹ tuần tra đông hơn và thường xuyên hơn, nhưng TQ thì đem mồi COC hứa hẹn thông qua bộ quy tắc ứng xử trong vòng 3 năm tới với 10 quốc gia Đông Nam Á, cùng những khoảng cho vay dễ dãi để thực hiện Vành Đai Con Đường. TQ thì mua thời gian để bành trướng sức mạnh quân sự, còn Mỹ thì mua thời gian để củng cố sức mạnh của những quốc gia địa chiến lược trong vùng (Nam Dương, Phi, Việt Nam…) trước khi TQ sút chuồng về quân sự.
Ở Đài Loan thì sự tái đắc cử của bà tổng thống Thái Anh Văn cùng sự mở rộng bang giao và bán vũ khí của Mỹ đã củng cố thêm vị thế độc lập của nước này, trước sự gia tăng đe doạ của TQ ở eo biển Đài Loan như thường xuyên tập trận và bay vào vùng nhận dạng phòng không của Đài Loan. Đài Loan biết mình là con cờ của tranh chấp đại cường và đang thận trọng xây dựng sự độc lập mà không cần tuyên bố.
Ở Hồng Kông những người trẻ đã dũng cảm biểu tình chống luật an ninh mà TQ áp đặt để kết liễu dân chủ HKong và xoá nền tảng một quốc gia hai chế độ sớm hơn 50 năm mà TQ cam kết với Anh năm 1984 để trả HKong về cho TQ năm 1997. TQ đã thành công nhờ vào sự dững dưng của thế giới và sự suy nhược của Anh – một thất bại đáng buồn của dân chủ.
Tân Cương, hàng triệu người Duy Ngô Nhĩ bị lùa vào các trại tập trung, bị cưỡng bách lao động, bị tẩy não, áp dụng chính sách diệt chủng cho khoảng 21 triệu dân nơi này. Sự phản ứng yếu ớt của thế giới và Thổ Nhĩ Kỳ không thay đổi được TQ, tương lai của dân tộc này có thể bị diệt vong. TQ cần lấy nơi đây làm hạ tầng cho Vành Đai Con Đường trên huớng tiến tây.
Úc và California (giữa tháng 9) bị cháy rừng chưa từng thấy trước đây. Vùng cháy ở Úc to đến 27.2 triệu mẫu và giết trên một tỷ động vật. Các vụ cháy này, bão lụt miền Trung Việt Nam và đông-nam HK, băng tan ở Bắc và Nam Cực (mãnh băng 1,636 km2 lớn hơn thành phố London vỡ trôi ra biển) cho thấy vấn đề biến đổi khí hậu càng ngày càng gây ra nhiều thiên tai làm thiệt hại môi trường sống và kinh tế toàn cầu.
Ở Beirut, Lebanon, vụ nổ kho phân bón ở cảng ngày 4/8 đã giết 204 người, làm 6,500 người bị thương và 300,000 người mất nơi cư trú. Nó là một vụ nổ chưa từng thấy mà không do chiến tranh gây ra.
Ở Thái Lan, khi vua cha băng hà, quân đội lộng quyền, vua con nhu nhược và sống ở Đức nhiều hơn ở Thái. Thái theo chế độ quân chủ lập hiến, tức dân chủ giống như Anh hay Nhật. Nhưng vua cha luôn can thiệp vào chính quyền không cho quốc hội được độc lập, khi vua cha không hài lòng thủ tướng thì hay dùng quân đội hoặc toà bảo hiến để lật đổ. Từ khi lập ra chế độ năm 1932 đến nay Thái Lan kinh qua 20 cuộc đảo chánh và 22 hiến pháp. Vua cha là phù thuỷ dùng quân đội làm âm binh, phù thủy cao tay ấn nên trị được âm binh.
Nhưng vua con là dân chơi bời nên bây giờ âm binh vật ngược lại phù thủy, vua con nằm trong sự điều khiển của quân đội. Các cuộc biểu tình rầm rộ đầy khí thế ở Thái từ giữa tháng 10 là nhằm cải tổ vương quyền cho giống như Anh, Ấn, dẹp luật khi quân hà khắc, đem quân đội trở về doanh trại, cho dân chủ được thực sự vận hành.
Ở Belarus, cuộc bầu cử tổng thống ngày 9/8 mà có khoảng 70 quan sát viên bầu cử bị bắt và trên 5,000 chứng cớ gian lận. Tổng thống Alexander Lukachenko nắm quyền từ năm 1994 tái tranh nhiệm kỳ sáu với nữ ứng cử viên đối lập Svetlana Tikhanovskaia (thay chồng là blogger đang ngồi tù). Bà trở thành thần tượng của đối lập và được một số nước châu Âu hậu thuẫn. Có ít nhất 200,000 người tham gia xuống đường ngày 16/8 và những ngày sau đó ở thủ đô Minsk, đông nhất từ khi Belarus độc lập. Yếu tố địa chính trị (trái độn sát biên giới Nga) làm cho phong trào dân chủ chưa thành công nhưng với sự suy tàn của triều đại Putin và quang cảnh thế giới 2021 sáng lạng hơn thì Belarus sẽ dễ dân chủ hoá hơn.
Ở Venezuela, Covid đã giúp cho TT Maduro cơ hội để cấm và đàn áp biểu tình. Cuộc bầu cử Quốc Hội hôm 6/12 mà kết quả coi như đã được biết trước do các đảng phái đối lập kêu gọi tẩy chay và Chủ tịch Quốc Hội Juan Guaido lãnh đạo đối lập không còn sức thu hút cử tri. Maduro khống chế được QH làm cho Guaido mất lợi thế. Các quốc gia dân chủ, nhất là Mỹ vì vật lộn với Covid mà xao lãng Venezuela. Nước này mất đi cơ hội để thay đổi dân chủ dù đã rất thành công trong giai đoạn đầu, tiền Covid.
Ở Ấn Độ, chiến tranh biên giới với Trung Quốc được tượng hình từ cuối tháng 5 và lên cao vào tháng 8. Ấn tố cáo TQ có hành vi quân sự khiêu khích nhằm thay đổi hiện trạng ở vùng Ladakh. Họ đã đụng độ từ tháng 6 ở vùng thung lũng Galwan trên cao nguyên Ladakh. Đây là vùng cao độ lạnh buôt khô cằn, chẳng có giá trị gì với TQ, nhưng TQ cố ý gây sự để Ấn mất thăng bằng và mất tập trung ở những nơi như Tây Tạng mà TQ đang gặp khó khăn. Quan trọng hơn, TQ muốn ngăn Ấn ở Đông Nam Á như việc TQ muốn đào kinh Kra ở Thái, cũng như không cho Ấn có điều kiện để cũng cố quân sự các đảo ở Ấn Độ Dương, làm suy yếu đại chiến lược Vành Đai Con Đường của họ.
Ở vùng Thượng Karabakh, giao tranh đã xảy ra giữa Azerbaijan và lực lượng ly khai tại vùng Thượng Karabakh do Armenia yểm trợ vào cuối tháng 9 và đầu thắng 10. Nga và Thổ Nhĩ Kỳ can thiệp đem quân vào giữ hoà bình nên cả hai đều thua thiệt, Armenia bị thua thiệt nhiều hơn. Vùng này thuộc về Azerbaijan nhưng đa số dân là người Armenia, xung đột kéo dài từ đầu thập niên 1990 khi Liên Xô tan rã. Thổ là đồng minh của Azerbaijan. Nga cung cấp vũ khí cho quân đội cả hai bên. Nga có căn cứ quân sự ở Armenia và có thỏa ước phòng thủ với Armenia. Iran nghiêng về Armenia. Đây là lò lửa địa chính trị có thể cháy lan ra toàn vùng bất cứ lúc nào.
Ở Iran, Mỹ và Do Thái đã kết nhau để tiêu hao sức mạnh quân sự của Iran. Ngày 3/1 Mỹ đã dùng drone để hạ sát tướng Suleimani, lãnh đạo quân sự vùng Trung Đông và hôm 27/11 nhà nguyên tử học Fakhrizadeh bị ám sát, dư luận cho là Do Thái. Hai ngày nữa là giỗ 1 năm của tướng Suleimani, ngay sau đó là tang 40 ngày Fakhrizadeh. TT Trump và thủ tướng Netanyahu có nhu cầu ra tay nếu Iran có động thái gì, dù nhỏ, trong lúc này.
Ở Mỹ, nổi cợm là vụ sát hại George Floyd làm nổ ra những cuộc biểu tình rầm rộ ở nhiều tiểu bang do phong trào Black Lives Matter khởi xuớng để đòi công lý, chống cảnh sát bạo hành và chống kỳ thị có hệ thống. Kế đó là cuộc bầu cử tổng thống mà ông cựu phó tổng thống Joe Biden thắng hơn 7 triệu phiếu phổ thông (81 triệu vs 74 triệu) và 74 phiếu cử tri đoàn (306 vs 232). TT Trump không chấp nhận thua nhưng các định chế Mỹ thì cứ vận hành theo Hiến Pháp quy định.
Ngày 6/1 tới đây là bước cuối, Quốc Hội vận hành theo đòi hỏi của HP để chuẩn thuận quyết định từ cử tri đoàn. Trừ khi phá bỏ HP thì kết quả bầu cử mới có cơ hội đảo ngược, vì các định chế (toà án, Tối Cao Pháp Viện, các uỷ ban tổ chức bầu cử, chính quyền và quốc hội tiểu bang, quốc hội liên bang) đã vận hành đúng theo quy định của HP.
Ở Việt Nam, nổi cợm là CSVN được thế ngư ông đắc lợi trong cuộc thương chiến Mỹ-Trung khi TQ dùng ngã VN, dán nhãn VN để đưa hàng sang Mỹ, và các công ty di dời sợi dây chuyền sản xuất của họ từ TQ qua VN. Chính quyền Mỹ vừa cho biết sẽ đánh thuế quan để trừng phạt VN, Nguyễn Xuân Phúc vội vã gọi phone cho TT Trump, nhưng cho tới hôm nay vẫn chưa biết là Mỹ có thay đổi.
Trong năm qua CSVN đã bắt Phạm Đoan Trang và rất nhiều Facebookers. Họ thảm sát Đồng Tâm, kết án oan Hồ Duy Hải. Ông Trọng đốt lò hầu hết đàn em của Nguyễn Tấn Dũng còn sót lại trong hệ thống. Các phe trong Đảng tìm cách cơ cấu người của mình cho Đại Hội XXIII từ 25/1 đến 2/2/21. Qua 14 hội nghị trung ương họ vẫn chưa chốt được nhân sự tứ trụ và sẽ tổ chức hội nghị trung ương 15 vào ngày 15/1/21.
Đóng cửa đánh nhau, họ cho nhân sự là điều tối mật, tin đồn rằng ông Trần Quốc Vượng sẽ là tổng bí thư, ông Nguyễn Xuân Phúc sẽ là chủ tịch nước, ông Vương Đình Huệ sẽ là thủ tướng và bà Trương Thị Mai sẽ là chủ tịch quốc hội. Nếu thế thì sẽ có hai người quá tuổi được huởng quy chế đặc biệt là ông Vượng và ông Phúc.
Nhìn chung, năm 2020 là một năm đen lịch sử, nó sẽ được ghi là năm của đại dịch Covid-19. Đại dịch và thiên tai của năm 2020 sẽ định hình cho những năm sau đó. Năm 2020 cũng là năm dân chủ ở khắp nơi bị thoái trào và độc tài được tung tăng thao túng.
Năm 2020 đang bước qua, nó mang đi những điều xui rũi và dù chúng ta đang còn ở trong đường hầm Covid nhưng phía cuối đường là ánh sáng. Năm 2021 mở ra hy vọng tươi đẹp hơn khi đại dịch được khắc phục vào khoảng mùa hè và kinh tế khắp nơi được trỗi dậy. Khuynh hướng độc tài và chính trị cô lập cũng sẽ lui về phía sau của kính chiếu hậu, phía trước là dân chủ, cộng tác, phát triển và ổn định hơn.
Chúc Mừng Năm Mới.
Lê Minh Nguyên – 1/1/2021