Người biểu tình chiếm Quốc Hội, sự kiện cuối nhiệm kỳ ‘tổng thống nổi dậy’ Trump – Thụy My

Lẽ ra ông Trump có thể ra đi trong danh dự với tư cách «tổng thống của nhân dân», với bảng thành tích tuy gây tranh cãi nhưng rất đáng kể. Và với việc hai ghế thượng nghị sĩ ở Georgia rơi vào tay Dân Chủ, theo Le Figaro, người đã đại thắng trong cuộc bầu cử tổng thống cách đây bốn năm, giờ đã mất tất cả.

Sự kiện người biểu tình ủng hộ tổng thống Donald Trump tràn vào tòa nhà Quốc Hội Mỹ và nhà cầm quyền Trung Quốc đàn áp Hồng Kông là hai đề tài chính được các báo Pháp bàn luận hôm nay 07/01/2021. Vì lệch giờ nên diễn biến ở Mỹ chủ yếu được các tờ báo Paris tường thuật trực tiếp suốt đêm trên mạng, chỉ có hai tờ kịp đưa lên trang bìa. Libération đăng ảnh hai dân biểu Mỹ đang dìu nhau chạy khỏi phòng họp với dòng tựa « Trump, chiến lược hỗn loạn », còn Le Figaro chạy tựa « Nền dân chủ rạn vỡ » với ảnh lớp lớp người biểu tình bao quanh điện Capitol.

Sự kiện lịch sử: Người biểu tình tràn vào Quốc Hội Mỹ đang họp

Trang web của các báo đều có những bài phóng sự tường thuật chi tiết về cuộc chiếm lĩnh Quốc Hội của những người ủng hộ tổng thống Trump. Trước đó một hôm, họ đã đến từ mọi miền đất nước, bằng máy bay, bằng xe hơi hay xe buýt. Các khách sạn đều kín chỗ. Hôm sau ngay từ sáng sớm, mặc cho bầu trời xám xịt với những cơn gió lạnh buốt ở thủ đô nước Mỹ, họ tập hợp lại để nghe bài diễn văn của Donald Trump và đến chiều thì hướng về điện Capitol, được ngăn chận bằng một hàng rào an ninh – rốt cuộc đã cho thấy quá mỏng.

Đám đông đội nói đỏ in chữ MAGA (Make America Great Again – Làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại), mang cờ có hình tổng thống Trump hô vang « USA ! USA ! USA ! », « Hãy chấm dứt cướp đoạt bầu cử ! »… Sau vài tiếng đồng hồ, họ dần dần tiến vào được Quốc Hội. Một số ít đập phá, trong khi đám đông – có người già lẫn người trẻ, nam cũng như nữ, thậm chí có cả trẻ em – nói chung là ôn hòa, tự coi là « những người cách mạng ». Tất cả lối ra đều bị chận, những ai bên trong đều bị kẹt trước biển người bên ngoài.

Hơi cay, rồi những phát súng…hỗn loạn đã diễn ra. Ông Trump kêu gọi Go home » nhưng theo các báo là quá trễ. Lệnh giới nghiêm từ 18 giờ (nửa đêm theo giờ Pháp, 6 giờ sáng Việt Nam) được đưa ra. Vệ binh quốc gia được điều đến, kết thúc vụ chiếm đóng. Những « người kháng chiến » cuối cùng giải tán trên đường phố của một thủ đô vắng lặng.

Tổng thống Mỹ đầu tiên tố cáo gian lận bầu cử

Trong bài xã luận, Le Figaro nhận định một trong những phương diện đáng khâm phục của dân chủ Mỹ là truyền thống chuyển giao quyền lực một cách hòa bình từ 230 năm qua. Tuy có đôi lần rối loạn như sau vụ ám sát tổng thống John F. Kennedy hay vụ từ chức của ông Richard Nixon, nhưng trật tự Hiến pháp luôn được tôn trọng. Donald Trump là tổng thống Mỹ đầu tiên thời hiện đại công khai tố cáo gian lận bầu cử.

Vị tổng thống Cộng Hòa hoàn toàn đúng khi đòi kiểm lại phiếu trước kết quả sát nút và kiện ra tòa, đó là quyền của ông. Nhưng khi gây áp lực lên các dân biểu, thượng nghị sĩ trong đảng và thúc đẩy người ủng hộ tiến về Washington, ông đã đi quá lố, theo Le Figaro.

Thật ra hồi năm 2000, sau năm tuần lễ tranh chấp về phiếu bầu và cả tư pháp, ứng cử viên đảng Dân Chủ Al Gore mới chịu « chấp nhận » quyết định của Tối cao Pháp viện, nhận thất bại trước George W. Bush. Còn Donald Trump hai tháng rưỡi sau cuộc bầu cử vẫn nhất quyết không công nhận kết quả.

Lẽ ra ông Trump có thể ra đi trong danh dự với tư cách « tổng thống của nhân dân », với bảng thành tích tuy gây tranh cãi nhưng rất đáng kể. Và với việc hai ghế thượng nghị sĩ ở Georgia rơi vào tay Dân Chủ, theo Le Figaro, người đã đại thắng trong cuộc bầu cử tổng thống cách đây bốn năm, giờ đã mất tất cả.

Le Monde cho rằng Donald Trump tự giam hãm trong ảo ảnh trước làn sóng người ủng hộ luôn đông đảo, tờ báo gọi đây là « vụ phá hoại cuối cùng » của ông Trump, « tổng thống có khuynh hướng nổi dậy ».

Đại thanh trừng ở Hồng Kông

Chủ đề Hồng Kông chiếm rất nhiều trang trên các báo hôm nay. Libération chơi chữ với hàng tựa lớn « Hồng Kông, bước đại nhảy vọt thanh trừng » và dành bốn trang trong cho việc Bắc Kinh « giáng búa tạ vào nền dân chủ ».

Việc 1.000 cảnh sát được huy động hôm qua để bắt giam 53 người gồm cựu dân biểu, nhà báo, nhà đấu tranh, luật sư mà mùa hè vừa qua đã tham gia cuộc bầu cử sơ bộ của đối lập, được tờ báo thiên tả gọi là « cuộc bố ráp vào dân chủ ». Những người ôn hòa này bị kết tội vi phạm luật an ninh. Mẻ lưới được tung ra vào lúc thế giới đang chú tâm đến cuộc bầu cử quan trọng ở Georgia và Bruxelles đúc kết thỏa thuận đầu tư với Trung Quốc.

Chỉ trong vài tiếng đồng hồ, chế độ Bắc Kinh đã đè bẹp những gì còn có thể được gọi là đối lập chính trị, đe dọa xã hội dân sự tại vùng đất mà nay không còn ai có thể gọi là « bán tự trị ». Đồng thời Bắc Kinh ngăn cản không cho những nhà quan sát của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đến điều tra về nguồn gốc con virus corona, và kết án tử hình một đại gia vì tham nhũng. Thông điệp rất rõ ràng : năm 2021 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập, đảng Cộng Sản muốn solo một mình một chợ, nhất quyết không khoan nhượng.

Thông điệp ngạo mạn của đảng Cộng Sản Trung Quốc 100 tuổi

Bài xã luận của Libération nhấn mạnh đó là một « Thông điệp ngạo mạn ». Năm 2021 khởi đầu cũng giống như 2020 với sự ngạo nghễ của Bắc Kinh : Trung Quốc hoàn toàn không có ý định tôn trọng các cam kết quốc tế.

Năm ngoái, đó là về bổn phận phải tỏ ra minh bạch lập tức trong trường hợp khủng hoảng dịch tễ. Còn lần này là lời hứa tôn trọng tự do và các quyền căn bản của người dân Hồng Kông, trong khuôn khổ thỏa thuận đã ký với Anh năm 1997 về « một đất nước, hai chế độ ».

Có lẽ đã đến lúc Pháp phải nhắc nhở Tập Cận Bình về những lới cam đoan « tôn trọng quyền tự trị cao độ, Nhà nước pháp quyền, nhân quyền và các quyền tự do căn bản » ở Hồng Kông. Cuộc bố ráp Hồng Kông diễn ra chỉ một tuần sau khi thủ tướng Đức Angela Merkel và tổng thống Pháp Emmanuel Macron ký một thỏa thuận nguyên tắc quan trọng về đầu tư giữa Liên Hiệp Châu Âu (EU) và Trung Quốc. Tổng thống Macron ca ngợi « đối thoại được tăng cường và tái cân bằng » giữa đôi bên, nhưng tờ báo thiên tả đặt câu hỏi phải chăng chỉ là đối thoại ? Hãy hình dung ra những gi còn sót lại của một nền dân chủ giả hiệu ở Hồng Kông, một khi thỏa thuận được Nghị Viện Châu Âu thông qua, mà đây là công cụ gây áp lực duy nhất của châu Âu đối với Trung Quốc.

Nghị sĩ châu Âu cảnh giác trước Bắc Kinh

Trả lời phỏng vấn của Les Echos, bà Marie-Pierre Védrenne, thành viên Ủy ban Ngoại thương của Nghị Viện Châu Âu nhận định, không nên bất cẩn « ký khống » với Trung Quốc.

Tuy Liên Hiệp Châu Âu tự khen ngợi là nhân tố quốc tế đầu tiên thành công trong việc đưa nhân quyền vào một thỏa thuận với Trung Quốc, nhưng văn bản không bao gồm những ràng buộc về tư pháp để bảo đảm việc thực hiện những cam kết của Bắc Kinh. Chẳng hạn để giải quyết bất đồng, thỏa thuận dự kiến có sự tham gia của xã hội dân sự với các nhóm chuyên gia trong việc thành lập các cơ quan trọng tài. Nhưng tư cách các đại diện của « xã hội dân sự » ở Trung Quốc thì rất đáng ngờ.

Theo nghị sĩ Védrenne, trước những gì đang diễn ra ở Hồng Kông và việc ngăn chận đoàn chuyên gia y tế đến điều tra về con virus ở Vũ Hán, châu Âu không nên tin tưởng mù quáng vào Trung Quốc. Cần phải đạt được những cam kết mang tính ràng buộc và lịch trình rất cụ thể để buộc Trung Quốc phê chuẩn Công ước quốc tế về lao động cưỡng bức. Đồng thời cải thiện cơ chế giải quyết tranh chấp, thậm chí lập ra cơ chế trừng phạt để buộc Bắc Kinh phải thực hiện những gì đã cam đoan trên giấy tờ.

Bà cho biết rất nhiều nghị sĩ châu Âu quan ngại về thỏa thuận này, kể cả trong nhóm Renew của bà vốn chủ trương tự do và thúc đẩy thương mại. Nhất là việc ký kết trước thời điểm chuyển tiếp chính quyền tại Hoa Kỳ khiến nhiều nghị sĩ bức xúc. Tại sao lại phải vội vã trong khi chính phủ mới ở Washington sẵn lòng hợp tác với châu Âu để lập một mặt trận chung đối phó với Trung Quốc ?

Từ Biển Đông đến khí hậu : Hành động của Trung Quốc luôn đi ngược với lời nói

Chuyên gia François Godement của Viện Montaigne nhấn mạnh trên Libération, không nên tin vào những lời hứa hão của Trung Quốc, đồng thời vạch ra những lỗ hổng trong chính sách của châu Âu đối với Bắc Kinh.

Thẳng tay đàn áp Hồng Kông, Trung Quốc đã ngang nhiên xé bỏ thỏa thuận năm 1997. Nhưng không chỉ có thế, mà thực tế ngày càng trái ngược với những cam kết của Bắc Kinh. Chẳng hạn việc bác bỏ phán quyết trọng tài về Biển Đông, hay tuyên bố của Tập Cận Bình trên diễn đàn Liên Hiệp Quốc là đến năm 2060 sẽ không phát thải carbon. Trong khi Trung Quốc tiêu thụ 4,3 tỉ tấn than đá/năm, kế hoạch 5 năm sắp tới thông báo « ở dưới mức 5 tỉ tấn/năm » từ nay đến 2026, có nghĩa là tự cho phép gia tăng tiêu thụ !

Với Bắc Kinh, nếu việc cam kết không được đàm phán cho đến dấu phẩy cuối cùng, thì cũng như không. Trong thỏa thuận đầu tư, Bắc Kinh chỉ hứa hẹn « bắt tay vào việc để phê chuẩn » Công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế. Khó có thể hy vọng những trại cải tạo người Duy Ngô Nhĩ ở Tân Cương sẽ bị dẹp vì ký kết với châu Âu. Một chuyên gia Trung Quốc còn giải thích « không thể đòi hỏi những điều bất khả ». Thế mà châu Âu lại tự hài lòng về một lời hứa nhẹ như bông.

Theo chuyên gia Godement, châu Âu hoàn toàn không hiểu chế độ Trung Quốc. Bắc Kinh không chấp nhận luật quốc tế đứng trên luật quốc gia. Sự cứng rắn chỉ mới bắt đầu, và tình hình Tân Cương chỉ là một khía cạnh bi thảm nhất. Châu Âu tố cáo quan điểm của chính quyền Donald Trump, trong khi ông Trump đã đáp trả ở mức cao nhất qua việc trừng phạt cá nhân các quan chức Bắc Kinh, còn châu Âu lại đi ký một thỏa thuận thương mại, thật vô cùng tai tiếng. Chuyên gia này cho rằng càng hội nhập, buôn bán với Trung Quốc, Liên Hiệp Châu Âu ngày càng bị lệ thuộc vào Bắc Kinh, một chế độ độc tài và hung hăng.

Tin tổng  hợp

(NHK) – Nhật Bản nhận dạng được biến thể mới của virus corona. 

Theo NHK ngày 07/01/2021, các nhà khoa học của Viện các bệnh truyền nhiễm Nhật Bản đã phát triển được một phương pháp nhận dạng nhanh, chỉ mất vài giờ, sử dụng công nghệ xét nghiệm PCR đã có. Biến thể của virus corona được phát tại Anh và Nam Phi hiện đã xuất hiện ở nhiều nơi trên thế giới.

(Yonhap) – Seoul cử một phái đoàn sang Iran đàm phán về tầu dầu Hàn Quốc bị giữ. 

Phái đoàn đã khởi hành ngày 07/01/2021, dẫn đầu là ông Koh Kyung Sok, tổng giám đốc phụ trách sự vụ châu Phi và Trung Đông của bộ Ngoại Giao Hàn Quốc. Trước đó, một tầu dầu của Hàn Quốc đã bị lực lượng Vệ binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran bắt ngày 04/01 với 20 thành viên thủy thủ đoàn, trong đó có 5 công dân Hàn Quốc. Phía Iran giải thích lý do bắt giữ là do tầu gây ô nhiễm môi trường.

(The Wall Street Journal) – Hai tập đoàn Trung Quốc có thể bị đưa vào danh sách đen của Mỹ. 

Chính phủ Hoa Kỳ dự trù thêm hai tập đoàn công nghệ số Alibaba và Tencent vào danh sách các công ty mà họ nghi là do quân đội Trung Quốc nắm giữ hoặc kiểm soát. Alibaba và Tencent là hai tập đoàn châu Á lớn nhất niêm yết cổ phiếu ở thị trường chứng khoán và việc đưa hai tập đoàn này vào danh sách đen là tín hiệu mạnh nhất cho thấy chính quyền Trump sẽ có chính sách cứng rắn hơn với Bắc Kinh vào cuối nhiệm kỳ của ông.

(AFP) – Trung Quốc: Cựu chủ tịch ngân hàng lãnh án tù chung thân. 

Ông Hồ Hoài Bang (Hu Huaibang), cựu chủ tịch Ngân hàng Phát triển Trung Quốc, chuyên về tài trợ cho các dự án cơ sở hạ tầng ở Trung Quốc và nước ngoài, hôm nay, 07/01/2021, đã bị kết án tù chung thân về tội tham nhũng. Cách đây hai ngày cựu chủ tịch tập đoàn tài chính China Huarong Lại Tiểu Dân (Lai Xiaomin) đã bị tuyên án tử hình, một bản án hiếm hoi đối với giới doanh nghiệp tại nước này.

(AFP) – Hoa Kỳ: Biden chọn Garland làm tân bộ trưởng Tư Pháp. 

Theo báo chí Mỹ, hôm qua, tổng thống tân cử Joe Biden đã chọn thẩm phán Merrick Garland, 68 tuổi, làm tân bộ trưởng Tư Pháp. Được xem là một nhân vật cánh tả ôn hòa, ông Garland từng là ứng viên do cựu tổng thống Obama đề nghị cho Tối Cao Pháp Viện năm 2016, nhưng phe Cộng Hòa đã ngăn chận việc bổ nhiệm thẩm phán này.

Điểm tin thế giới 7/1:

Phát hiện bom tại Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa; Quốc hội Mỹ tạm dừng thảo luận

Mục Điểm tin thế giới, thứ Năm (7/1), của DKN xin gửi tới quý độc giả những tin sau:

Phát hiện bom tại Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC).

 “Một thiết bị gây nổ đã được tìm thấy tại trụ sở của Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa ở Washington và trụ sở gần đó của Ủy ban Quốc gia Đảng Dân chủ đã được sơ tán sau khi phát hiện ra một gói hàng khả nghi hôm thứ Tư [6/1]”, The New York Times đưa tin. “Thiết bị được tìm thấy tại RNC là một quả bom ống đã được phá hủy thành công bởi một đội phá bom, theo một quan chức của RNC”. Phóng viên của tờ Fox News báo cáo rằng FBI đang điều tra các báo cáo về “các thiết bị đáng ngờ tại Thủ đô” [Daily Wire].

PTT Mike Pence nói không thể làm theo lời kêu gọi của TT Trump.

Ông Pence đã đưa ra tuyên bố này trước khi Quốc hội Mỹ họp để thảo luận về kết quả bỏ phiếu của Đại cử tri. “Đây là nhận định được cân nhắc của tôi, rằng lời thề ủng hộ và bảo vệ Hiến pháp ngăn tôi tuyên bố quyền đơn phương trong việc xác định phiếu đại cử tri nào nên được tính và phiếu bầu nào không nên [được tính]” [Twitter].

Quốc hội Mỹ tạm dừng thảo luận do Điện Capitol phải sơ tán.

Cuộc biểu tình bên ngoài Đồi Capitol đã khiến tòa nhà phải sơ tán vào hôm thứ Tư (6/1 theo giờ Mỹ). Các phóng viên và các nhà lập pháp có mặt tại hiện trường cho biết tòa nhà Capitol đã khóa cửa, cho biết thêm rằng những người biểu tình được cho là đã xông vào tòa nhà. Tổng thống Trump đã đề nghị người biểu tình giữ hòa bình. Vệ binh quốc gia đã được triển khai để giữ an ninh. Hiện chưa rõ khi nào cuộc họp của Quốc hội được nối lại [Fox News, Chi tiết].

Hơn 64 triệu người yêu cầu Quốc hội Mỹ kiểm lại phiếu bầu tổng thống.

Một nền tảng vận động chính sách đã có chiến dịch kêu gọi quét lại các lá phiếu trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ 2020 thu hút hơn 64 triệu lượt đăng ký. “Tất cả các chính trị gia phải tuân thủ điều này nếu họ muốn có sự trung thực và liêm chính trong các cuộc bầu cử của chúng ta”, Joe Hoft, người khởi xướng việc này, nói [Gateway Pundit, Chi tiết].

Julian Assange bị từ chối tại ngoại.

 Người sáng lập WikiLeaks tiếp tục bị giam ở Anh trong khi chờ đợi Mỹ kháng cáo việc London từ chối dẫn độ ông. Thẩm phán Vanessa Baraitser nói với Tòa án Sơ thẩm Westminster tại London ngày 6/1 rằng có “cơ sở đáng kể để tin nếu Assange được tại ngoại, ông sẽ không ra trình diện” trong các phiên phúc thẩm [France24].

Mực nước sông Mekong giảm do động thái của Trung Quốc.

Việc Trung Quốc giảm tốc độ xả nước tại đập thủy điện Cảnh Hồng ở Vân Nam trong 20 ngày đã khiến mực nước ở lưu vực hạ lưu sông Mekong giảm. Các nhà nghiên cứu cho rằng các quyết định của chính quyền Trung Quốc đối với Mekong là một trong những nguyên nhân chính gây hạn hán và ảnh hưởng nghiêm trọng tới sinh kế của người dân phía hạ nguồn. Tuy nhiên Trung Quốc bác bỏ các cáo buộc này [Reuters].

Dân biểu Dân chủ tuyên bố sẽ gia nhập Cộng hòa.

Dân biểu Vernon Jones của tiểu bang Georgia hôm thứ Tư (6/1) tuyên bố ông sẽ đổi đảng. “Hơn bao giờ hết, Đảng Cộng hòa đang rất cần những nhà lãnh đạo biết đấu tranh. Tôi biết cách chiến đấu”, ông Jones nói trong một tuyên bố. Jones hồi năm ngoái tuyên bố ủng hộ Tổng thống Đảng Cộng hòa Donald Trump. Ông đã vận động cho các ứng viên Đảng Cộng hòa trong những tuần gần đây, bao gồm Thượng nghị sĩ Kelly Loeffler và ứng viên Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa David Perdue [Chi tiết].

TT Trump: ‘Chúng ta sẽ không bao giờ nhượng bộ’.

Tổng thống Donald Trump đã khẳng định điều này với hàng trăm nghìn người ủng hộ bên ngoài Tòa Bạch Ốc vào ngày Quốc hội Mỹ họp để xác nhận kết quả bầu cử. “Chúng ta sẽ chặn hành vi trộm cắp”, ông Trump nói, lặp lại lập luận rằng ông đã chiến thắng nhưng cuộc bầu cử đã “bị đánh cắp”. TT Trump cũng chỉ trích các đảng viên Cộng hòa định chứng nhận chiến thắng của ông Biden là “yếu ớt” [France24].

Tạp chí tiêu điểm

Covid-19, Mỹ, Trung Quốc, Merkel… những hồ sơ lớn năm 2021

Minh Anh

Thế giới vừa trải qua một năm đại dịch tệ hại nhất trong thời bình kể từ 50 năm qua, gây thiệt hại nghiêm trọng về nhân mạng và kinh tế toàn cầu. Bất chấp cuộc khủng hoảng dịch tễ, những căng thẳng chính trị, địa chính trị cũng không ngừng gia tăng. Giới chuyên gia dự báo : Covid-19, Hoa Kỳ, Trung Quốc và người thay thế thủ tướng Đức Angela Merkel sẽ là những thách thức chính cho năm 2021 này.

Covid-19 : Yếu tố địa chính trị trọng tâm năm 2021

Nhân loại trong năm 2021 này tiếp tục sống dưới mối đe dọa Covid-19, hiện vẫn đang tiếp tục hoành hành trên khắp địa cầu, khiến gần hai triệu người chết và hơn 85,7 triệu người nhiễm bệnh trong năm qua. Dịch bệnh bùng phát từ Vũ Hán (Trung Quốc) từ một năm qua đã làm cho nền kinh tế thế giới bị suy thoái nghiêm trọng, tổng sản phẩm nội địa toàn cầu giảm mất 4,3% theo số liệu do Ngân hàng Thế giới công bố ngày 05/01/2021. Thất nghiệp bùng nổ, khoảng từ 70-100 triệu người rơi vào cảnh bần hàn, gây ra những bất ổn về xã hội và chính trị.

Trong hoàn cảnh này, việc nhiều hãng dược lớn thông báo tìm ra được vac-xin đang mang lại một tia hy vọng cho nhân loại, dù biết rằng công cuộc tiêm chủng đại trà sẽ còn đòi hỏi nhiều thời gian để thực hiện. Làm thế nào để cho tất cả mọi người dân trên thế giới được tiêm ngừa, đây không chỉ là một câu hỏi lớn cho các chính phủ mà còn là những thách thức địa chính trị, cho phép nhiều nước khẳng định thế thống lĩnh các công nghệ cao trong nghiên cứu khoa học.

Chỉ có điều cuộc đua vac-xin này làm lộ rõ sự phân hóa xã hội sâu sắc giầu-nghèo. Nếu như sự hợp tác giữa những công trình nghiên cứu công với các hãng dược lớn cho phép thúc đẩy nhanh quy trình bào chế vac-xin, thì việc chiếm hữu các bằng sáng chế đã gây trở ngại cho việc phổ biến công nghệ. Ông El Mouhoub Mouhoud, giáo sư kinh tế trường đại học Paris Dauphine, trên đài France Culture lấy làm tiếc rằng « việc bảo vệ các bằng sáng chế tạo thuận lợi cho các hãng dược độc quyền ấn định giá cả thị trường để thu lợi, đồng thời gạt một bộ phận người dân trên thế giới tiếp cận nguồn vac-xin ».

Joe Biden có sang được trang Donald Trump ?

Một yếu tố quan trọng khác không thể nào bỏ qua là nước Mỹ có một tổng thống mới. Joe Biden chính thức nhậm chức vào ngày 20/01/2021 và khép lại một giai đoạn Donald Trump nhiều xáo trộn. Một giai đoạn mà nhà nghiên cứu địa chính trị Pascal Boniface, Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược (IRIS), nhận thấy là « chính bản thân Donald Trump cũng khó khép lại ».

Từ đây đến ngày ông Joe Biden chính thức vào Nhà Trắng, người ta không khỏi tự hỏi : « Donald Trump sẽ còn làm gì ? ». Dẫu sao thì đối với các đồng minh châu Âu, việc ông Biden đắc cử xem như được lật sang một trang mới sau bốn năm khổ ải với Donald Trump. Tuy nhiên, chuyên gia Pascal Boniface dự báo, mối quan hệ đôi bờ xuyên Đại Tây Dương trong năm nay khó có thể trở lại như thời vàng son.

« Đương nhiên, việc Joe Biden lên cầm quyền sẽ là hồi kết của những cuộc tấn công nhắm vào các cơ chế đa phương, chấm dứt những căng thẳng gay gắt với các đồng minh. Đó sẽ là một chương mới cho chính sách của Mỹ, một nền ngoại giao mới. Dù vậy, chính sách đối ngoại đó chưa hẳn sẽ hoàn toàn khác biệt, nghĩa là chủ nghĩa đơn phương của Mỹ vẫn sẽ tồn tại. Thật khó mà tin rằng việc áp dụng nguyên tắc ngoài lãnh thổ của tư pháp Mỹ sẽ được ngưng lại. Dẫu sao thì quan hệ giữa Mỹ và châu Âu sẽ có chút cải thiện, nhưng không hẳn là hoàn toàn lý tưởng, bởi vì Hoa Kỳ vẫn muốn bảo vệ các lợi ích kinh tế của mình bằng mọi giá, kể cả việc phải chống lại châu Âu ».

2021 : Trung Quốc khẳng định thế siêu cường ?

Năm 2021, châu Á tiếp tục khẳng định sự năng động và sẽ là đầu tầu kinh tế thế giới. Trong khi dịch bệnh Covid-19 lây lan đã đánh quỵ nhiều nền kinh tế lớn, thì nhiều nước châu Á chứng tỏ khả năng kiểm soát dịch bệnh tốt và là những nước hiếm hoi có tăng trưởng kinh tế, cho dù có thấp hơn so với các năm trước rất nhiều.

Riêng với Trung Quốc, chưa có gì cho thấy là có thể cản được nước này đi lên thành siêu cường. Đại dịch Covid-19 nổ ra dường như còn là dịp để Bắc Kinh chứng tỏ khả năng làm chủ khoa học công nghệ. Theo Hội đồng Cấp cao về thẩm định nghiên cứu và đào tạo sau đại học (Hceres) tại Pháp, Trung Quốc gần như bám gót Hoa Kỳ và khẳng định thế mạnh trong nhiều lĩnh vực chiến lược. Số bài đăng khoa học của Trung Quốc tăng vọt trong vòng có 35 năm, đẩy nước này lên hàng thứ hai trên thế giới. Chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển khoa học của Trung Quốc cũng gần như ngang ngửa với Hoa Kỳ.

Việc Bắc Kinh ngày 03/01/2019 thông báo gieo được hạt bông (coton) trên Mặt Trăng, hai tuần sau sự kiện đáp xuống được phần khuất của Mặt Trăng đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong ngành vũ trụ không gian Trung Quốc. Bởi vì, ngoài những thách thức về khoa học, những cuộc chinh phục không gian còn bao hàm nhiều thách thức lớn về kinh tế, địa chính trị, địa chiến lược và mang đậm tính biểu tượng quan trọng. Làm chủ kỹ thuật không gian là một yếu tố cơ bản cho phép khẳng định sức mạnh quân sự của một quốc gia.

Chính trong bối cảnh này mà cuộc đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc vẫn sẽ chiếm lĩnh chính trường quốc tế trong năm 2021 này, theo như nhận định của nhà địa chính trị Viện Quan hệ Quốc tế và Chiến lược, Pascal Boniface.

« Đây sẽ là yếu tố kiến tạo những vấn đề địa chính trị cho những năm sắp tới. Căng thẳng giữa Mỹ và Trung Quốc ngày mỗi gia tăng bởi vì Trung Quốc vẫn tiếp tục đà đi lên thành cường quốc (…) Nhân quyền, hệ thống chính trị đúng là những vấn đề khác biệt giữa Mỹ và Trung Quốc, nhưng động cơ thật sự về thái độ thù địch của Washington đối với Bắc Kinh chính là sự trỗi dậy mạnh mẽ thành siêu cường của Trung Quốc (…) Thế nên, chủ đề về hệ thống chính trị giờ không còn có tầm quan trọng bằng vấn đề thế bá quyền trên thế giới mà hai ông khổng lồ này đang tranh giành với nhau. »

Liên Hiệp Châu Âu : Đầu tầu Đức đổi người cầm lái

Câu hỏi đặt ra : Liên Hiệp Châu Âu phải làm gì ? Phải chăng năm 2021 này cũng là cơ hội cho khối 27 nước khẳng định thế mạnh của mình sau một cuộc chia tay đau đớn với Anh Quốc ? Trong hoàn cảnh này, nước Đức, một trong những đầu tầu kinh tế phải thay người lãnh đạo mới. Sau 16 năm cầm quyền, nữ thủ tướng Angela Merkel sẽ từ giã chính trường sau cuộc tổng tuyển cử liên bang dự kiến vào ngày 26/09/2021.

Việc chỉ định người thay thế bà làm lãnh đạo Liên Minh Dân Chủ Thiên Chúa Giáo (CDU) dĩ nhiên sẽ có những tác động đáng kể đối với vai trò thủ lĩnh hàng đầu của Đức tại châu Âu. Khối 27 nước này chỉ vận hành tốt khi Paris và Berlin cùng đồng thuận như những gì cho thấy trong việc thông qua bản Kế hoạch tái thiết kinh tế hậu Covid-19.

Thế nên, trên đài France Culture, bà Helene Miard-Delacroix, giáo sư lịch sử và văn minh Đức đương đại, trường đại học Sorbonne, cho rằng bất kể người thay thế bà Merkel là ai, vai trò tìm kiếm một đồng thuận để vận hành cả khối châu Âu là điều tối quan trọng vì đó còn là lợi ích của chính bản thân nước Đức.

« Tất cả mọi người đã thật sự bị bất ngờ trước sự thay đổi ý kiến này, cái cách mà Đức chấp nhận từ bỏ nguyên tắc không mắc nợ và nhất là không gánh nợ chung. Chúng ta có thể hiểu rất rõ điều này khi nhớ đến những lợi ích mà Đức có được trong việc duy trì sự vận hành của châu Âu. Một mặt, đó là vì những lợi ích thương mại. Hơn 60% giao thương của Đức là với thị trường chung, nước Đức cần những khách hàng thịnh vượng. Mặt khác, việc kinh tế lao dốc có thể có những ʺtác động muộnʺ – những hệ quả chính trị, những thành công có thể của các đảng theo chủ nghĩa dân túy ngay chính tại nước Đức và nhiều nền dân chủ khác tại châu Âu vào thời điểm Anh Quốc ra đi. Do vậy, sự ủng hộ này đối với nền kinh tế châu Âu, đối với bản thân nước Đức, chính là một sự can thiệp nhằm chống lại sự bất ổn, kể cả trong chính trị, vốn dĩ rất có khả năng ảnh hưởng đến nước Đức. »

Bầu cử tổng thống Iran : Một chu kỳ đối ngoại kết thúc ?

Cuối cùng hồ sơ hạt nhân Iran cũng có thể là một điểm nóng tại Trung Đông trong năm 2021 này. Một năm đã trôi qua, nhưng Iran vẫn chưa quên mối hận Hoa Kỳ dùng drone sát hại tướng Qassem Soleimani, chỉ huy lực lượng Vệ Binh Al-Qods vào ngày 03/01/2020 trên lãnh thổ Irak.

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran từ đó cũng không ngừng gia tăng khi chế độ Teheran liên tục tuyên bố phá vỡ các cam kết trong thỏa thuận hạt nhân Iran ký năm 2015. Trong bối cảnh đó, Iran chuẩn bị bầu chọn tổng thống mới dự kiến diễn ra ngày 18/06/2021. Một cuộc bầu cử rất có thể có những tác động ngoại giao quan trọng. Phe cứng rắn được cho là chiếm ưu thế sau hai nhiệm kỳ của tổng thống sắp mãn nhiệm Hassan Rohani, vốn chủ trương ôn hòa hơn.

Tương lai nào cho thỏa thuận hạt nhân Iran ? Việc ông Joe Biden đắc cử có thể làm hạ nhiệt căng thẳng giữa hai nước ? Trên đài France Culture, nhà báo Mariam Pirzadeh, cựu thông tín viên đài truyền hình quốc tế France 24 tại Iran nhận xét cuộc bầu cử tổng thống lần này tại nước Cộng hòa Hồi giáo đánh dấu hồi kết của một chu kỳ ngoại giao.

« Năm 2013, những cuộc đàm phán bí mật được nối lại giữa Mỹ và Iran để đạt được thỏa thuận về hạt nhân trong bối cảnh các tác nhân có một xu hướng chung. Nghĩa là, có một tổng thống Mỹ, ông Barackk Obama, muốn thương thuyết với Iran và có một tổng thống Iran cũng muốn đàm phán với phương Tây. Xu hướng này hiện nay không còn nữa. Sẽ không có thay đổi nữa. Đúng là khi ông Joe Biden đắc cử, người dân Iran cảm thấy nhẹ nhõm. Họ tự nhủ thế là chấm hết các lệnh trừng phạt, không còn áp lực tối đa nữa… Phe ôn hòa do ngoại trưởng Iran Mohammad Djavad Zarif dẫn đầu có thể nói là ʺchúng tôi sẵn sàng đàm phán, chúng tôi sẵn sàng lại tiếp đón quý vị cho thỏa thuận hạt nhân Iranʺ. Nhưng chắc chắn là những điều này sẽ không diễn ra nếu phe cứng rắn lên cầm quyền, bởi vì họ luôn phản đối thỏa thuận này. Do vậy, họ cũng sẽ không muốn đàm phán với Joe Biden. »

Lập trường cứng rắn của phe cực kỳ bảo thủ liệu sẽ trụ được bao lâu khi mà nguồn tài chính của đất nước đã bị suy kiệt do những trừng phạt và chính sách áp lực tối đa của Donald Trump gây ra ? Nhà báo Myriam Pirzadeh nhắc lại tổng thống Rohani khi lên cầm quyền đã phải chấp nhận đàm phán với Mỹ cũng chỉ vì ngân khố lúc đó trống rỗng.

https://www.rfi.fr/vi/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD/t%E1%BA%A1p-ch%C3%AD-ti%C3%AAu-%C4%91i%E1%BB%83m/20210107-covid19-my-trung-quoc-merkel-dia-chinh-tri 

Việc lên tiếng, viết bài chống bất công khiến ông Nguyễn Tường Thụy bị án tù 11 năm

Vào ngày 5 tháng 1 năm 2021, Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) trong phiên tòa sơ thẩm, đã tuyên 3 lãnh đạo Hội Nhà báo độc lập tổng cộng 37 năm tù, trong đó có 1 blogger của Đài Á Châu Tự Do là ông Nguyễn Tường Thụy.

Nhà báo – Blogger Nguyễn Tường Thụy, người từng có nhiều bài cộng tác cho Ban Việt Ngữ- Đài Á Châu Tự Do. Ông chỉ dùng ngòi bút của mình để lên tiếng cho công lý, công bằng xã hội, nhưng lại bị chính quyền kết án tù.

Vào năm 2014, nhân Ngày Tự Do Báo Chí Thế Giới, ông Nguyễn Tường Thụy đã từng đến Mỹ để tham dự một buổi điều trần về tình hình tự do báo chí ở Việt Nam tại Hạ viện Hoa Kỳ. Trả lời RFA khi đó, Nhà báo – Blogger Nguyễn Tường Thụy, nói:

“Tôi là Nguyễn Tường Thụy, đến từ Hà Nội, là người viết báo tự do và là một blogger. Vấn đề tôi quan tâm là vai trò của báo mạng trong quá trình thúc đẩy sự phát triển của xã hội hiện nay. Ở Việt Nam quyền tự do báo chí rất hạn chế, ở Việt Nam chỉ thừa nhận báo chí nhà nước do một Bộ Văn hóa Thông tin và Ban Tư tưởng Văn hóa Trung ương quản lý và chỉ đạo thống nhất.”

Trên trang Blog của RFA, ông Thụy từng có nhiều bài viết lên tiếng cho những người phải chịu sự đối xử bất công của chính quyền cộng sản Việt Nam. Đơn cử như những bài viết về Tử tù Hồ Duy Hải, người đang phải chịu bàn án tử hình dù nhiều chuyên gia pháp luật cho là oan sai.

Theo ông Thụy, thi hành án đối với Hồ Duy Hải là giết một con người, trong khi tòa án không có một bằng chứng nào thuyết phục. Dấu vân tay của tử tù không trùng với bất cứ dấu vân tay nào thu được ở hiện trường; không chứng minh được Hải có thể có mặt ở hiện trường vào thời điểm ấy; vật chứng như dao, thớt mua ngoài chợ… Tất cả chỉ dựa vào lời nhận tội của Hồ Duy Hải, còn lời khai của Hải dưới áp lực nào thì tòa án không cần cần tính đến.

Lời khai của Hồ Duy Hải có thể làm căn cứ để tử hình Hải hay không? Ai cũng nghĩ đến việc Hải bị tra tấn, khủng bố tinh thần không chịu đựng nổi mà buộc phải khai. Qua nhiều vụ án oan cho thấy, nghi phạm không thể làm cách nào khác ngoài việc khai theo cán bộ điều tra mớm cung vì không chịu được tra tấn. – Nhà báo Nguyễn Tường Thụy phân tích.

Ông cũng có nhiều bài viết khác Phản bác Hội đồng thẩm phán vụ Tử tù Hồ Duy Hải.

Pháp luật Việt Nam như thế đó, chúng tôi sống rất bất an, họ có vào đánh người, giết người chúng tôi cũng chịu, kêu chẳng được.

-Nhà báo Nguyễn Tường Thụy

Bà Phạm Thị Lân, vợ ông Nguyễn Tường Thụy, khi trả lời RFA từ Sài Gòn hôm 6/1, nhớ lại:

“Về vụ án Hồ Duy Hải, anh Thụy rất thương và cảm thấy gia đình này bị oan, anh cũng có nhiều bài viết nhưng thực tế là quá bất lực. Còn kỷ niệm về anh thì nhiều lắm, ngay trước bữa cơm gia đình, anh thường xuyên nhắc nhở cả nhà, các con ăn bữa cơm này, thì hãy nghĩ đến những người cùng khổ.”

Với cách viết ôn hòa, thấu tình đạt lý, Nhà báo – Blogger Nguyễn Tường Thụy cũng có nhiều bài viết lên tiếng cho dân oan mất đất, hay nhân kỷ niệm ngày 30/4, ông cũng có bài phản bác các bài viết của dư luận viên với giọng điệu miệt thị, giễu cợt đồng bào trốn chạy cộng sản đợt 30/4/1975.

Ông nêu lý do cần chấm dứt chỉ trích nhằm vào đồng bào phải bỏ nước ra đi. Ông cho rằng, Việt Nam Cộng hòa là bên thua cuộc nhưng họ không có lỗi và càng không có tội… và có ý kiến cho rằng nên gọi là bên bỏ cuộc. Và điều quan trọng nhất là Việt Nam Cộng hòa không gây nên cuộc chiến này.

Theo ông, trong một cuộc chiến tranh, thua thắng có khi chỉ là nhất thời và tương đối. Bây giờ ý nghĩa của chiến thắng 30/4 như thế nào? Nhìn vào thực trạng đất nước 45 năm sau đã rất nhiều người ngộ ra. Vì vậy, bên thắng cuộc có gì mà tự hào, kiêu hãnh, càng không có lý do để sỉ nhục phía bên kia.

Bà Phạm Thị Lân nói tiếp:

“Tất cả những năm trước, vào dịp giao thừa thì không bao giờ ảnh ở nhà, mà đi thăm dân oan, đó là việc làm thực tế của ảnh, tôi sợ đêm hôm anh đi một mình nên tôi có đi theo, tôi thấy đó là việc làm của con người có lương tri. Nhà tôi khi anh chưa bị bắt thì họ luôn canh gác, cũng xảy ra va chạm, đến khi bị bắt rồi thì họ vẫn canh gác. Tôi thấy chính quyền này không có pháp luật gì cả.”

Nhà báo, blogger Nguyễn Tường Thuỵ. Courtesy of FB.

Nhà báo Nguyễn Tường Thụy sinh năm 1950 gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam năm 1970 và phục vụ trong đó 22 năm trước khi giải ngũ với cấp hàm Đại úy. Hơn mười năm qua, ông viết báo, viết blog và là chủ trang blog mang tên ông với gần 4 triệu lượt truy cập.

Chỉ vì lên tiếng trái với ý muốn của chính quyền, ông thường xuyên bị công an, an ninh sách nhiễu hăm dọa, thậm chí tấn công ông. Trả lời RFA vào năm 2013, sau khi bị công an tấn công nhà mình, ông nói:

“Pháp luật Việt Nam như thế đó, chúng tôi sống rất bất an, nếu tình trạng như ngày hôm qua xảy ra, hung hãn như ‘một bầy quĩ dữ’ như hôm qua xảy ra. Lúc nào cũng có những người muốn nhà chúng tôi đi để cướp tài sản. Bây giờ tôi chỉ còn cách đi nước ngoài ở thôi, chứ ở đây họ thích thì vào đập cửa. Hôm qua, họ phá bung hết các chốt cửa nhà tôi để vào. Khóa cửa thì họ phá cửa; nếu chắc chắn quá họ có thể sử dụng bộc phá để phá. Đó là chuyện của họ. Họ có vào đánh người, giết người chúng tôi cũng chịu, kêu chẳng được. Hôm qua tôi mất máy ảnh và vì chưa kiểm lại nhưng nếu mất tiền kêu cũng chẳng được, không ai giải quyết đâu.”

Cùng bị Tòa án nhân dân TPHCM kết án hôm 5/1 với ông Nguyễn Tường Thụy còn có Tiến sĩ Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội Nhà báo độc lập bị tuyên 15 năm tù, và Lê Hữu Minh Tuấn – Biên tập viên của Việt Nam Thời Báo bị mức án 11 năm tù giam như ông Thụy, với cáo buộc ‘làm, tàng trữ, phát tán thông tin, vật phẩm nhằm chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam’.

Nhà hoạt động Trần Bang, một người bạn cùng hoạt động với ông Thụy và cũng là một người thân với gia đình ông, nói với RFA hôm 5/1:

“Phiên toà xử Hội nhà báo độc lập hôm 5 tháng 1 năm 2021 là phiên toà ô nhục của Toà án thành phố Hồ Chí Minh. Ông Phạm Chí Dũng, ông Nguyễn Tường Thụy và ông Lê Hữu Minh Tuấn là những người viết báo phản biện xã hội. Họ không vi phạm pháp luật nhà nước. Cộng sản Việt Nam đã truy tố các nhà báo công chính. Theo tôi, nhà cầm quyền cộng sản mới vi phạm pháp luật Việt Nam và vi phạm Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền mà cộng sản Việt Nam đã ký cam kết thực hiện… Đó là Điều 19 trong Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền.”

Bà Phạm Thị Lân, vợ ông Nguyễn Tường Thụy được tham dự phiên tòa với tư cách người làm chứng, kể lại với RFA những gì bà thấy trong phiên tòa:

“Trong phiên tòa tôi cũng là nhân chứng, người ta có hỏi tôi có biết việc làm của anh Thụy không, thì tôi bảo tôi không biết. Nhưng tham gia phiên tòa rồi tôi mới biết công lý ở Việt Nam rất là mù mờ. Qua phiên tòa tôi thấy việc làm của các anh ấy không có gì vi phạm pháp luật Việt Nam hết, đó là quyền tự do ngôn luận, quyền tự do lập hội, quyền tự do báo chí… mà Hiến pháp Việt Nam đã quy định. Hơn nữa họ nói vi phạm điều 117 tuyền thông tin tài liệu chống nhà nước, mà cáo trạng đọc lên thì tôi thấy nếu các anh làm điều đấy thì không có gì vi phạm pháp luật cả, mà làm những việc chính nghĩa của những người có lương tâm. Qua phiên tòa tôi thấy những việc làm của anh Thụy thì tôi rất tự hào, dù có phải chịu khổ tôi cũng sẽ cùng anh đi đến hết con đường.”

Việc nhà cầm quyền bắt những người như anh Thụy để bỏ vào tù với những bản án nặng nề là sự trả thù đối với những người dám nói lên sự thật, đấu tranh cho công lý, là người nói lên thao thức của mình trước sự mất còn của dân tộc, trước vận mệnh của đất nước.

-Nhà báo JB Nguyễn Hữu Vinh

Chủ tịch Đài Á Châu Tự Do, ông Stephen Yates, vào ngày 5 tháng 1 đã ra thông cáo lên án Tòa Thành phố Hồ Chí Minh tuyên 11 năm tù đối với ông Nguyễn Tường Thụy, một blogger từng có bài cộng tác cho Ban Việt Ngữ- Đài Á Châu Tự Do. Thông cáo nêu rõ: “Đài Á Châu Tự Do lên án việc kết tội đối với ông Nguyễn Tường Thụy và kêu gọi trả tự do ngay cho ông này. Việc tuyên án nặng nề ông Thụy và hai nhà báo độc lập khác là một sự tấn công trực diện vào các quyền tự do căn bản và nhắm thẳng vào quyền tự do biểu đạt được qui định trong hiến pháp Việt Nam.”

Trước đó vào ngày 23/5/2020, Đài Á Châu Tự Do cũng đã có thông cáo báo chí lên án vụ bắt giữ blogger Nguyễn Tường Thuỵ, gọi đây là một diễn biến đáng báo động nhằm bóp nghẹt tự do bày tỏ ý kiến. Tuy nhiên, theo thông cáo báo chí của RFA, điều này mặt khác lại củng cố thêm nhu cầu có được nền báo chí độc lập tại Việt Nam.

Nhà báo JB Nguyễn Hữu Vinh, một người bạn cùng hoạt động lâu năm với blogger Nguyễn Tường Thuỵ, nhận xét về anh với RFA hôm 5/1:

“Tôi và anh Nguyễn Tường Thụy biết nhau đã lâu, từ những cuộc biểu tình chống Trung Quốc xâm lược, hồi năm 2011. Và sau đó là các hoạt động chung như biểu tình về chủ quyền biển đảo, chống chặt cây xanh và những hoạt động giúp đỡ chỗ này chỗ kia. Tôi nhận xét anh Thụy là một người ôn hòa, thân thiện, rất nhiệt tình trong công việc chung đồng thời với bạn bè anh em thì rất thoải mái,

chí tình chí nghĩa… Anh là một người cất tiếng nói của mình cho công bằng xã hội trước những hiện tượng bất công. Tôi nghĩ anh Thụy là một người đáng kính trọng. Việc nhà cầm quyền bắt những người như anh Thụy để bỏ vào tù với những bản án nặng nề là sự trả thù đối với những người dám nói lên sự thật, đấu tranh cho công lý, là người nói lên thao thức của mình trước sự mất còn của dân tộc, trước vận mệnh của đất nước.”

Theo Nhà báo JB Nguyễn Hữu Vinh, việc nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam trả thù các nhà báo của Hội Nhà báo Độc lập, bằng những bản án nặng nề là sự trả thù rất là hèn hạ và chỉ làm lộ rõ thêm bộ mặt phản động của họ mà thôi.

Facebooker ở Đồng Nai bị phạt tù với cáo buộc nói xấu lãnh đạo huyện

Một Facebooker ở Đồng Nai vừa bị tuyên án 1 năm tù với cáo buộc đã live stream nói xấu hai cán bộ lãnh đạo huyện Trảng Bom.

Truyền thông Nhà nước Việt Nam cho biết Tòa án huyện Trảng Bom, vào ngày 7/1 mở phiên tòa xét xử bị cáo Nguyễn Văn Nhanh, ngoài 20 tuổi, về tội “làm nhục người khác”.

Theo cáo trạng, anh Nguyễn Văn Nhanh bị cáo buộc là chủ tài khoản Facebook “Hồ Bàu Hàm” và blog “Người Bàu Hàm”. Anh đã sử dụng hai tài khoản này để live stream trong hai ngày 18/5 và 17/6 nhằm xúc phạm, miệt thị, chửi rủa Chủ tịch huyện Trảng Bom, bà Vũ Thị Minh Châu và Phó Chủ tịch huyện, bà Lương Thị Lan.

Tin cho biết hai Chủ tịch và Phó Chủ tịch huyện Trảng Bom đã tố cáo Nguyễn Văn Nhanh với công an, và xin vắng mặt tại phiên tòa.

Bị cáo Nguyễn Văn Nhanh khai báo việc live stream trên Facebook là do bức xúc vì hai cán bộ lãnh đạo của huyện Trảng Bom không làm tròn nhiệm vụ và giải quyết công việc liên quan đến quyền lợi về đất đai của một số hộ dân bị ảnh hưởng bởi công trình thủy lợi Hồ Suối Đầm, ở xã Bàu Hàm. Bị cáo Nguyễn Văn Nhanh khẳng định trước tòa rằng việc live stream không có ý xúc phạm 2 lãnh đạo của huyện Trảng Bom.

Hội đồng Xét xử được nói là đã bác yêu cầu hoãn phiên tòa của bị cáo Nguyễn Văn Nhanh và ra phán quyết 1 năm tù giam đối với bị cáo.

Báo giới Nhà nước Việt Nam, vào ngày 7/1, cũng loan tin về Facebooker Nguyễn Thị Ngọc Hồng bị Công an huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương phạt 7,5 triệu đồng vì đã đăng tải bài viết trên mạng xã hội có nội dung xúc phạm công an.

Vụ việc được cho biết xảy ra vào tối ngày 6/12/2020. Công an thị trấn Dầu Tiếng lập biên bản lỗi vi phạm giao thông xe của Nguyễn Thị Ngọc Hồng. Cô Hồng đã dùng điện thoại chụp hình công an tuần tra và đăng tải hình ảnh chụp được trên Facebook với nội dung than phiền ‘ăn cướp của dân”.

Công an tỉnh Bình Dương đã ra quyết định xử phạt hành vi của Facebooker Nguyễn Thị Ngọc Hồng số tiền 7,5 triệu đồng với lý do xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức trên mạng xã hội. Đồng thời buộc cô Hồng cam kết không được tái phạm.

Năm cựu cán bộ thành phố Phan Thiết bị bắt và khởi tố liên quan sai phạm đất đai

Năm cán bộ Văn phòng đăng ký đất đai và Chi cục thuế thành phố Phan Thiết đã bị bắt và bị khởi tố do sai phạm về quản lý đất đai.

Thông tin trên được Công an tỉnh Bình Thuận cho truyền thông Nhà nước hay vào ngày 7 tháng 1.

Cụ thể, Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Bình Thuận đã khởi tố 5 người và bắt tạm giam 3 người gồm Nguyễn Hữu Hoành, nguyên Phó giám đốc Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai TP Phan Thiết (ĐKĐĐPT); Trần Văn Đông và Nguyễn Ngọc Quang, cán bộ Chi cục thuế PT.

Riêng Nguyễn Ngọc Hải, nguyên Giám đốc văn phòng ĐKĐĐPT và Nguyễn Thị Hoàng Oanh, nhân viên chi nhánh VP ĐĐPT được cho tại ngoại.

Cả 5 người bị khởi tố về tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong vụ án vi phạm các qui định về quản lý đất đai ở TP Phan Thiết trong thời gian từ 2016 đến cuối năm 2018.

Cũng liên quan đến sai phạm trong quản lý đất đai tại TP Phan Thiết, trước đó ngày 21/8/2020, Toà án Bình Thuận đã tuyên phạt 6 bị cáo nguyên là Chủ tịch, Phó chủ tịch UBND TP Phan Thiết cùng các lãnh đạo, nhân viên các phòng chuyên môn khác tại thành phố này.

Trong đó, ông Đỗ Ngọc Điệp nguyên là Chủ tịch bị tuyên 24 tháng tù, cho hưởng án treo và Trần Hoàng Khôi, nguyên Phó chủ tịch bị tuyên 4 năm tù giam.

Hoãn phiên xử cựu Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng và đồng phạm

Toà án Nhân dân TP Hà Nội hôm 7/1/2021 đã phải hoãn lại phiên xét xử sơ thẩm cựu Bộ trưởng Công thương Vũ Huy Hoàng và 9 người khác liên quan đến những sai phạm trong quản lý đất đai gây thất thoát hàng ngàn tỷ đồng do sự vắng mặt của một số những bị cáo và những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án. Truyền thông Nhà nước Việt Nam loan tin này ngày 7/1/2021.

Ông Vũ Huy Hoàng và các bị cáo bị cáo buộc “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí”, và “Vi phạm các quy định về quản lý đất đai”. Đây là vụ án xảy ra tại Bộ Công thương và thành phố Hồ Chí Minh, liên quan đến Dự án xây dựng khách sạn 6 sao trên khu đất hơn 6.000 m2 tại số 2-4-6 Hai Bà Trưng, phường Bến Nghé, quận 1, thành phố Hồ Chí Minh.

Trong số các bị cáo hầu toà, chỉ có ông Vũ Huy Hoàng được tại ngoại. Theo truyền thông Nhà nước, ông Vũ Huy Hoàng cùng luật sư đã có mặt tại toà từ khoảng 8 giờ sáng.

Theo cáo trạng, ông Vũ Huy Hoàng, cựu Thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa và ông Phan Chí Dũng – cựu Vụ trưởng Vụ Công nghiệp nhẹ đã có ý kiến chỉ đạo cấp dưới thuộc Bộ Công thương và Tổng công ty cổ phần Bia- Rượu- Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco) thành lập công ty liên doanh Sabeco Pearl. Đây là doanh nghiệp cùng với các doanh nghiệp tư nhân thực hiện đầu tư xây dựng khách sạn 6 sao, trung tâm thương mại, trung tâm hội nghị, hội thảo, văn phòng cho thuê tại khu đất nói trên.

Tuy nhiên ông Hoàng chỉ thừa nhận trách nhiệm với vai trò người đứng đầu Bộ Công thương, và cho rằng trách nhiệm chính thuộc về bà Hồ Thị Kim Thoa, người đang bỏ trốn ra nước ngoài và bị truy nã.

Tại phiên toà ngày 7/1/2021, dù đã bị toà triệu tập, 3 bị cáo khác là ông Nguyễn Hữu Tín – cựu Phó chủ tịch UBND thành phố Hồ Chí Minh, Lê Văn Thanh – cựu Phó chánh Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh và Nguyễn Thanh Chương – cựu Trưởng phòng Đô thị, Văn phòng UBND TP Hồ Chí Minh, đã vắng mặt. Luật sư của ông Tín cho biết ông Tín vắng mặt vì lý do sức khoẻ nên xin được xử vắng mặt.

Ngoài ra, theo truyền thông Nhà Nước, còn có một số những người khác có quyền lợi nghĩa vụ liên quan cũng vắng mặt tại toà.

Do vậy, hội đồng xét xử xác định sự vắng mặt của các bị cáo và những người có liên quan ảnh hưởng tới quá trình xét xử nên quyết định hoãn phiên toà. Thời gian mở lại phiên toà hiện vẫn chưa được xác định.

Quảng Bình: Làm rõ việc ‘Thôn’ cử người nhận tiền từ Thủy Tiên, nhưng không phát cho dân

Hiểu Minh

Ông Lê Đình Hoản (thủ quỹ, thủ kho của thôn Lộc An) cho hay, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn và Nguyễn Thanh Tâm, nguyên trưởng thôn Lộc An đã nhận thay 12 phiếu nhận quà (mỗi phiếu 3 triệu) không ghi vào sổ quỹ của thôn trong đợt lũ lụt tháng 10/2020 vừa qua.

Theo Thanh Niên, một số người dân thôn Lộc An (xã An Thủy, H. Lệ Thủy, Quảng Bình) đã làm đơn phản ánh đến việc ông Nguyễn Thanh Xuất, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Lộc An và Nguyễn Thanh Tâm, nguyên trưởng thôn Lộc An đã phân chia hàng hóa trợ cấp lũ lụt không công bằng. Những người ở vùng bị lũ lụt lại không có, những người ở xa thì lại được chia đầy đủ, nhiều nguồn hỗ trợ không được nhập vào quỹ tiếp nhận của thôn…

Đáng nói, theo phản ánh, có nhiều gia đình không nhận được khoản hỗ trợ từ ca sĩ Thủy Tiên, mặc dù họ thuộc diện được hỗ trợ; và số tiền đó lại rơi vào… thôn.

Theo đơn của ông Lê Đình Hoản (thủ quỹ, thủ kho của thôn Lộc An), 12 hộ dân có phiếu nhận quà từ ca sĩ Thủy Tiên do Ủy ban MTTQ xã phát về nhưng những hộ đó không có mặt tại địa phương khi lũ đến. Vì thế, Ban Mặt trận thôn Lộc An đã họp và thống nhất cử người mang số phiếu này đi nhận thay về nhập vào quỹ thôn. Tổng cộng có 12 phiếu, mỗi phiếu được nhận 3 triệu đồng.

“Không biết ông Nguyễn Thanh Xuất, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn và Nguyễn Thanh Tâm, nguyên trưởng thôn Lộc An sử dụng vào mục đích gì mà không thấy thể hiện trên sổ quỹ tiền mặt của thôn. Bởi tại hội nghị bàn giao trưởng thôn giữa ông Nguyễn Thanh Tâm và ông Lê Đình Tám vào ngày 22/12/2020 vừa qua không thấy thể hiện số tiền trên”, ông Hoản cho biết thêm.

Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Thanh Tâm thừa nhận có sự việc trên và đã nhận “thay” đến 15 phiếu. Ông Tâm giải thích: “Khi lập danh sách thì có hộ không có mặt tại địa phương, có người qua đời, anh em họp xong rồi cử cán bộ mặt trận thôn đi nhận về chia lại cho dân. Có nghĩa là có những người chết rồi nhưng khi lập danh sách cử tri (trước đó, và dùng danh sách này để nhận hỗ trợ luôn-PV) thì quên xóa đi, họ qua đời rồi, giờ không thể đưa cho con họ được thì nói thôi cử mười mấy anh em lấy về rồi tái chia lại cho toàn dân. Tổng có 15 hộ, trong quá trình họp có 12 hộ nhưng khi phát cho dân thì phát hiện thêm 2 hộ không có mặt nữa”.

Khi PV thắc mắc tiếp, thì ông Tâm nói thêm: “Vì cứ nghĩ là lấy được thì lấy, không lấy được thì thôi, cũng không quan trọng. Nên nghĩ thôi cứ cầm đi, không được thì trả phiếu lại cho xã. Trước cứ nghĩ họ đọc tên mới phát chứ, Thủy Tiên phát đâu phải đơn giản như vậy. Nhưng có phiếu là họ phát. Mỗi suất 3 triệu, tổng được 45 triệu và về nhập quỹ ban cứu trợ tiếp nhận”.

Về việc số tiền 45 triệu đồng đó được tái chia lại cho những người nào thì ông Tâm cho biết là không thống kê được, vì nhập từ nhiều nguồn khác nhau rồi chia cho nhiều người?!

Trước sự việc trên, chủ tịch xã An Thuỷ cho biết đang làm rõ vụ việc.

Ngày 29/10/2020, ca sĩ Thủy Tiên đã đến xã An Thủy trao tiền hỗ trợ cho 2.700 hộ dân trên địa bàn xã; mỗi hộ 3 triệu đồng.

Trước một ngày 28/10, ca sĩ Thủy Tiên về xã Cảnh Hóa, huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) trao quà ủng hộ cho thôn Ngọa Cương, xã Cảnh Hóa, huyện Quảng Trạch (Quảng Bình) 6 triệu đồng. Nhưng đoàn từ thiện vừa đi khỏi thì ban cán sự thôn đã thu lại toàn bộ số tiền hơn 400 triệu đồng, tuy nhiên sau đó thôn đã phải trả lại vì vấp phải phản ứng từ dư luận cả nước.

Bộ Giao thông – Vận tải đề nghị công an can thiệp tại BOT Ninh Xuân

Bộ Giao thông – Vận tải Việt Nam vừa có văn bản gửi Bộ Công an và Ủy ban Nhân dân tỉnh Khánh Hòa về tình trạng được nói là mất an ninh trật tự tại trạm thu phí Ninh Xuân tại thị xã Ninh Hòa và đề nghị xử lý nghiêm những người bị cho là gây rối.

Truyền thông Nhà nước ngày 7/1 cho biết 2 trạm thu phí Ninh Xuân đặt trên tuyến Quốc lộ 26 tại hai tỉnh Khánh Hóa và Đắc Lắc vừa hoàn thành và đưa vào thu phí từ hôm 16/12/2019.

Bộ Giao thông – Vận tải cho biết từ khi bắt đầu thu phí, tình hình an ninh trật tự tại trạm BOT Ninh Xuân diễn biến phức tạp vì một số hoạt động phản đối, cản trở việc thu phí khiến việc thu phí bị gián đoạn liên tục.

Bộ Giao thông – Vận tải nói đã nhiều lần đề nghị tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo giải quyết tình hình này nhưng vẫn chưa có chuyển biến.

Một số vụ việc bị nêu danh như một số người bị nói đến gây sự, hành hung nhân viên trạm khiến bị đa chấn thương phải đưa đi cấp cứu; hay vụ xảy ra vào hôm 2/1 khi nhân viên thu phí bị đuổi đánh đến trước nhà điều hành sau đó bị đâm dao vào ngực dẫn đến thương tích nghiêm trọng và đang trong tình trạng nguy kịch.

Bộ Giao thông – Vận tải đề nghị Bộ Công an chủ trì, cùng công an địa phương tỉnh Khánh Hòa xem xét, xử lý những ai cố tình vi phạm cản trở giao thông (như quay đầu xe nhiều lần, cố tình dừng xe trước trạm rồi bỏ đi nơi khác) và thực hiện hành vi phá hoại thiết bị trạm thu phí.

Những người phản đối cho rằng có những bất hợp lý khi đặt trạm và thu phí tại những địa điểm vừa nêu ở địa phương.

Tập đoàn Yên Khánh kháng cáo vụ cao tốc TPHCM – Trung Lương

Tập đoàn Yên Khánh ngày 7/1 đã gửi đơn kháng cáo và đề nghị xác định lại chính xác doanh thu bị nói che giấu trong hoạt động thu phí cao tốc TPHCM -Trung Lương gây thất thoát lãng phí 725 tỷ đồng.

Truyền thông nhà nước Việt Nam loan tin tập đoàn Yên Khánh, đơn vị có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, kháng cáo một phần bản án sơ thẩm Toà án Nhân dân TPHCM tuyên ngày 22/12/2020 và khẳng định phán quyết của bản án đã ảnh hưởng đến quyền lợi, hoạt động tại doanh nghiệp.

Tập đoàn Yên Khánh đề nghị Toà án Nhân dân cấp cao tại TPHCM xử phúc thẩm xác định lại chính xác doanh thu bị che giấu trong hoạt động thu phí cao tốc TPHCM – Trung Lương cũng như quyền sở hữu hợp pháp đối với số tiền này.

Tập đoàn Yên Khánh đồng thời đề nghị toà phúc thẩm huỷ bỏ các lệnh phong toả đối với các tài sản thuộc quyền sở hữu hợp pháp của tập đoàn. Ông Đinh Ngọc Hệ, thường được biết đến với biệt danh Út Trọc, cựu Phó tổng giám đốc tổng công ty Thái Sơn thuộc Bộ Quốc phòng, người thành lập công ty Yên Khánh cũng kháng cáo bản án này.

Trước đó, Hội đồng Xét xử sơ thẩm vụ xác định doanh thu đường cao tốc TPHCM – Trung Lương bị che giấu là hơn 725 tỷ đồng. Theo kết luận của Hội đồng Xét xử đó là tài sản do Bộ Giao thông- Vận tải sở hữu nhưng bị các bị cáo chiếm đoạt. Để khắc phục thiệt hại, toà duy trì lệnh phong toả, kê biên đối với tài sản thuộc Yên Khánh.

Trong vụ này, toà tuyên phạt ông Đinh La Thăng, cựu Bộ trưởng Bộ GTVT, 10 năm tù về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát lãng phí. Các cấp dưới gồm ông Nguyễn Hồng Trường, cựu thứ trưởng Bộ GTVT, 4 năm 6 tháng tù và các cựu lãnh đạo của bộ cùng với công ty Cửu Long từ 2-4 năm tù.

Riêng ông Đinh Ngọc Hệ bị cho là vai trò chủ mưu nên bị toà tuyên phạt tù chung thân về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và lợi dụng chức vụ quyền hạn gây ảnh hưởng đối với người khác để trục lợi, một số đồng phạm khác bị phạt từ hai năm án treo đến 10 năm tù.

Tập đoàn AES đồng ý bán vốn chủ sở hữu Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 2

Tập đoàn AES (Hoa Kỳ) đã ký thỏa thuận bán toàn bộ phần vốn chủ sở hữu tại Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 2 tại Việt Nam cho một liên doanh đứng đầu bởi một nhà đầu tư có trụ sở tại Hoa Kỳ. Tạp chí PowerTechnology đưa tin 5/1/2021.

Thoả thuận vừa nêu dự kiến sẽ được hoàn thành vào cuối năm 2021 hoặc đầu năm 2022, tùy thuộc vào quá trình phê duyệt của Chính phủ Việt Nam và các đối tác thiểu số khác của nhà máy.

Tạp chí PowerTechnology dẫn lời ông Andrés Gluski, Chủ tịch kiêm Giám đốc Điều hành AES, cho biết: “AES có kinh nghiệm rất tích cực trong việc phát triển, xây dựng và sở hữu Mông Dương 2 và Việt Nam vẫn là thị trường tăng trưởng quan trọng đối với AES. Để phù hợp với chiến lược toàn cầu về đầu tư vào năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng LNG tại Việt Nam, AES đang tiếp tục đạt được những bước tiến trong việc phát triển Dự án Kho cảng LNG Sơn Mỹ 450 TBTU với Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) và Nhà máy điện tua bin khí chu trình hỗn hợp Sơn Mỹ 2 có tổng công suất 2,250 MW.”

AES sở hữu 51% vốn cổ phần tại Nhà máy Mông Dương 2, công ty Posco Energy sở hữu 30% và Stable Investment Corporation, một công ty con của China Investment Corporation, sở hữu 19% còn lại. Nhà máy Mông Dương 2 có công suất 1.242 MW được hoàn thành xây dựng vào năm 2015 theo theo hợp đồng Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao (BOT), với Hợp đồng Mua Bán Điện (PPA) 25 năm được ký với Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), một công ty thuộc sở hữu nhà nước.

Nhà máy Nhiệt điện Mông Dương 2 có tổng mức đầu tư khoảng 2,1 tỷ USD, được đầu tư theo hình thức BOT và sẽ được chuyển giao cho Chính phủ Việt Nam sau 25 năm vận hành. Đây hiện là nhà máy Nhiệt điện BOT đầu tiên tại Việt Nam sử dụng công nghệ lò hơi đốt than phun.

Chủ đầu tư Dự án Nhiệt điện BOT Mông Dương 2, là một công ty TNHH được thành lập bởi Tập đoàn AES (Hoa Kỳ), Tập đoàn Posco Energy (Hàn Quốc) và Tập đoàn Đầu tư Trung Quốc (CIC). Nhà máy được vận hành thương mại từ năm 2015.

Từ ngày 17 tháng 4 năm 2020, Công ty chính thức được đổi tên từ Công ty TNHH Điện lực AES-TKV Mông Dương thành Công ty TNHH Điện lực AES Mông Dương.

VN ráo riết thảo luận với Mỹ nhằm gỡ nhãn ‘thao túng tiền tệ’

Hà Nội đã trao đổi qua điện thoại với phía Hoa Kỳ, nhằm “chủ động xử lý những vướng mắc quanh vấn đề chính sách tiền tệ và nguyên liệu gỗ”, Bộ Ngoại giao Việt Nam ra thông cáo hôm 6/1.

Tin cho hay Phó Thủ tướng, Ngoại trưởng Phạm Bình Minh đã điện đàm với Ngoại trưởng Mike Pompeo, liên quan tới việc Hà Nội đang bị Cơ quan Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) điều tra về các vấn đề trên.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và TT Trump trao đổi về ‘thao túng tiền tệ’

Chính quyền Donald Trump chính thức điều tra Việt Nam ‘thao túng tiền tệ’

Mỹ chính thức dán nhãn thao túng tiền tệ cho Việt Nam

“Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh khẳng định các bộ, ngành Việt Nam sẽ tiếp tục chủ động hợp tác với các đối tác Mỹ, giải quyết một cách toàn diện các quan tâm của Hoa Kỳ và Việt Nam, qua đó duy trì quan hệ thương mại ổn định, hướng tới cán cân thương mại hài hòa, bền vững, cùng có lợi,” báo Tuổi Trẻ trích dẫn nội dung thông cáo nói.

Chủ đề ‘thao túng tiền tệ’ cũng được nhắc tới trong phiên họp sáng 7/1 của ngành công thương Việt Nam, theo đó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc tuyên bố “quyết tâm cùng Mỹ thực hiện kế hoạch chung hướng tới cán cân thương mại hài hoà và bền vững”.

Cuộc điện đàm cấp ngoại trưởng diễn ra sau khi người đứng đầu chính phủ Việt Nam, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, hôm 22/12 đã trao đổi cũng qua điện thoại với Tổng thống sắp mãn nhiệm Donald Trump.

Tin tức nói tới đêm muộn 7/1, giờ Việt Nam, phía Việt Nam sẽ tiếp tục liên lạc với Hoa Kỳ để thảo luận tình hình.

“Theo Thủ tướng, 22h hôm nay, Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh sẽ điện đàm với Trưởng USTR để hiện thực hoá những điều mà lãnh đạo hai nước đã trao đổi trước đó, tiến đến ‘xoá bỏ vụ việc phức tạp này’,” trang tin VnExpress viết.

Trước đó, hôm 16/12, chính quyền ông Trump đã dán nhãn thao túng tiền tệ lên Việt Nam, cáo buộc Hà Nội can thiệp không thỏa đáng vào thị trường ngoại hối nhằm giành lợi thế trong hoạt động xuất khẩu.

Vì sao Việt Nam bị ‘dãn nhãn’ thao túng tiền tệ?

Để bị dán nhãn thao túng tiền tệ, các quốc gia ít nhất phải vi phạm ba tiêu chí. Đó là có thặng dư thương mại song phương hơn 20 tỷ đôla với Hoa Kỳ; can thiệp ngoại hối vượt quá 2% tổng sản phẩm quốc nội; và thặng dư tài khoản vãng lai toàn cầu vượt quá 2% GDP.

Việt Nam hiện được cho là can thiệp ngoại hối ở mức 5% GDP. Báo cáo ra hồi tháng 12/2020 của Bộ Tài chính Hoa Kỳ nói Việt Nam can thiệp ngoại hối một phần bằng cách hạ giá tiền đồng là nhằm đạt được lợi thế thương mại.

Về thặng dư thương mại với Hoa Kỳ, số liệu do chính phủ Việt Nam công bố nêu con số 58 tỷ đô la trong bốn quý, tính đến tháng 6/2020.

Tuy nhiên, IMF dự báo rằng thặng dư tài khoản vãng lai của Việt Nam sẽ giảm xuống dưới ngưỡng 2% GDP vào năm 2020.

Không phải lần đầu

Chính quyền ông Trump từng dán nhãn thao túng tiền tệ cho Trung Quốc hồi 2019, vào lúc cuộc thương chiến Mỹ-Trung đang căng thẳng đỉnh điểm.

Tuy nhiên, việc này đã bị xóa bỏ vào tháng 1/2020 sau “giai đoạn 1” đàm phán thương mại giữa ông Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Dẫu không còn bị coi là ‘quốc gia thao túng’ nhưng trong bản phúc trình 12/2020 của Bộ Tài chính Hoa Kỳ, Trung Quốc vẫn bị đưa vào danh sách các nước cần giám sát tiền tệ, bên cạnh chín nền kinh tế khác là Nhật Bản, Nam Hàn, Đức, Ý, Singapore, Malaysia, Đài Loan, Thái Lan và Ấn Độ.

Thủ phủ hồ tiêu tiêu điều ảm đạm

Tre
Đầu năm, đọc cái bài trên báo Việt Nam mà buồn lòng.

Báo điện tử Infonet chạy hàng tít ẩn: “Sững sờ ngày trở lại xã giàu nhất Đắc Nông ba năm trước”.

Tít hiện lên trang là tít khác, cụ thể và cay đắng hơn: “Xã giàu nhất nước, dân làng sắm 300 ô tô chạy chật đường, giờ hoang tàn ảm đạm”.

Tác giả đưa người đọc vào xã Nâm N’Giang, huyện Đăk Song, nơi được coi là thủ phủ của thủ phủ hồ tiêu Việt Nam-tỉnh Đắc Nông.

“Ba năm trước đây, Nâm N’ Giang được coi là một trong những xã giàu nhất khi có hàng trăm ngôi nhà tiền tỷ, 300 xe hơi, nhà nhà tậu ô tô phóng chật đường làng”.

Xe hơi ở Mỹ chỉ là một phương tiện giao thông thông thường, nghèo giàu gì cũng phải có nếu không muốn bị “chặt chân”, nhưng ở Việt Nam, phải có nhiều tiền mới có thể xài xe hơi. Đầu tiên là do các chính sách thuế và phí nên một chiếc xe hơi về Việt Nam có giá gấp 3 lần chiếc cùng loại ở nước ngoài. Ở các thành phố lớn, diện tích đất ở chật hẹp cùng với chính sách không khuyến khích sở  hữu xe hơi cá nhân, nên chi phí thuê bãi đỗ, bảo hiểm, thuế xăng dầu..v.v cộng với nỗi lo canh cánh bị trộm vặt gương chiếu hậu và các khoản đút túi “bánh mì cho cảnh sát giao thông” khiến ở Việt Nam, xe hơi thực sự là một chỉ dấu cho sự khá giả, chỉ người có tiền mới sắm được.
Còn nhà tiền tỷ? Ở thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội, Đà Nẵng nơi giá đất đắt bậc nhất thế giới, bất cứ ngôi nhà nào cũng có thể có giá trị tiền tỷ. Nhưng ở một vùng miền núi Tây Nguyên, thuộc cao nguyên Trung phần trước kia, nơi chung sống đến 40 dân tộc, với thu nhập bình quân đầu người từng nằm trong diện thấp nhất cả nước, đất rộng người thưa, hầu hết làm nông nghiệp, thì vài tỷ đồng là con số ghê gớm, có thể xây hoàn chỉnh cả một biệt thự.

Ông phó chủ tịch UBND xã nói với phóng viên báo Thanh Niên năm 2017: “Hơn một năm nay, bình quân mỗi tuần trên địa bàn xã có thêm 4 – 5 chiếc ô tô mới, vài biệt thự tổ chức tân gia. Cuối năm nhiều nhà đi gửi ngân hàng 5 – 7 tỉ đồng”.

Đó là thời kỳ vàng son, hay nói đúng hơn là vàng đen của Nâm N’ Jang trong suốt bốn, năm năm, khi giá tiêu ổn định ở mức rất cao, khiến nông dân trồng tiêu hầu hết đều thành tỷ phú.
Còn bây giờ, tin tức trên báo chí vẫn còn, nhưng là các tin buồn bã. Các ngôi nhà biệt thự chưa hoàn tất phải vội rao bán, 70% người trong độ tuổi lao động đi các nơi kiếm việc làm. Trên các trang tin bất động sản, các thông tin “bán gấp đất vườn, nhà vườn” ở Nâm N’ Jang nhan nhản.
Nguyên nhân là vì giá tiêu đã rớt nặng, từ việc nguồn cung trên toàn thế giới đã tăng đến 8%-10%

mỗi năm, trong khi nhu cầu chỉ tăng 2%-3%.

Lại thêm, khi giá tăng thì chất lượng tiêu trong nước lại giảm so với thế giới, nên giá trị nói chung lại càng giảm.

Tôi nhớ những ngày trên thủ phủ hồ tiêu Việt Nam. Những mảnh sân bát ngát phơi ngập tiêu nhưng không hề đồng đều về chất lượng.

Câu chuyện này nghe thì não nề, thế nhưng, nó không mới.

Không chỉ nông dân mà bất cứ ai có thể đọc tiếng Việt, đều quá quen thuộc với điệp khúc “giải cứu nông sản” của Việt Nam từ nhiều năm nay.Từ cà chua, dưa hấu, thanh long, dừa, khoai lang, cam, vải, sầu riêng, tôm, cá… cứ như một bài hát phải có điệp khúc, cứ mỗi năm một hoặc vài lần, truyền thông cả nước gióng giả ca bài “giải cứu”.

OK giải cứu. Cơ mà có là hero anh hùng bay bay như gia đình siêu nhơn Incredibles chăng nữa thì cũng phải có xèng mới đặt may bộ đồ chịu lửa, hay co giãn được chứ. Giải cứu lần đầu tiên có thể là lỗi của thị trường, nhưng giải cứu đến lần thứ ba? Đó chắc chắn là lỗi của người sản xuất.

https://www.rfa.org/vietnamese/news/blog/pepper-powerhouse-abandoned-01062021132259.html