Một trận động đất mạnh 7,8 độ richter đã làm rung chuyển miền trung New Zealand sáng sớm 14/11 (giờ địa phương), gây thiệt hại trên diện rộng và dẫn tới một trận sóng thần, theo Cơ quan thăm dò địa chất của Hoa Kỳ.

Hàng nghìn người sinh sống dọc theo bờ biển phía đông của nước này đã phải sơ tán lên những vùng đất cao, sau khi chính quyền cảnh báo về những đợt triều cường có thể cao tới 5 mét.

Bà Sarah Stuart-Black, quan chức của Bộ Phòng vệ Dân sự New Zealand, được Reuters trích lời nói: “Những đợt sóng đầu tiên đã ập tới, nhưng chúng tôi biết rằng còn quá sớm để nói về những tác động. Điều chúng tôi quan ngại là những gì sắp xảy ra. Những đợt sóng sắp tới có thể lớn hơn trước”.

Trận động đất có tâm chấn ở cách Christchurch 91 km về phía đông bắc. Đây là nơi hứng chịu trận động đất mạnh 6,3 độ richter hồi tháng Hai năm 2011, làm 185 người chết cũng như gây ra thiệt hại nặng nề.

Cảnh sát New Zealand cho biết đang điều tra các thông tin về một tòa nhà đổ sập tại thị trấn nghỉ mát nằm ở ven biển Kaikoura.

Cơn chấn động đầu tiên và các đợt hậu chấn sau đó có thể cảm nhận được ở hầu khắp New Zealand.

Theo Reuters, một loạt các dư chấn xảy ra sau đó, và một số có cường độ tới 6,1 độ richter.

Cơ quan Geonet của New Zealand đã thông báo cường độ trận động đất mới nhất là 7,5 độ richter, từ mức 6,5 độ mà cơ quan này công bố trước đó.

Bộ Phòng vệ Dân sự cho biết còn quá sớm để đánh giá thiệt hại về của cũng như thương vong về người.

http://www.voatiengviet.com/a/song-than-ap-vao-new-zealand/3594047.html

Tú Anh

Sau 10 ngày « hưu chiến », chính phủ xã hội Venezuela và đối lập trung hữu đã gặp nhau trong hai ngày thứ sáu và thứ bảy vừa qua với sự bảo trợ của Toà Thánh Vatican để tránh một biển máu. Thỏa thuận đầu tiên là dành ưu tiên giải quyết tình trạng khan hiếm thực phẩm và thuốc men. Vấn đề trưng cầu dân ý bị để qua một bên. Hai bên hẹn gặp lại vào ngày 06/12.

Từ Caracas, thông tín viên Julien Gonzales phân tích :

Một lần nữa, đối lập đòi hỏi rất nhiều nhưng kết quả đạt được chẳng bao nhiêu. Ưu tiên số một của liên minh đối lập là đòi mở lại tíen trình trưng cầu dân ý truất phế tổng thống cánh tả hoặc là tổ chức bầu tổng thống trước thời hạn.

Hai yêu sách này không có trong bản tuyên bố chung.

Thế mà liên minh đối lập đã đe dọa sẽ bỏ bàn hội nghị nếu không có kết quả cụ thể. Đối lập cho biết họ đòi được phía chính phủ phải tôn trọng quyền độc lập của quốc hội.

Phe tổng thống Venezuela cũng tỏ ra « lạc quan ». Mối quan ngại chính của tổng thống Nicolas Maduro là « chống phá hoại kinh tế » được ghi trong bản tuyên bố chung.

Tổng thống cánh tả đã lập tức phổ biến trên mạng xã hội thông điệp « đạt được thỏa thuận tốt để củng cố tổ quốc ».

Ngày đàm phán lần tới là 06/12.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20161113-venezuela-chinh-phu-va-doi-lap-dat-duoc-thoa-thuan-toi-thieu

Minh Anh

Vào thế kỷ XVIII, nước Anh bé nhỏ tiến hành một cuộc cách mạng công nghiệp trong lúc đế chế Trung Hoa khổng lồ bắt đầu đi xuống. Vì sao như vậy ?

Cây bút xã luận của nhật báo kinh tế Les Echos, Jean-Marc Vittori, trong bài viết « Bí ẩn kỳ thú về sự lu mờ của Trung Quốc », ngày 14/10/2016 (cập nhật ngày 20/10), đã viện dẫn đến Marco Polo, Adam Smith, Max Weber và Karl Marx để làm sáng tỏ bức màn bí ẩn. Và giải thích làm thế nào Trung Quốc nhanh chóng bắt kịp các nước khác vào cuối thế kỷ XX.

PHẦN I

Một bên là quốc đảo xa lắc xa lơ với 6 triệu dân, tức là bằng dân số của Liban bây giờ, ở đó, một vương quân không được thần phục tiến hành nhiều cuộc chiến tranh tàn phá tốn kém, mức lương của người lao động cao kìm hãm các hoạt động, công nghệ thì cổ điển. Bên kia là một đế chế rộng lớn bao la nằm ở ngay trung tâm cái thế giới văn hóa của mình, có tới 260 triệu dân, tức là nhiều hơn dân số Brazil bây giờ, có đường biên giới hầu như được bình định, bộ máy cai trị hoạt động, thuế thu đầy đủ, có truyền thống phát minh từ lâu đời… Thế rồi trong có vài thập niên, một bên đã thay đổi nền kinh tế, làm đảo lộn thế giới và áp đặt quyền uy của mình đối với bên kia. Theo bạn thì đó là bên nào ? Cái quốc đảo nhỏ bé đấy.

Đó là vào giữa thế kỷ XVII, một thời điểm quan trọng, khi cuộc cách mạng công nghiệp đang hừng hực diễn ra, sản xuất thép và vải sợi được cơ giới hoá với việc sử dụng các loại máy mới và làm chủ được nguồn năng lựợng. Chính vào thời điểm đó, Anh quốc cất cánh còn Trung Quốc thì tuột dốc. Ấy vậy mà cũng vào lúc đó, đế chế châu Á mê hoặc châu Âu. Adam Smith, người sáng lập ngành khoa học kinh tế, đưa ra tấm gương mô hình kinh tế Trung Quốc dựa trên ưu thế của ngành nông nghiệp. Thậm chí, đồng nghiệp của ông là Francois Quesnay viết đến 100 trang ca tụng Chủ nghĩa chuyên chế Trung Hoa (Despotisme de la Chine) – vì thế ông còn được mệnh danh là « Khổng tử của châu Âu ». Và quả thực là đế chế Trung Hoa thời đó gây nhiều mơ tưởng. Còn Marco Polo, vào cuối thế kỷ XVIII, sau chuyến thám hiểm trở về, đã bị choáng ngợp vì sự phong phú ngoài sức tưởng tượng những phát minh quan trọng như giấy bạc ngân hàng, hoặc thành phố đông dân gấp 10 lần thành phố Venise quê hương của ông, được quy hoạch theo « một sơ đồ đẹp và tuyệt vời đến nỗi không có cách nào để tả được ». Trung Quốc lúc bấy giờ đã phát minh ra la bàn, thuốc nổ và nghề in, ba phát minh mà sau này theo quan điểm của Karl Marx kiến tạo nên kỷ nguyên công nghiệp. Trung Quốc năm 1500 có mức thu nhập đầu người cao hơn Anh quốc.

Vậy mà mọi thứ đã đảo lộn sau thế kỷ XVIII. Năm 1842, nước Anh, về mặt quân sự, đã đánh bại nước Trung Hoa trong cuộc chiến tranh thuốc phiện đầu tiên. Vào lúc đó, thu nhập đầu người tại Anh cao gấp 6 lần so với tại Trung Quốc. Nhưng đó mới chỉ là sự khởi đầu của một « thế kỷ nhục nhã ». Trung Quốc trở nên đồng nghĩa với tình trạng trì trệ, như Charles Dickens từng viết : « Hàng ngàn năm đã trôi qua kể từ khi Trung Quốc đóng chiếc thuyền đầu tiên, thế mà chiếc thuyền được hạ thủy gần đây nhất cũng chẳng có gì tốt hơn ». Phải đợi đến cuối thế kỷ XIX, lần đầu tiên trong lịch sử của mình, Trung Quốc mới liếc nhìn sang hướng tây. Một trí thức Trung Quốc, ông Nghiêm Phục (Yan Fu) mới dịch Adam Smith ra tiếng Hoa để cho mọi người « hiểu rõ nguồn cội của sự giàu có » phương Tây. Năm 1913, một nghị viện đoản thọ, theo mô hình phương Tây, được thiết lập tại Trung Quốc. Năm 1980, thu nhập đầu người tại Anh cao hơn 30 lần so với tại Trung Quốc. Phải đợi đến lúc này, Đặng Tiểu Bình, người kế thừa mãi về sau này của các vị hoàng đế, mới quyết định phải đuổi kịp phương Tây, với một nhịp độ chóng mặt chưa từng có trong lịch sử nhân loại. Hiện nay, tổng sản phẩm quốc nội Trung Quốc tính theo đầu người đã bằng 1/3 của Anh quốc.

Hai quốc gia đối mặt với nhau

Nhưng chuyện gì đã xảy ra trong nửa cuối thiên niên kỷ vừa qua giữa nước Anh nhỏ bé và nước Trung Quốc rộng bao la ? Tại sao một nước thì tiến hành cuộc cách mạng công nghiệp đầu tiên, còn nước kia lại không ? Đó chính là ẩn số của sự « khác biệt vĩ đại », quan trọng nhất trong toàn bộ lịch sử kinh tế. Nói đúng ra, thế kỷ XX không phải là tâm điểm của ẩn số. Vào thời kỳ đó, sự tương phản giữa hai nước thật là dữ dội. Anh quốc đã có những định chế chính trị ổn định, các thị trường hoạt động hiệu quả (lao động, vốn, hàng hóa…), các ngành công nghiệp năng động, các ngân hàng mạnh. Tuy nước Anh trải qua nhiều thử thách (các cuộc chiến tranh thế giới, vai trò bá chủ thế giới rơi vào tay Hoa Kỳ, khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, kinh tế trì trệ trong những năm 1970 buộc nước này xin IMF trợ giúp), nhưng nền kinh tế Anh quốc có tăng trưởng mạnh và sức bật đáng kinh ngạc. Người Anh vững chãi đi theo hướng hiện đại hóa nền kinh tế, ngược hẳn với người Trung Quốc. Năm 1912, sau khi hoàng đế cuối cùng Phổ Nghi (Puyi), thoái vị lúc 6 tuổi, đất nước Trung Hoa đã bị rúng động hơn bao giờ hết kể từ thiên niên kỷ đầu tiên sau Công Nguyên. Nào là các cuộc đối đầu giữa các lãnh chúa, Nhật Bản xâm lược, rồi Mao Trạch Đông lên cầm quyền, tập thể hóa nhà xưởng và đất đai, cuộc « Đại Nhảy Vọt » dẫn đến nạn đói giết chết hàng chục triệu người dân, các cuộc thanh trừng trí thức, và cuối cùng là Cách Mạng Văn Hóa…. Tiến trình nhanh chóng công nghiệp hóa bị thất bại. Hậu quả là nền kinh tế và cả đất nước đông dân nhất hành tinh đều lay lắt.

Thế nhưng trước đó, vào cuối thế kỷ XVIII, tình hình khác hẳn. Hai quốc gia không quay lưng lại với nhau, mà đối mặt với nhau. Ở đỉnh cao huy hoàng sau những chiến thắng chống Napoleon, Anh quốc thống trị thế giới bằng vũ khí, nhà xưởng và tàu chiến. Thu nhập tính theo đầu người tăng từ 0,3%/năm lên hơn 1%. Đế chế Trung Hoa bao la cung cấp cho Anh quốc nguyên liệu rẻ tiền. Hạm đội hoàng gia Anh nã pháo vùng Quảng Đông buộc đế chế Trung Hoa phải mở cửa biên giới. Đầu tiên là thị trường thuốc phiện mà thực dân Anh đưa từ Ấn Độ sang, rồi sau đó rộng ra hơn là thương mại quốc tế. Karl Marx kể lại như sau : « Hàng ngàn chiến thuyền của Anh và Mỹ giong buồm thẳng tiến về Trung Quốc (…) Ngành công nghiệp Trung Hoa sụp đổ trước sự cạnh tranh của việc dùng máy móc thay sức người ». Đà thăng tiến của Luân Đôn dẫn đến sự suy tàn của Bắc Kinh. Thắng lợi của nước Anh đã làm lung lay đế chế nhà Thanh có từ bao đời, dẫn đến sự sụp đổ của triều đại này vài thập niên sau đó. Tại một quốc gia bị rối loạn như vậy, không thể đầu tư, xây dựng nhà máy, hiện đại hóa kinh tế. Nhưng phải ngược dòng thời gian xa hơn nữa thì mới hiểu được những động lực của sự « khác biệt vĩ đại » này. Chính trong quá khứ xa xôi đó, bức màn bí ẩn lại thêm dày đặc, các con số trở nên kém thuyết phục, các nhà sử học đối đầu với nhau một cách dữ dội. Tất cả những điều đó xóa bỏ các xác tín về dân số, năng lượng, cạnh tranh…

Trung Quốc tự giam hãm

Ngay từ năm 1780, Thomas Bentley đưa ra giải thích về cuộc cách mạng công nghiệp. Nhà công nghiệp Anh này, lúc đó làm việc với Josiah Wedgwood trong một xưởng sản xuất đồ sứ, đã giải thích sự phát triển của máy móc tại Anh quốc như sau : « Khi giá lao động tại một quốc gia tăng nhiều hơn so với các nước đối thủ, thì quốc gia có chi phí lao động cao đó sẽ bị mất thị trường và suy tàn nếu như họ không tìm cách bù lại giá lao động cao bằng cách dựa vào những phát minh máy móc quan trọng ». Thế mà mức lương tại Anh lại tăng. Nước Anh sau trận « đại dịch hạch – hắc tử bệnh » giết chết gần phân nửa dân số nước này vào giữa thế kỷ XIV, nguồn lao động đã trở nên khan hiếm và đắt đỏ. So với những nơi khác, nước Anh có nhiều phụ nữ phải làm việc ở trang trại và các lãnh chúa buộc họ không được có con, và điều đó lại kềm hãm mức tăng dân số. Và do vậy, giá lao động cũng như giá thực phẩm lại càng đắt đỏ. Ngược lại, Trung Quốc thời kỳ đó lại bị giam hãm trong cái bẫy malthus – phương tiện nuôi dân tăng không kịp theo mức tăng dân số. Bởi vì, theo như giải thích của Montesquieu, ở đó « phụ nữ có khả năng sinh nở cao và dân số tăng nhanh đến mức đất đai cho dù được canh tác như thế nào, hầu như không đủ để nuôi sống người dân ».

Sử gia kinh tế người Anh, ông Robert Allen bổ sung vào bức họa : Tại Vương quốc Anh, « lương nhân công quá cao và giá năng lượng quá rẻ ». Bởi vì dưới lòng đất có nguồn than đá dồi dào dễ khai thác cũng như dễ vận chuyển đến các thành phố lớn, nằm dọc theo các bờ sông – trái ngược với nhiều thành phố của Pháp từ lâu đời đã nằm trong các khu vực phòng thủ. Khi vua George IV lên ngôi vào năm 1820, nước Anh nhỏ bé tiêu thụ than đá nhiều gấp 5 lần so với toàn bộ phần còn lại của châu Âu ! Đối với Allen, « cuộc cách mạng công nghiệp đã được phát minh tại Anh quốc vào thế kỷ XVIII bởi vì đó là nơi phù hợp, trong khi chưa chắc cuộc cách mạng này là có ích nếu xẩy ra ở các thời kỳ khác và tại những nơi khác ». Về điểm này, Trung Quốc ngày nay mới là quốc gia xuất khẩu và tiêu thụ hàng đầu thế giới. Nhưng vào thế kỷ XVIII, rất khó cho Trung Quốc khai thác than đá với những kỹ thuật thời bấy giờ và các khu quặng mỏ lại rất xa chốn đô thị.

(Còn nữa)

http://vi.rfi.fr/chau-a/20161113-bi-an-ky-thu-ve-su-%C2%AB-lu-mo-%C2%BB-cua-trung-quoc-phan-i

Tú Anh

Tổ chức Nhà nước Hồi giáo Daech nhận là kẻ chủ mưu vụ khủng bố một nhà thờ Hồi giáo ở Pakistan vào đêm thứ bảy làm 52 người chết, 105 người bị thương trong số 600 tín đồ. Một thiếu niên, từ 16 đến 18 tuổi bấm ngòi nổ quả bom mang trên người vào giữa lễ hội tôn giáo.

Khủng bố xảy ra tại Baloutchistan, một thành phố Pakistan xa xôi nằm gần biên giới với Afghanistan. Ngôi đền thờ của hệ phái Soufi, thờ giáo chủ Sha Noorani, bị Taliban và một vài nhóm cực đoan xem là tà giáo.

Tổ chức Daech, qua cơ quan tuyên truyền Amaq, phổ biến tấm ảnh của một thiếu niên và thông báo « chiến sĩ » này đã ra tay.

Theo mô tả của một viên chức cảnh sát Pakistan, thủ phạm là một thiếu niên từ 16 đến 18 tuổi.
Baloutchistan là nơi xảy ra nhiều vụ khủng bố trong thời gian qua trong bối cảnh các phe thánh chiến tranh giành ảnh hưởng tại Pakistan.

Tháng 8, bệnh viện của tỉnh bị đặt bom làm 70 người chết. Tháng 10, trường huấn luyện cảnh sát bị tấn công tự sát : 60 người chết.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20161113-daech-su-dung-thieu-nien-om-bom-khung-bo-52-nguoi-chet

Tú Anh

Hình ảnh vệ tinh công bố hôm 13/11/2016, cho thấy ít nhất 400 cột khói bốc lên từ ba ngôi làng của người Rohingya theo đạo Hồi ở bang Rakhine, Miến Điện. Vùng cực bắc Rakhine bị quân đội phong tỏa từ một tháng nay sau vụ một số đồn biên giới với Bangladesh bị tấn công. Giới phân tích lo ngại chính quyền dân sự không kiểm sóat được phe quân nhân.

Theo AFP, quân đội Miến Điện đã giết chết hàng chục người và bắt hàng chục người khác trong chiến dịch truy lùng thủ phạm tấn công một số đồn biên giới vào ngày 09/10/2016.

Theo nguồn tin quân đội, một cuộc phục kích mới xảy ra hôm thứ bảy 12/11 làm 2 binh sĩ và 6 phiến quân tử thương. Đối với chính phủ Miến Điện, tình hình bất ổn tại Rakhine do những người Rohingya cực đoan có liên hệ với Hồi Giáo cực đoan ở nước ngoài gây ra.

Tuy nhiên, giới quan sát nghi ngờ phe quân đội lợi dụng tình trạng bất an để truy bức người Hồi Giáo.

Hình ảnh vệ tinh do tổ chức nhân quyền Mỹ Human Rights Watch( HRW ) công bố hôm nay cho thấy ít nhất 400 cột lửa khói bốc lên từ ba ngôi làng của sắc dân Rohingya hôm thứ năm 10/11. HRW xem đây là bằng cớ nhà dân bị đốt hàng loạt.

Brad Adams, giám đốc châu Á của Human Rights Watch, thẩm định « mức độ tàn phá rộng lớn hơn chúng tôi nghĩ ». Tổ chức nhân quyền quốc tế yêu cầu chính phủ dân sự để cho Liên Hiệp Quốc điều tra và đem lại công lý cho các nạn nhân mà cho đến nay vẫn không được xem là công dân Miến Điện.

Bạo lực tại Rakhine là một thách thức cho chính phủ của bà Aung san Suu Kyi.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20161113-mien-dien-nhieu-ngoi-lang-rohingya-bi-dot

Tú Anh

Trong khuôn khổ cuộc điều tra vụ tai tiếng chính trị gây chấn động Hàn Quốc từ ba tuần nay, chưởng lý toà án Seoul sẽ thẩm vấn tổng thống Park Geun Hye vào thứ ba tới. Chủ tịch tập đoàn Hyundai bị hỏi cung trước đó, từ tối thứ bảy đến sáng chủ nhật 13/11/2016.

Theo hãng Yonhap, viện công tố Seoul đã gửi đến phủ tổng thống Hàn Quốc một trát mời và đang chờ « trả lời chân thành » từ tổng thống Park Geun Hye. Nguồn tin của tư pháp ngày 13/11 cho biết muốn lắng nghe tổng thống vào ngày « thứ Ba hoặc thứ Tư ». Tư pháp Hàn Quốc muốn biết tổng thống Park Geun Hye có dùng uy tín tổng thống để thuyết phục giới doanh nhân nộp tiền cho « quân sư » của mình hay không.

Trong đêm thứ bảy sáng chủ nhật , viện công tố đã thẩm tra chủ tịch tổng giám đốc tập đoàn xe hơi Hyundai, Chung Mong-Koo và một số lãnh đạo doanh nghiệp khác của Hàn Quốc. Người được xem là thừa kế của chủ nhân tập đoàn Samsung, Lee Jae Yong, cũng bị điều tra vào sáng nay 13/11.

Theo báo chí Hàn Quốc, Hyundai và Samsung đã đóng góp khoảng 70 triệu đô la cho các quỹ do bà Choi Soon Sil thành lập. Samsung còn bị nghi ngờ chi trả cho con gái của bà Choi tiền « học cỡi ngựa » tại Đức, khỏang 2,8 triệu euro.

Vụ tai tiếng lãnh đạo Hàn Quốc bị bà Choi Soon Sil, một nữ quân sư có tài « phù thủy » và cũng là bạn thân, mê hoặc, lạm dụng uy thế, làm tiền các doanh nhân, đang làm cho chiếc ghế của bà Park Geun Hye lung lay. Thứ bảy vừa qua, ít nhất có đến 260.000 ngàn người và có thể lên đến 1 triệu người xuống đường đòi tổng thống từ chức.

Các hiệp hội « phù thủy, đồng bóng » Hàn Quốc (khoảng 300.000 người) cũng phản ứng mạnh. Họ ký thỉnh nguyện thư yêu cầu báo chí đừng gọi bà Choi là « phù thủy » làm thiệt hại hình ảnh nghề nghiệp của họ : cầu nguyện cho linh hồn người chết được siêu thoát  và giúp cho người sống được may mắn.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20161113-han-quoc-tong-thong-bi-cong-to-seoul-tham-van-vao-tuan-toi

Một kẻ đánh bom tự sát nghi là người của phe Taliban đã kích nổ bom mang trên người bên trong căn cứ không quân Bagram của Mỹ ở Afghanistan, giết chết ít nhất 4 người Mỹ và làm bị thương hơn 17 người, gồm 16 quân nhân Mỹ và một binh sĩ Ba Lan.

Một thông cáo của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ash Carter nói kẻ tấn công tự sát đã giết 2 binh sĩ Mỹ và hai nhân viên hợp đồng Mỹ làm việc tại căn cứ này.

Theo các nguồn tin Afghanistan, vụ tấn công xảy ra bên ngoài phòng ăn của căn cứ không quân Bagram. Kẻ đánh bom đã giả dạng thành một người lao động làm việc tại căn cứ không quân Bagram, nằm về hướng Bắc thủ đô Kabul.

Trong một tin nhắn trên trang Twitter, Lãnh đạo Afghanistan Abdullah Abdullah nói ông “lên án vụ đánh bom tự sát ở Bagram và sát cánh đoàn kết cùng các gia đình và bạn hữu của những người bị sát hại và bị thương hôm nay”.

Trong một thông báo, Đại tướng Mỹ John Nicholson, người lãnh đạo lực lượng NATO tại Afghanistan, xác nhận tin này. Ông nói:

“Ngày 12/11, một thiết bị nổ đã được kích nổ tại căn cứ không quân Bagram gây ra nhiều thương vong. 4 người đã chết trong cuộc tấn công, khoảng 14 người bị thương.”

Ngỏ lời trực tiếp với quân thù, Đại Tướng John Nicholson, Tư lệnh của lực lượng USFOR-Q và sứ mệnh Hỗ trợ Quyết tâm ở Afghanistan, nói:

“Đối với những kẻ nhắm vào các lực lượng liên minh và thường dân Afghanistan để tấn công, sứ mạng Hỗ trợ Quyết tâm và lực lượng USFOR-A sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu của mình là Huấn luyện, Cố vấn, Hỗ trợ để giúp các đối tác của chúng ta để tạo ra một tương lai tươi đẹp hơn cho Afghanistan.”

Người phát ngôn của Taliban, Zabihullah Mujahid, đã nhận trách nhiệm về cuộc tấn công, và cho biết là kẻ đánh bom đã xâm nhập hàng ngũ nhân viên làm việc tại căn cứ Bagram trong nhiều tháng trước khi thực hiện ý định.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter nói nhà chức trách đang theo dõi vụ việc để xác định xem liệu có cần đề ra những bước để cải thiện an ninh hay không. Ông cam kết rằng các lực lượng Mỹ sẽ không nao núng và sẽ tiếp tục với sứ mạng bảo vệ tổ quốc và giúp Afghanistan bảo đảm tương lai của chính họ.

http://www.voatiengviet.com/a/taliban-nhan-trach-nhiem-vu-danh-bom-o-afghanistan-giet-4-nguoi-my/3593467.html

Quân đội của chính phủ Iraq nói họ đã lấy lại được Nimrud là thành cổ từ thời lưỡng hà (Assyria) bị các chiến binh của nhóm Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) chiếm giữ từ hai năm qua.

Hồi tháng 3/2015, giới chức và các sử gia đã lên án IS phá hủy các địa điểm khảo cổ, có niên đại thuộc thế kỷ 13 trước Công nguyên.

Cơ quan văn hóa của Liên Hiệp Quốc đã mô tả hành động như một tội ác chiến tranh.

IS nói các đền thờ và tượng là các “thần tượng giả” cần phải được đập vỡ.

Các binh sỹ từ sư đoàn thiết giáp số 9 đã giải phóng thị trấn Nimrud hoàn toàn và treo cờ Iraq trên các tòa nhà sau khi gây thiệt hại về người và thiết bị đối với Nhà nước Hồi giáo tự xưngTuyên bố của quân đội Iraq

Nimrud nằm cách khoảng 30km về phía đông nam của thành phố Mosul, đô thị lớn mà các lực lượng của chính phủ Iraq đang tìm cách lấy lại từ tay IS.

Một tuyên bố của quân đội Iraq nói:

“Các binh sỹ từ sư đoàn thiết giáp số 9 đã giải phóng thị trấn Nimrud hoàn toàn và treo cờ Iraq trên các tòa nhà sau khi gây thiệt hại về người và thiết bị đối với Nhà nước Hồi giáo tự xưng.”

Phá hủy nhà cửa

Trong khi đó, các nhà hoạt động nhân quyền cáo buộc các lực lượng người Kurd ở Iraq đã phá hủy nhà cửa của người Ả-rập theo dòng Sunni tại ít nhất 20 ngôi làng và thị trấn trong các khu vực đặt dưới sự sự kiểm soát của IS.

Theo Tổ chức Quan sát nhân quyền (Human Rights Watch), một số làng của người Sunni đã gần như bị phá hủy hoàn toàn.

Tổ chức này nói mức độ dường như lên tới mức của một mô hình phá hủy trái phép hàng loạt nhà cửa và các công trình xây dựng khác.

Image copyrightGETTY IMAGESImage captionTổ chức văn hóa của Liên hợp quốc từng bày tỏ Một quan chức Thứ trưởng trong chính phủ người Kurd ở khu vực, Dindar Zebari, phủ nhận đã có chính sách hay chỉ đạo nào cho việc phá hủy nhà cửa của người Ả-rập theo dòng Sunni.

Thay vào đó, ông Zebari nói với BBC, khu vực của người Kurd là nơi ẩn náu an toàn cho gần hai triệu người Ả-rập theo dòng Sunni.

Ông nói thêm rằng một số người dân ở những khu vực bị phá hủy đã hỗ trợ hoặc trở thành thành viên của IS.

Thiệt hại về nhà cửa là hậu quả của các cuộc không kích hoặc đặt bom trong các ngôi làng khi các chiến binh IS rút lui, quan chức này cho hay.

http://www.bbc.com/vietnamese/world-37966467

Một doanh nhân, trong danh sách 100 người bị truy nã hàng đầu của Trung Quốc, đã về nước đầu thú sau 15 năm trốn chạy, theo tuyên bố của chính phủ Trung Quốc ngày 12/11.

Ông Yan Yongmin, cựu chủ tịch một công ty dược phẩm, đã gặp cảnh sát và được đưa về Trung Quốc sau khi có hợp tác của New Zealand, theo Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Trung ương Trung Quốc.

Tin tức trước đây nói ông này trốn sang Úc năm 2001 sau khi bị cáo buộc tội biển thủ và lừa đảo.

Sau đó ông ta trở thành công dân New Zealand với tên mới William Yan.

Báo China Daily nói đã có 33 người trong danh sách 100 người bị truy nã hàng đầu được đưa về Trung Quốc.

11 người trong danh sách này được cho là đang sống ở New Zealand, điểm đến số ba của những nghi phạm Trung Quốc sau Mỹ và Canada, theo tạp chí Caixin.

Báo chí Trung Quốc nói tòa án ở New Zealand hồi tháng Tám đồng ý cho tịch thu tài sản của ông Yan, trị giá 43 triệu đôla New Zealand.

Còn tạp chí Caixin nói trước đó, chính phủ Úc cũng thu giữ 2,8 triệu đôla Mỹ từ ông Yan.

http://www.bbc.com/vietnamese/business-37965534

Hàng trăm người dân ở Venice đã biểu tình để nêu bật vấn đề dân cư không thể sống tại đây dù đông khách du lịch.

Người phản đối treo khẩu hiệu trên chiếc cầu nổi tiếng Rialto và một số người mang vali làm biểu tượng của việc phải ra đi.

Người địa phương nói họ phải rời Venice vì giá thuê cao, thiếu chỗ ở trong lúc nhiều căn hộ được dùng để cho du khách thuê với giá cắt cổ.

Dân số Venice nay chỉ còn 55.000 so với 175.000 năm 1951.

“Venice đang mất đi 1.000 dân cư mỗi ngày,” theo lời Matteo Secchi, dẫn đầu hội venessia.com tổ chức cuộc tuần hành.

“Chúng tôi đang biến thành Pompei, thành phố mà người ta đến thăm, trầm trồ nhưng chẳng có ai sống ở đó.”

http://www.bbc.com/vietnamese/world-37964887

Dù được nhiều phiếu bầu hơn Donald Trump trên bình diện quốc gia, nhưng bà Hillary Clinton vẫn bị thua, vì đã không giành được số đại cử tri quy đinh sau cuộc bỏ phiếu ở từng tiểu bang. Đảng Dân Chủ bắt đầu tự kiểm để hiểu các nguyên nhân thất bại và chuẩn bị cho tương lai. Riêng bà Hillary Clinton đã tìm thấy một giải thích cho thất bại của bà : sự can thiệp của giám đốc FBI.

Thông tín viên RFI tại Washington, Jean -Louis Pourtet tường thuật :

Hillary Clinton đã giải thích trước các ủng hộ viên một trong các lý do tại sao bà bị bại : đó là hai bức thư mà giám dốc FBI James Coney đã gởi lên Quốc Hội đã làm khựng đà vận động của bà vào lúc chót.

Trong bức thư đầu gởi khoảng hơn 10 ngày trước cuộc bỏ phiếu, ông thông báo mở lại điều tra về hồ sơ e mail của bà, và bức thứ hai gởi cách cuộc bỏ phiếu 2 ngày và thông báo không tìm được điều gì bất hợp pháp và đóng lại cuộc điều tra.

Đối với bà Clinton chính bức thư thứ hai như để xóa tội cho bà, rốt cuộc đã gây ra rất nhiều thiệt hại vì đã khiến giới ủng hộ ông Trump phẫn nộ, thúc đẩy họ đi bỏ phiếu đông đảo hơn nữa.

Đấy là một giải thích. Nhưng đối với một số người trong đảng Dân Chủ, bà Hillary và ê kíp vận động của bà cũng có trách nhiệm trong thất bại này, một phần trách nhiệm mà ứng viên trước đây, Bernis Sanders tóm tắt trong một câu :

” Không thể nói với người lao động là ta sát cánh bên họ khi mà cùng lúc ta lại đi gây quỹ nơi Wall Street và các nhà tỷ phú ». Bà Hillary đã thu về gần 1 tỷ đô la, một phần lớn là nhờ các nhà tài trợ giàu có.”

Thế hệ mới trong giới lãnh đạo đảng Dân Chủ muốn trong tương lai chú ý hơn đến nguyện vọng tầng lớp trung bình hơn là đi gây quỹ trong các buổi tiệc mà vé tham dự thường cao hơn rất nhiều  tiền lương cả năm của một người Mỹ tầng lớp trung bình.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20161113-hoa-ky-hillary-clinton-va-dang-dan-chu-tu-kiem

Không đầy một tuần sau khi ông Donald Trump bất ngờ đắc cử tổng thống Mỹ, ngày 13/11/2013, các ngoại trưởng Liên Hiệp Châu Âu đã tề tựu về Bruxelles tham gia một cuộc họp bất thường, theo đề nghị của lãnh đạo ngoại giao Châu Âu, bà Mogherini. Cuộc họp phản ánh mối quan ngại của châu Âu trong nhiều lãnh vực.

Thông tín viên RFI, Laxmi Lota phân tích từ Bruxelles :

Tình hình còn mờ mịt đối với Châu Âu. Họ quyết định họp lại để thảo luận về cách thức quan hệ với Hoa Kỳ thời Donald Trump. Chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Jean-Claude Juncker đã nêu bật bối cảnh mới trước sinh viên vào hôm qua :

« Chúng ta phải giải thích cho tổng thống Mỹ vừa đắc cử biết Châu Âu là như thế nào, những nguyên tắc hoạt động của Châu Âu ra sao. Ông (Trump) đã đặt ra những vấn đề rất tai hại vì ông đòi xem xét lại Hiệp Ước Liên Minh Bắc Đại Tây Dương, tức là mô hình phòng thủ mà Châu Âu dựa vào. Thái độ của ông đối với những người tị nạn và những người Mỹ không phải là da trắng, không phản ánh suy nghĩ và cảm nhận của Châu Âu. Tôi cho rằng chúng ta sẽ phải lãng phí hai năm để chờ ông Trump đi xong một vòng thế giới mà ông không biết ».

Châu Âu lo ngại trước tiên về các hiệp định thương mại. Tổng thống Mỹ trong cuộc tranh cử đã chủ trương bảo hộ mậu dịch. Ông có thể xét lại các hiệp định đối tác hiện hành. Nhưng các đối tác Châu Âu cũng tự trấn an : làm như thế cái giá mà Mỹ phải trả sẽ không nhỏ. Riêng hiệp định tự do mậu dịch Mỹ-Châu Âu TTIP, thì kể như đã bị xếp vào kho lạnh, theo lời Ủy Viên Thương Mại Châu Âu.

Vấn đề lớn thứ hai là quốc phòng. Donald Trump từng khẳng định trong một bài diễn văn là NATO quá đắt đỏ đối với Mỹ. Lãnh đạo NATO đã lên tiếng ngay sau kết quả bầu cử « trước một môi trường an ninh đầy bất trắc, vai trò lãnh đạo của Mỹ càng quan trọng hơn bao giờ hết ».

Nhìn chung, trước khẩu hiệu tranh cử của Donald Trunmp « Nước Mỹ trước đã ! », thì Châu Âu sẽ phải tìm ra chỗ đứng của mình.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20161113-donald-trump-lam-tong-thong-my-chau-au-hop-tim-doi-sach

Trọng Thành

Kể từ khi đắc cử tổng thống Hoa Kỳ, ngày 08/11/2016, liên tục có các tín hiệu cho thấy ông Donald Trump đang buộc phải điều chỉnh nhiều cam kết cực đoan trong quan hệ quốc tế, cũng như trong các vấn đề của nội bộ nước Mỹ.

Thông tín viên Jean-Louis Pourtet tường trình từ Washington:

Liệu Donald Trump sẽ yêu cầu Mêhicô bỏ tiền chi cho việc xây dựng bức tường biên giới giữa hai nước ? Ông Newt Gingrich, người có thể sẽ trở thành ngoại trưởng, trả lời rằng : Rất ít khả năng. Ông Trump sẽ trục xuất 11 triệu người nhập cư bất hợp pháp ? Chắc chắn là không ! Bởi vì điều này sẽ khiến nền kinh tế Hoa Kỳ tổn thất 400 tỉ đô la.

Về việc ngăn cản người Hồi Giáo vào nước Mỹ, người vừa đắc cử tổng thống tránh trả lời. Tuy nhiên, ông Trump đã giới hạn, việc cấm người Hồi Giáo chỉ liên quan đến những nước có lực lượng khủng bố.

Về cam kết sử dụng tra tấn, Mike Rogers, cựu lãnh đạo Ủy Ban Tình Báo Hạ Viện, cho rằng đây chỉ là ‘‘các luận điệu tuyên truyền tranh cử’’. Về khả năng tăng 45% thuế đối với hàng nhập khẩu Trung Quốc, theo cố vấn của ông Trump, Wilbur Ross, điều này chỉ xảy ra, nếu Bắc Kinh can thiệp vào giá trị đồng nhân dân tệ.

Về viễn cảnh bác bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran, cố vấn của ông Trump về chính sách đối ngoại Walid Phares, trong một cuộc trả lời phỏng vấn với BBC, nhấn mạnh là : ‘‘Ông ấy sẽ xem xét, sẽ đưa ra Quốc Hội, yêu cầu phía Iran phải sửa đổi một vài điểm, và sẽ có một thảo luận’’.

Khó khăn của ông Trump hiện nay là, sau chiến thắng gây bất ngờ cho chính bản thân ông ta – theo New York Times, tổng thống tân cử sẽ buộc phải xem xét lại một số cam kết tranh cử cực đoan nhất, hoặc giảm nhẹ mức độ các cam kết, mà không làm mất lòng cử tri đã ủng hộ mình ».

Donald Trump cũng từng nhiều lần tuyên bố xóa bỏ hệ thống bảo hiểm y tế cho người nghèo, Obamacare, một chủ trương hàng đầu của tổng thống Obama, áp dụng từ năm 2010, đã cho phép 22 triệu người Mỹ được bảo hiểm y tế, nhờ hỗ trợ của Nhà nước. Sau cuộc gặp tổng thống mãn nhiệm tại Nhà trắng ngày 10/11, ông Donald Trump có thể sẽ có quan điểm mềm mại hơn về vấn đề này.

Tổng thống tân cử khẳng định những người đang được hưởng Obamacare sẽ không bị mất bảo hiểm trong giai đoạn chuyển đổi, và thậm chí cả khi Obamacare bị xóa bỏ. Về phần mình, chính quyền kêu gọi người Mỹ tiếp tục đăng ký bảo hiểm này trước khi nhiệm kỳ Obama kết thúc.

http://vi.rfi.fr/quoc-te/20161113-my-donald-trump-co-the-phai-dieu-chinh-nhieu-cam-ket-cuc-doan

Trọng Thành

Trong bối cảnh chính sách đối ngoại của tổng thống tân cử Hoa Kỳ gây hoài nghi, ngoại trưởng Nhật khẳng định thủ tướng Shinzo Abe trong cuộc gặp tổng thống tân cử sẽ nhấn mạnh đến tầm quan trọng của quan hệ Tokyo-Washington với ông Donald Trump trong cuộc gặp quan trọng này. Ngoại trưởng Nhật cũng cho biết Tokyo sẽ tiếp tục đường lối không sở hữu vũ khí nguyên tử.

Theo Reuters, trả lời kênh truyền thông Nhật NHK ngày 13/11/2016, ngoại trưởng Fumio Kishida cho biết : « Cuộc gặp quan trọng sắp tới là nhằm để xây dựng lòng tin… chúng tôi hy vọng sử dụng cơ hội này để thúc đẩy liên minh Nhật-Mỹ ».

Ngày thứ Năm 17/11/2016, thủ tướng Nhật dự kiến sẽ có cuộc hội kiến đầu tiên với tổng thống tân cử Hoa Kỳ Donald Trump tại Mỹ, trong chặng dừng chân trên đường tới Peru dự APEC. Ông Shinzo Abe phải tìm cách làm rõ chủ trương về quan hệ song phương Mỹ-Nhật của chính trị gia Cộng Hòa hoàn toàn không có kinh nghiệm quốc tế nào, sau hàng loạt tuyên bố của ông Trump trong thời gian tranh cử, đi ngược lại với mối quan hệ đồng minh lâu đời với Tokyo.

Cũng liên quan đến quan hệ với Hoa Kỳ, ngoại trưởng Nhật khẳng định : « Tôi không tin Nhật sẽ có vũ khí hạt nhân. Nguyên tắc này sẽ không thay đổi ». Ông Donald Trump trong quá trình tranh cử đã để ngỏ khả năng Nhật Bản phải trang bị vũ khí hạt nhân để tự vệ.

Nữ bộ trưởng Quốc Phòng Nhật Tomomi Inada một lần nữa nhấn mạnh : hiện tại Nhật Bản đang đảm nhiệm phần lớn gánh nặng tài chính cho lực lượng Mỹ triển khai tại nước này, trái ngược với những lời tuyên bố của chính trị gia Mỹ trước khi đắc cử, là Tokyo không đóng góp gì nhiều.

Về phía tổng thống đắc cử Hoa Kỳ, hôm 11/11 vừa qua, theo Reuters, một cố vấn của ông Donald Trump –xin giấu tên – cho biết các lo ngại của thủ tướng Nhật là « không có cơ sở », Washington sẽ tiếp tục các cam kết liên minh về an ninh với Tokyo, và khẳng định sự hiện diện lâu dài của Hoa Kỳ tại châu Á.

http://vi.rfi.fr/chau-a/20161113-nhat-nhan-manh-tam-quan-trong-cua-lien-minh-tokyo-washington-voi-d-trump

Trong khi hàng nghìn người khắp Hoa Kỳ tiếp tục biểu tình chống lại Tổng thống đắc cử Donald Trump, nhiều ngôi sao Hollywood hôm 12/11 kêu gọi tôn trọng “quyền tự do ngôn luận”.

Ca sĩ kiêm nhà sản xuất âm nhạc Pharrell Williams từng vận động ủng hộ cho ứng viên Hillary Clinton.

Ông bày tỏ sự thất vọng về chiến thắng của ông Trump, và cho rằng kết quả này sẽ “kích động” các cử tri.

Kể từ khi tỷ phú bất động sản giành thắng lợi, người biểu tình đổ ra đường phố ở nhiều nơi để phản đối các cương lĩnh tranh cử của ông Trump về vấn đề nhập cư, người Hồi giáo cũng như các cáo buộc về chuyện cựu ngôi sao truyền hình thực tế này lạm dụng tình dục phụ nữ.

Hàng chục người biểu tình, theo Reuters, đã bị bắt giữ, và một số cảnh sát đã bị thương.

Ông Lin-Manuel Miranda, tác giả của vở nhạc kịch “Hamilton”, nói rằng “đất nước của chúng ta không thay đổi qua một đêm”.

Ông Miranda được Reuters trích lời nói: “Các giá trị về lòng nhân từ, khoan dung, và tôn trọng lẫn nhau không mất đi…”

Còn ca sĩ và diễn viên Janelle Monae nói rằng là “một phụ nữ Mỹ gốc Phi đầy niềm tự hào, tôi nghĩ rằng điều quan trọng là chúng ta phải thực thi quyền tự do ngôn luận của chúng ta”.

Cô nói thêm rằng nếu mọi người biểu tình trong ôn hòa thì “hòa bình và tình yêu sẽ song hành với nhau”.

Nữ diễn viên người Pháp từng đoạt giải Oscar Marion Cotillard cũng khuyến khích mọi người thực thi quyền tự do ngôn luận của mình.

Cô cũng kêu gọi mọi người ủng hộ quyền này cũng như những người dám lên tiếng phản đối “chống lại người đàn ông từng có những tuyên bố mang tính xúc phạm”. “Họ không nên sợ hãi, và tôi ủng hộ họ”, cô nói.

Tổng thống đắc cử Donald Trump từng phản đối các cuộc biểu tình, nhưng sau đó thay đổi quan điểm, ca ngợi “nhiệt huyết của họ vì đất nước vĩ đại của chúng ta”.

http://www.voatiengviet.com/a/sieu-sao-hollywood-truoc-chien-thang-cua-ong-trump/3594000.html

Ông Donald Trump hôm 12/11 kêu gọi “đoàn kết”, giữa bối cảnh hàng nghìn người đổ ra đường phố khắp nước Mỹ để phản đối tổng thống đắc cử.

Trên trang Twitter, ông Trump viết rằng việc ông giành thắng lợi sẽ dẫn tới “khoảng thời gian tuyệt vời trong cuộc đời của tất cả mọi người Mỹ”, và rằng “chúng ta sẽ đoàn kết, và chúng ta sẽ chiến thắng, chiến thắng, chiến thắng!”

Trong khi đó, hàng nghìn người tiếp tục xuống đường phản đối tân tổng thống đắc cử thứ 45 của Hoa Kỳ.

Theo Reuters, một số cuộc tuần hành lớn nhất xảy ra ở các thành phố Washington DC, Portland, Oregon, Los Angeles và Chicago.

Tại thủ đô của nước Mỹ, hàng trăm người đã tuần hành một cách hòa bình qua Nhà Trắng trước khi tập hợp bên ngoài khách sạn Trump International Hotel cách không xa nơi ở và làm việc chính thức của tổng thống đắc cử vào năm sau.

Kể từ khi ông Trump giành thắng lợi gây sốc, nhiều người biểu tình đã xuống đường phản đối tân tổng thống Mỹ vì những tuyên bố tranh cử gây tranh cãi của ông.

Phần lớn các cuộc tuần hành diễn ra ôn hòa, nhưng bạo lực đã xảy ra ở Portland, và một người đã bị thương vì bị bắn khi đi biểu tình chống ông Trump. Cảnh sát cho biết vẫn đang truy tìm nghi phạm.

Hôm 10/11, ông Trump lên Twitter để chỉ trích các cuộc biểu tình mà ông coi là “bất công”, và “bị kích động bởi truyền thông”.

Vài giờ sau đó, tỷ phú này thay đổi quan điểm, ca ngợi hàng nghìn người biểu tình đó là “bày tỏ cảm xúc mạnh mẽ vì đất nước vĩ đại của chúng ta”.

Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình “60 minutes” của kênh truyền hình CBS, sẽ phát sóng hôm 13/11, ông Trump nói rằng mạng xã hội như Twitter đã giúp ông đánh bại bà Clinton, trong bối cảnh báo chí chính thống đưa nhiều tin tức tiêu cực về ông.

Tuy nhiên, tỷ phú này nói rằng ông sẽ “tiết chế” việc sử dụng truyền thông xã hội, sau khi chính thức nhậm chức.

http://www.voatiengviet.com/a/tong-thong-dac-cu-trump-keu-goi-doan-ket/3593988.html

Đương kim ngoại trưởng Mỹ John Kerry hôm 13/11 bày tỏ hy vọng rằng Tổng thống đắc cử Donald Trump sẽ ngưng phản đối Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP).

Thỏa thuận thương mại tự do với sự tham gia của 12 quốc gia, trong đó có Việt Nam, từng trở thành một vấn đề nóng trong chiến dịch tranh cử, và ông Trump cho rằng TPP sẽ khiến nước Mỹ mất đi công ăn việc làm.

Trong khi đó, ông Kerry nói rằng thương mại quốc tế là điều quan trọng đối với quyền lợi của Mỹ, và rằng TPP có thể giúp phát triển nền kinh tế.

Hãng tin AFP dẫn lời Ngoại trưởng Hoa Kỳ nói với các phóng viên trong chuyến công du tới New Zealand: “Tôi nghĩ rằng khi người ta xem xét kỹ nó [TPP] ngoài khuôn khổ của chiến dịch tranh cử, tôi hy vọng rằng nó có thể nhận được sự hậu thuẫn cần thiết”.

Hiệp định thương mại đã được 12 quốc gia thuộc vành đai châu Á – Thái Bình Dương ký kết, nhưng chưa được các nhà lập pháp Mỹ thông qua.

Ông Kerry nói rằng Tổng thống Obama vẫn “thực sự cam kết” đối với TPP, nhưng sẽ không thúc đẩy hiệp định này để nó được thông qua tại Quốc hội Mỹ trong thời kỳ chuyển giao trước khi ông Trump nhậm chức.

Đương kim ngoại trưởng Mỹ còn bác bỏ ý kiến cho rằng TPP nhằm mục đích tạo ra một liên minh kinh tế để ngăn chặn sự trỗi dậy của Trung Quốc ở châu Á – Thái Bình Dương.

Ông Kerry được AFP trích lời nói thêm: “Hoa Kỳ hoan nghênh sự trỗi dậy một cách hòa bình của một quốc gia vĩ đại như Trung Quốc, và chúng tôi đã nói trực tiếp điều đó với Chủ tịch Tập”.

Hãng tin Reuters hôm 10/11 dẫn lời quan chức Trung Quốc nói rằng tại một hội nghị thượng đỉnh khu vực ở Peru cuối tháng này, Bắc Kinh sẽ mưu tìm hậu thuẫn cho một thỏa thuận về khu vực thương mại tự do ở châu Á – Thái Bình Dương do Trung Quốc dẫn đầu.

Một quan chức ngoại giao cấp cao của Trung Quốc được trích lời nói rằng Trung Quốc tin là cần phải “thiết lập một kế hoạch làm việc mới, thực tiễn để phản hồi tích cực trước các kỳ vọng cũng như duy trì tiến độ và thiết lập một khu vực thương mại tự do ở châu Á- Thái Bình Dương sớm nhất có thể”.

Còn về phần Việt Nam, báo điện tử VnExpress hôm 10/11 dẫn lời Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh nói rằng “hiện chưa thể đánh giá kết quả bầu cử Tổng thống Mỹ ảnh hưởng thế nào đến TPP, song quan điểm của Việt Nam là luôn sẵn sàng hội nhập, cạnh tranh”.

“Các thay đổi hay bất cứ tình hình phức tạp gì thì vẫn còn thời gian dự đoán, tiếp tục xây dựng các phương án. Tất nhiên những phương án đưa ra phải dựa trên cơ sở của các chính sách đối ngoại được công bố chính xác”, ông Anh nói.

Còn tại Nhật Bản, một trong 12 nước tham gia TPP, Hạ viện nước này hôm 10/11 đã thông qua thỏa thuận thương mại này, một động thái mà nhiều nhà quan sát cho là “vô vọng” vì sự phản đối lâu nay của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump.

http://www.voatiengviet.com/a/ngoai-truong-kerry-chua-tu-bo-hy-vong-ve-tpp/3593982.html

Bà Hillary Clinton quy trách cho giám đốc FBI James Comey về thất bại gây choáng váng của bà trong cuộc bầu cử tổng thống hôm thứ Ba, trong một cuộc gọi tập thể với những nhà tài trợ hàng đầu cho chiến dịch của bà vào ngày thứ Bảy, theo lời hai người tham gia cuộc gọi cho biết.

Bà Clinton nói với những người ủng hộ rằng đội ngũ của bà đã soạn thảo một bản ghi nhớ xem xét những cuộc khảo sát ý kiến cho thấy sự thay đổi trước cuộc bầu cử và bức thư từ ông Comey chính là bước ngoặt. Bà nói quyết định của ông Comey loan báo điều tra lại máy chủ email của bà đã khiến sự ủng hộ suy giảm ở vùng Trung tây, theo lời của ba người tham gia cuộc gọi.

Bà Clinton thất bại ở bang Wisconsin, lần đầu tiên kể từ năm 1984 bang này ủng hộ một ứng cử viên Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử tổng thống. Dù vẫn chưa kiểm hết phiếu ở Michigan, bang này hiện đang nghiêng về phía Cộng hòa. Lần gần đây nhất mà Michigan ủng hộ ứng cử viên Đảng Cộng hòa là vào năm 1988.

Ông Comey gửi một bức thư cho Quốc hội chỉ vài ngày trước cuộc bầu cử, thông báo rằng ông đang mở lại cuộc điều tra xem liệu bà Clinton có xử lý thiếu thỏa đáng những thông tin mật hay không khi bà sử dụng một máy chủ email riêng tư thời bà còn là bộ trưởng ngoại giao từ năm 2009 đến năm 2012.

Một tuần sau đó ông Comey cho biết ông đã duyệt lại những email và tiếp tục tin rằng bà Clinton không nên bị truy tố, nhưng tổn hại chính trị đã không thể đảo ngược được nữa.

Bà Clinton nói với những nhà tài trợ rằng ông Trump đã có thể chớp lấy hai thông báo của ông Comey và sử dụng chúng để tấn công bà, theo lời hai người tham gia cuộc gọi.

Dù bức thư thứ hai xác nhận bà không có hành vi sai trái, bà Clinton nói rằng điều này càng khiến những người ủng hộ ông Trump tin rằng hệ thống bị gian lận để có lợi cho bà và thôi thúc họ ồ ạt đi bỏ phiếu trong ngày bầu cử.

Hãng tin Reuters cho biết đã xem qua bản ghi nhớ mà ban vận động của bà Clinton soạn thảo, trong đó nói rằng những cử tri quyết định ủng hộ ứng cử viên nào trong tuần cuối cùng có thể đã ủng hộ ông Trump nhiều hơn bà Clinton.

“Cuối cùng, những diễn biến xảy ra vào phút cuối trong cuộc đua là một trở ngại quá lớn để chúng tôi vượt qua,” bản ghi nhớ kết luận.

Một phát ngôn viên của FBI không đưa ra bình luận ngay tức thì.

Trong cuộc gọi điện thoại, Dennis Chang, người từng làm chủ tịch tài chính của bà Clinton cho biết, chiến dịch của bà và Đảng Dân chủ toàn quốc đã huy động được hơn 900 triệu đôla từ hơn 3 triệu nhà tài trợ cá nhân, theo lời hai người tham gia nói với Reuters.

http://www.voatiengviet.com/a/ba-clinton-quy-trach-cho-giam-doc-fbi-ve-that-bai-bau-cu/3593606.html

Những người biểu tình lại tụ tập vào ngày thứ Bảy tại các thành phố trên khắp nước Mỹ để phản đối Tổng thống đắc cử Donald Trump, người mà họ nói sẽ đe dọa những quyền dân sự và quyền con người của họ, một ngày sau khi một người biểu tình bị bắn ở thành phố Portland, bang Oregon.

Những cuộc biểu tình đã được hoạch định suốt cả ngày ở New York, Los Angeles và Chicago, nơi mà những người tổ chức cho biết họ hy vọng sẽ tiếp tục đà tiến sau nhiều đêm biểu tình, bùng ra sau chiến thắng bất ngờ của tỉ phú bất động sản này trong cuộc bầu cử tổng thống hôm thứ Ba.

Hô những khẩu hiệu như “Không phải tổng thống của tôi!” vài ngàn người biểu tình đã tuần hành trên Đại lộ Năm của thành phố New York tới tòa nhà chọc trời Trump Tower, nơi cư ngụ của tổng thống đắc cử.

Cũng có những cuộc biểu tình ở Chicago và Los Angeles, nơi hàng ngàn người biểu tình tụ tập bên dưới những cây cọ của Công viên MacArthur với những biểu ngữ “Dump Trump” và “Minorities Matter,” trước khi tuần hành về phía trung tâm thành phố.

Khoảng 100.000 người cho biết trên Facebook rằng họ định tham gia hoặc quan tâm tới những sự kiện này ở ba thành phố. Những người tổ chức nhấn mạnh rằng bạo lực và phá hoại sẽ không được dung thứ.

Vài giờ trước khi những cuộc biểu tình hôm thứ Bảy bắt đầu, một người biểu tình ở Portland bị bắn khi anh ta đang tham gia một cuộc tuần hành qua Cầu Morrison. Anh ta bị thương không nguy hiểm tới tính mạng, nhưng nghi phạm vẫn đang tại đào, theo cảnh sát.

Kể từ chiến thắng của ông Trump, người biểu tình tại nhiều thành phố đã lên án những lời hứa tranh cử của ứng cử viên Đảng Cộng hòa về việc hạn chế nhập cư và theo dõi người Hồi giáo, cũng như những cáo buộc nói rằng cựu ngôi sao truyền hình thực tế này đã xâm hại tình dục nhiều phụ nữ.

Những cuộc biểu tình cho đến giờ phần lớn là hòa bình, tuy nhiên một số người biểu tình ở Portland đã đập vỡ cửa sổ cửa hàng, xịt sơn và phá hoại xe hơi khi họ đụng độ với cảnh sát sử dụng hơi cay và đạn cao su để giải tán đám đông.

Chủ tịch Ủy ban Đảng Cộng hòa Toàn quốc Reince Priebus hôm thứ Sáu rằng những người biểu tình phải chấp nhận kết quả bầu cử.

Ông Trump ban đầu lên án những người biểu tình và nói rằng họ bị giới truyền thông “kích động,” nhưng hôm thứ Sáu lại quay ngoắt thái độ và ca ngợi “nhiệt huyết của những người biểu tình dành cho đất nước vĩ đại của chúng ta.

“Tất cả chúng ta sẽ đến với nhau và sẽ tự hào!” ông Trump viết trên Twitter.

http://www.voatiengviet.com/a/hang-ngan-nguoi-tuan-hanh-chong-trump-khap-cac-thanh-pho/3593592.html

Thổ Nhĩ Kỳ cảnh báo công dân của mình đang sống ở Mỹ hoặc đang du hành đến Mỹ tránh “những căng thẳng xã hội” ở những thành phố lớn của Mỹ, chẳng hạn như những cuộc biểu tình giận dữ về chiến thắng bầu cử tổng thống của ông Donald Trump.

Chính phủ Ankara cũng khuyến nghị du khách thận trọng nếu gặp phải những vụ bột phát mang tính “kì thị chủng tộc,” điều mà nhiều người Mỹ xem là hành động của những kẻ cực đoan có thể được khích lệ bởi những phát biểu chỉ trích người nhập cư của ông Trump.

Thổ Nhĩ Kỳ không nói rõ tình hình bất ổn chính trị tại Mỹ sau bầu cử có liên quan tới những cảnh báo của họ.

Một thông cáo của Bộ Ngoại giao Thổ Nhĩ Kỳ công bố hôm thứ Bảy kêu gọi công dân nước này “dè chừng do những rủi ro liên quan đến những sự kiện hiện thời và căng thẳng xã hội.”

Thổ Nhĩ Kỳ, nơi mà các chính phủ phương Tây trong những tháng gần đây thường xuyên đưa ra cảnh báo du hành, cũng lưu ý “sự gia tăng những hành vi xâm hại bằng lời nói và thể chất có tính chất bài ngoại hay phân biệt chủng tộc trên khắp nước Mỹ.”

Du khách Thổ Nhĩ Kỳ và những người cư trú ở Mỹ được yêu cầu theo dõi những khuyến cáo khả dĩ trong tương lai trên website của Đại sứ quán Thổ Nhĩ Kỳ ở Washington.

Chính phủ Ankara thường xuyên lên án bạo lực hoặc những mối đe dọa bạo lực nhắm vào người Hồi giáo tại Mỹ và Châu Âu. Tổng thống Recep Tayyip Erdogan hôm thứ Bảy đã lên tiếng cảnh báo về sự bất khoan dung, nói rằng tình trạng này “đang lây lan như dịch hạch ở một số nước Châu Âu.”

http://www.voatiengviet.com/a/tho-nhi-ky-canh-bao-cong-dan-tranh-nhung-cuoc-bieu-tinh-chong-trump-o-my/3593601.html

Việc ông Donald Trump đắc cử tổng thống Mỹ, và Quốc hội thuộc quyền kiểm soát của đảng Cộng hòa, đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai nước Mỹ.

Từ hoạt động kinh doanh của ông Trump, chính sách của ông về hôn nhân đồng tính, Bắc Hàn, Nato – các câu hỏi này được thế giới quan tâm.

Khi nào ông Trump nhậm chức?

Lễ nhậm chức tổng thống diễn ra buổi trưa thứ Sáu, 20/1/2017.

Clinton: ‘Giám đốc FBI khiến tôi thất bại’

Từ đây đến lúc đó, ông Donald Trump sẽ nêu tên nhóm trợ lý, cho biết lập trường chính sách, được phép tiếp cận hồ sơ chính phủ, gồm cả thông tin mật về an ninh quốc gia và chiến dịch quân sự.

Tổng thống Trump sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh?

Có vẻ là không. Trả lời CNN, luật sư của ông Trump nói Tổ chức Trump – một công ty có hoạt động ở Mỹ và nước ngoài gồm cả khách sạn, sân golf – sẽ thuộc một quỹ ủy thác của ba con trưởng thành của ông Trump, Donald Junior, Ivanka và Eric.

Nhưng liệu quỹ ủy thác này có tránh xung đột lợi ích hay không thì còn gây tranh luận. Vì khi đó, ông Trump vẫn được biết về các hoạt động kinh doanh và cách thức chính sách chính phủ ảnh hưởng đến chúng, và những họ hàng của ông vẫn quản lý tài sản trực tiếp.

Vì sao Donald Trump thắng cử?

Trump ‘đổi giọng’ về Obamacare

Ông Trump sẽ đuổi người nhập cư bất hợp pháp?

Có khoảng 11 triệu người nhập cư bất hợp pháp ở Mỹ. Ông Trump đã công bố kế hoạch 10 điểm về nhập cư, trong đó có việc xóa bỏ việc ân xá được Tổng thống Obama đưa ra, trục xuất những người không có giấy tờ.

Nhưng ở Mỹ, người nhập cư bất hợp pháp vẫn có quyền pháp lý. Vì thế, cần có bổ nhiệm thẩm phán và luật sư của bên công tố, và việc này có thể khiến hồ sơ tòa án kéo dài nhiều năm. Quốc hội sẽ cần thông qua ngân sách cho quá trình này.

Dự kiến ông Trump sẽ xóa bỏ lệnh của Tổng thống Obama năm 2014, đem lại tình trạng hợp pháp tạm thời cho hàng trăm ngàn người.

Ông Trump nói ngay ngày đầu tiên làm tổng thống, ông sẽ xóa bỏ chính sách tạm dung của ông Obama và tạm giam những người nhập cư phi pháp trong lúc chờ trục xuất họ.

Ông Trump sẽ giảm việc nhập cư hợp pháp vào Mỹ?

Ông Trump nói ông muốn việc làm phải cho người Mỹ trước tiên và muốn giảm số lao động nước ngoài được vào Mỹ.

Ông nói người nhập cư sẽ phải qua việc kiểm tra các tiêu chí như khả năng tự chủ tài chính và “kiểm tra ý thức hệ”.

Ông Trump muốn tạm ngừng nhập cư từ các khu vực “xuất khẩu khủng bố và những nơi mà việc kiểm tra an toàn không bảo đảm”.

Nhưng có tranh cãi liệu ông có thể áp đặt giới hạn số lượng nhập cư hay thay đổi tiêu chí thẻ xanh mà không cần quốc hội.

Ông Trump được phép tự đánh bom hạt nhân?

Tổng thống Mỹ có quyền đánh bom hạt nhân chỉ trong vài phút. Vali hạt nhân luôn ở gần tổng thống. Tổng thống Mỹ cần đánh mật mã để ra lệnh quân đội tấn công hạt nhân. Cũng cần bộ trưởng quốc phòng đánh thêm mật mã vào nhưng người này không được phép bác quyết định của tổng thống.

Những người chỉ trích tự hỏi ông Donald Trump có đủ bình tĩnh và trí tuệ để đánh giá các thông tin phức tạp trong bối cảnh gặp sức ép cao độ.

Những vụ kiện dở dang với ông Trump sẽ ra sao?

Ông Donald Trump hiện đang đối diện 75 vụ kiện, theo báo USA Today.

Trong đó, có lẽ gây mất mặt nhất là các vụ kiện nhắm vào Đại học Trump mà nay không còn tồn tại. Các cựu sinh viên nói họ đóng hàng chục ngàn đôla cho các khóa học hứa hẹn thuật kinh doanh bất động sản nhưng rốt cuộc không có gì.

Ông Trump đã bác bỏ cáo buộc.

Vì những vụ kiện này xảy ra trước khi ông làm tổng thống, nên ông không được quyền miễn trừ và vẫn sẽ phải ra tòa khi được yêu cầu.

Ông Trump sẽ làm uy yếu Nato?

Chính sách ngoại giao của ông Trump, thể hiện qua kế hoạch “Nước Mỹ Đầu Tiên”, nói rằng ông luôn ưu tiên lợi ích của Mỹ.

Ông nói đồng minh hải ngoại cần đóng thêm tiền cho hoạt động quân sự và quốc phòng. Ông Trump khẳng định ông muốn xem lại sự can dự của Mỹ trong Nato.

Hồi tháng Bảy, trả lời New York Times, ông nói nếu Nga tấn công, các thành viên Nato chỉ nên hy vọng Mỹ bảo vệ nếu họ “đã đáp ứng các ràng buộc với chúng ta”. Câu này dường như đi ngược lại hiệp định tương trợ quốc phòng của Nato.

Sau khi ông thắng cử, châu Âu đã yêu cầu ông Trump giải thích lập trường. Hiện không rõ các bên sẽ tìm được thỏa hiệp hay không.

Ông Trump sẽ tấn công Bắc Hàn?

Nhiều điều trong chính sách ngoại giao của ông Trump còn chưa rõ ràng.Hồi tháng Năm, ông nói ông sẽ ngồi xuống nói chuyện với lãnh đạo Bắc Hàn Kim Jong-un để ngừng chương trình hạt nhân của Bình Nhưỡng.

Bình Nhưỡng khen ông là “chính khách khôn ngoan”, và thích thú khi ông nói Hàn Quốc cần trả thêm tiền để lính Mỹ còn ở lại đất nước này.

Nhưng sau cuộc bầu cử Mỹ, Bắc Hàn đã nói họ không từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Ông Trump cũng từng nói ông có thể cho phép Nhật và Hàn Quốc tự làm vũ khí hạt nhân để tự vệ trước Bắc Hàn và Trung Quốc.

Canada sẽ đón thêm dân Mỹ nhập cư?

Khi có tin ông Trump sắp thắng cử, trang web nhập cư Canada bị sập, có vẻ vì quá nhiều người truy cập. Trang web nhập cư New Zealand cũng có thêm người vào.

Nhưng mặc dù nhiều người Mỹ dễ nhận visa để vào Canada, nhưng sống hẳn tại đó mới là vấn đề.

Canada có nhiều chương trình nhập cư khác nhau, mỗi cái có tiêu chí khác nhau. Có ba cách để sang hẳn Canada: có kỹ năng đặc biệt, đi theo người thân đang sống ở Canada, hoặc xin tị nạn chính trị.

Nhưng với nhiều người khác, họ sẽ bị xem xét kỹ lưỡng các yếu tố như quốc tịch, tuổi, khả năng ngôn ngữ, giáo dục và kinh nghiệm làm việc.

Hôn nhân đồng tính có được công nhận?

Suốt nhiều năm, ông Trump vẫn nói ông phản đối hôn nhân đồng tính.

Ông nói vấn đề này cần được quyết định tại cấp tiểu bang chứ không phải quốc gia.

Ông không hài lòng khi Tòa án Tối cao đầu năm nay đã hợp pháp hóa hôn nhân đồng tính trên toàn nước Mỹ.

Ông đã nói với Fox News rằng ông “cân nhắc” bổ nhiệm các quan tòa tối cao mà sẽ phủ quyết việc này.

Người sẽ thành phó tổng thống, Mike Pence, phản đối hôn nhân đồng tính.

http://www.bbc.com/vietnamese/world-37964795