Tin Việt Nam – 25/09/2016
Đánh nhà báo: Không phải ‘xin lỗi là đủ’
“Không phải chỉ xin lỗi, cứ vi phạm pháp luật rồi xin lỗi là đủ”, một cựu đại biểu quốc hội nói về các vụ đánh nhà báo trong tuần qua xảy ra tại Việt Nam.
Lê Như Tiến từng là đại biểu Quốc hội khóa 12, 13, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội khóa 13.
Nói với BBC, Lê Như Tiến nhận định: “Luật báo chí của Việt Nam trước đây cũng như sửa đổi bổ sung cũng cấm xúc phạm thân thể, danh dự, không được xúc phạm đến nhà báo, và cũng nghiêm cấm thu giữ phương tiện hành nghề của nhà báo.” “Có một số cá nhân ngang nhiên vi phạm luật báo chí, xâm phạm đến nhà báo, có lời nói xúc phạm đến nhà báo, thu giữ, lăng mạ, có người còn làm ảnh hưởng đến sức khỏe, tính mạng nhà báo” “Tôi thấy đó là điều không bình thường,” nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, giáo dục, thanh thiếu niên và nhi đồng của Quốc hội Việt Nam nhận định.
Trong tuần qua, tại Việt Nam xảy ra hai vụ phóng viên bị tấn công và có hình ảnh, video ghi lại vụ việc.
Một clip quay lại hiện trường cho thấy phóng viên Quang Thế của báo Tuổi Trẻ bị người nghi là công an huyện Đông Anh đánh, đấm. Công an huyện đã xin lỗi tờ báo nhưng chỉ nói nhận đó là “hành vi không đúng mực”, giải thích là do áp lực công việc.
Báo Tuổi Trẻ nói: “Ông Thế cho biết mình bị đánh chảy máu mồm, bị đấm vào đầu gây choáng váng.”
Cũng trong tuần, trong một video quay tại hiện trường một vụ cưỡng chế đất ở Đaklak, phóng viên Đỗ Thanh Hải của VTC News bị bóp cổ, giật máy ảnh. Phó chủ tịch ủy ban xã là người ra lệnh thu giữ phương tiện tác nghiệp của phóng viên này.
Lê Như Tiến nói cần phải “làm rõ việc này và đưa ra xử lý thật nghiêm những người vi phạm pháp luật báo chí. Trong khi ở Việt Nam, hiến pháp 2013 đã quy định bảo vệ quyền tự do ngôn luận với báo chí và công dân, và báo chí là một lực lượng để thông tin đại chúng vấn đề của cuộc sống.”
Khi BBC hỏi, khi các cơ quan xin lỗi nhà báo và các tờ báo, thì liệu điều đó đã đủ chưa, Lê Như Tiến nói:
“Không phải chỉ xin lỗi, cứ vi phạm pháp luật rồi xin lỗi là đủ. Mà cao hơn thế nữa là phải làm rõ trách nhiệm cá nhân với những cá nhân đã xúc phạm báo chí, với cá nhân đã vi phạm pháp luật về tự do ngôn luận, tự do báo chí, và quyền được hành nghề đúng pháp luật của nhà báo.”
Hiểu “thân phận”
Tuy nhiên, bình luận về vụ việc, phóng viên Trung Bảo từ Việt Nam nói: “Bênh vực đồng nghiệp dĩ nhiên cần thiết. Vừa bảo đảm an toàn về sau cho chính mỗi người làm báo, và lớn hơn là để bảo vệ quyền tự do thông tin.”
“Nhưng, khi những nhà báo bị ăn đòn trào máu miệng thì họ có nhớ đến những vụ dân oan, người biểu tình bị đánh đập dã man?”
Họ có nhớ đến nhiệm vụ đưa tin của mình? Họ có nhớ mình đã ngoan ngoãn tự tránh xa những đám đông biểu tình, ngoan ngoãn vâng lời “cơ quan” để thậm chí một dòng trên facebook cá nhân cũng không dám viết?”
Ý kiến của nhà báo này nói: “Trận đòn hôm nay với các nhà báo nên xảy ra nhiều hơn nữa, và sẽ tất yếu như vậy thôi. Để các nhà báo hiểu rằng thân phận của họ thật ra không khác gì những người xuống đường biểu tình chống Trung Quốc, chống Formosa…”
Bình luận về hai vụ việc, nhà hoạt động Phạm Đoan Trang ở Hà Nội cho rằng những sự việc như thế “xảy ra từ rất lâu rồi”.
“Năm nào ở Việt Nam cũng có hàng chục vụ nhà báo hay người làm báo nhưng chưa có thẻ bị công an và người của cơ quan công quyền nói chung, và/hoặc côn đồ, tấn công gây thương tích từ nhẹ đến nặng.”
“Các vụ hành hung ấy, sau đó, có thể lên báo hoặc không lên báo nên rất khó có thống kê chính xác. Nhưng dù thế nào thì con số cũng là rất cao và chuyện công an và/hoặc côn đồ đánh đập người làm báo cũng đã xảy ra từ rất lâu rồi,” bà Đoan Trang viết.
Khi trao đổi với BBC, ông Lê Như Tiến nhấn mạnh: “Thậm chí nếu vi phạm pháp luật nghiêm trọng thì phải truy cứu trách nhiệm hình sự với những người xâm phạm đến sức khỏe, tính mạng, danh dự nhân phẩm của nhà báo, thư giữ phương tiện hành nghề của nhà báo.”
Ông đặt câu hỏi: “Báo chí có thể đi đến các điểm có vấn đề để thông tin chính thức cho công luận, cho nhân dân. Vậy tại sao lại cấm báo chí? Tại sao lại có hành vi xúc phạm đến báo chí như thế?”
Vì sao TBT Trọng vào Đảng ủy Công an?
Truyền thông Việt Nam tuần này đưa tin Tổng bí thư Đảng Cộng sản VN tham gia thường vụ của Đảng ủy Công an Trung ương, tuy nhiên đây chỉ là một động thái ‘bình thường’ không có gì đặc biệt kể cả về mặt thủ tục lẫn thời điểm, theo ý kiến của một nhà quan sát và bình luận thời sự, chính trị Việt Nam từ Hà Nội.
Trao đổi với BBC Việt ngữ hôm 25/9/2016, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, nhà nghiên cứu cao cấp về chính trị thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á (ISEAS) có trụ sở ở Singapore, nói:
“Sau tin này cũng có nhiều sự đồn đoán của mọi người, nhưng tôi thấy chuyện này bình thường, khóa trước người ta cũng có đề nghị là Tổng Bí thư Đảng CSVN tham gia Đảng ủy Công an Trung ương.
“Thế nhưng xem đi xem lại, người ta để đến khóa này, thế thì gần như là một kế hoạch từ khóa trước và khóa trước nữa rồi.
Điều lệ không quy định Tổng bí thư làm Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, vì thế Đảng ủy Công an Trung ương khi có vận dụng đưa Tổng Bí thư vào thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương thì vẫn phù hợp với điều lệ. Tôi không nghĩ là cái đấy có gì đó quá đặc biệt cảTS. Hà Hoàng Hợp
“Có một chú ý nữa là tham gia Thường vụ Đảng ủy của Công an Trung ương không có nghĩa, không phải là Bí thư, bí thư phải là Bộ trưởng. Cái đó là quy định từ trước không thay, hiện nay chưa thay được.”
Trước đó, nêu ý kiến trên truyền thông quốc tế, một nhà bình luận chính trị khác ở Việt Nam, Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, Chủ tịch Hội Nhà báo Độc lập Việt Nam, cho rằng vị thế bổ sung này của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có thể đặt ra một số câu hỏi, mà theo ông là:
“Vấn đề đặt ra là ông Nguyễn Phú Trọng là cấp trên hay cấp dưới của ông Tô Lâm (Bộ trưởng Công an)?
“Vì hồi tháng 5 vừa rồi, ông Tô Lâm đã nhận quyết định của Bộ Chính trị phân công làm Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, vậy thì hiện nay, về mặt Đảng ủy Công an Trung ương, ông Tô Lâm đang là bí thư.
“Như vậy nếu ông Nguyễn Phú Trọng, ông Trần Đại Quang, ông Nguyễn Xuân Phúc cùng nằm trong Ban thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương, thì vai trò của họ là như thế nào, đặc biệt là của ông Nguyễn Phú Trọng? Ông là Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương hay chỉ là một vai trò bình thường?”
‘Từ khóa trước rồi’
Khi được đề nghị bình luận về ý kiến này của Tiến sỹ Phạm Chí Dũng, nhà nghiên cứu chính trị Hà Hoàng Hợp nói:
“Tôi phải nói rất rõ thế này Thủ tướng Chính phủ và Chủ tịch Nước đã tham gia Đảng ủy Công an Trung ương hai khóa rồi, tức là khóa trước và khóa trước nữa…, không phải bây giờ mới tham gia.
“Bây giờ chỉ có là lần đầu tiên Tổng Bí thư tham gia Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương thôi, còn hai vị trí kia tham gia từ mấy khóa trước rồi”
Và nhà nghiên cứu Hà Hoàng Hợp giải thích thêm về cơ sở, căn cứ của việc cơ cấu các vị trí này vào Đảng ủy Công an Trung ương của Việt Nam, ông nói:
Quyết định này là quyết định từ ngày 16/8, ngày 21/9 họ mới công bố ra, Ban tổ chức Trung ương mới chính thức hóa, nếu bảo là trùng với thời điểm mà có việc đẩy mạnh chống tham nhũng, rồi các vụ vi phạm, sai luật v.v…, thì tôi cũng thấy là hơi khóTS. Hà Hoàng Hợp
“Theo Hiến pháp và Điều lệ đảng thì Tổng Bí thư là Bí thư Quân ủy Trung ương, nhưng điều lệ không quy định Tổng bí thư làm Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, vì thế Đảng ủy Công an Trung ương khi có vận dụng đưa Tổng Bí thư vào thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương thì vẫn phù hợp với điều lệ. Tôi không nghĩ là cái đấy có gì đó quá đặc biệt cả.”
Trước câu hỏi về tính thời điểm của việc cơ cấu, bổ sung vị thế này của Tổng bí thư Đảng Cộng sản và liệu động thái này có liên quan gì tới việc chống tham nhũng mà dư luận gọi là ‘đả hổ, diệt ruồi’ ở Việt Nam hiện nay và sắp tới hay không, nhà phân tích nói:
“Quyết định này là quyết định từ ngày 16/8, ngày 21/9 họ mới công bố ra, Ban tổ chức Trung ương mới chính thức hóa, nếu bảo là trùng với thời điểm mà có việc đẩy mạnh chống tham nhũng, rồi các vụ vi phạm, sai luật v.v…, thì tôi cũng thấy là hơi khó.”
Trước đó, truyền thông Việt Nam cho hay Ban Thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương của Việt Nam hiện nay gồm bảy quan chức, trong đó có ba lãnh đạo cao cấp hàng đầu của nhà nước là các ông Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch Nước Trần Đại Quang và Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.
Bộ trưởng Công an Tô Lâm được báo chính thống của Việt Nam dẫn lời nói việc ba lãnh đạo chủ chốt cùng tham gia Đảng ủy Trung ương là “thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và xây dựng lực lượng Công an nhân dân trong giai đoạn hiện nay”.
Lễ công bố quyết định của Bộ Chính trị về việc chỉ định Đảng ủy Công an Trung ương nhiệm kỳ 2015-2020, gồm 16 ủy viên, được tổ chức tại Hà Nội vào sáng thứ Năm, ngày 21/9, theo Thông tấn xã Việt Nam.
Ông Nguyễn Phú Trọng được dẫn lời trong phát biểu chỉ đạo ở lễ công bố nói rằng Đảng ủy Công an Trung ương phải “tập trung xây dựng Đảng bộ Công an Trung ương, các tổ chức Đảng trong Công an nhân dân và lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, tuyệt đối trung thành với Đảng.”
Interpol ‘không bình luận về Trịnh Xuân Thanh’
Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế (Interpol) cho BBC biết họ không bình luận với báo chí về các trường hợp cụ thể trừ phi có sự cho phép của nước liên quan.
Ngày 16/9, Bộ Công an Việt Nam ra Quyết định truy nã toàn quốc và quốc tế đối với Trịnh Xuân Thanh, nguyên Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty PVC.
Việt Nam nói các nước tham gia tổ chức Interpol sẽ phối hợp với cơ quan Công an Việt Nam truy bắt bị can Trịnh Xuân Thanh.
Khi được BBC hỏi vì sao vẫn chưa thấy tên Thanh trên trang web Interpol, cơ quan này trả lời:
“Khi cảnh sát của một trong 190 nước thành viên chia sẻ thông tin với văn phòng tổng thư ký ở Lyon về các cuộc điều tra và người chạy trốn, thông tin này vẫn thuộc sở hữu của nước thành viên đó.”
“Interpol vì vậy không bình luận về các vụ án hay cá nhân cụ thể trừ trường hợp đặc biệt và có sự đồng ý của nước thành viên liên quan.”
Tại Việt Nam từ 2014, Văn phòng Interpol Việt Nam đã hợp nhất với Vụ Hợp tác quốc tế để trở thành Cục Đối ngoại của Bộ Công an.
Trịnh Xuân Thanh bị khởi tố bị can về tội Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng.
Hiện không rõ Thanh đang ở đâu sau lệnh truy nã của Việt Nam.
Báo VN đính chính tin Nguyễn Tấn Dũng ‘làm giảng viên’
Một tờ báo ở trong nước hôm 24/9 đăng tải một đoạn đính chính trên trang web của mình về bản tin “Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm giảng viên lớp bồi dưỡng cán bộ TP HCM”.
Tờ “Kiến Thức” viết rằng “thông tin nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm giảng viên là không chính xác”.
Báo thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam cho biết thêm:“Ngày 22/9, “Kiến Thức” có biên tập lại tin ‘Nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng làm giảng viên lớp bồi dưỡng cán bộ TP HCM’ nguồn từ báo Sài Gòn Giải Phóng. Tuy nhiên, đây là thông tin không chính xác. Kiến Thức đính chính thông tin này và xin cáo lỗi cùng bạn đọc”.
Trong bài viết gốc trích nguồn Sài Gòn Giải Phóng, báo “Kiến Thức” đưa tin rằng “sáng 19/9, Học viện Cán bộ TP HCM đã khai giảng lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức cho 400 cán bộ lãnh đạo, quản lý của TP (đối tượng 3) năm 2016”.
Tờ báo viết tiếp: “Trong thời gian từ ngày 27/9 đến 30/11, học viên các lớp sẽ được nghiên cứu, học tập 15 chuyên đề tập trung vào các nội dung: Những quan điểm, chủ trương, chính sách mới về công tác dân vận của đảng và nhà nước; vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong công cuộc đổi mới đất nước; kinh nghiệm trong quản lý nhà nước; thông tin kinh tế vĩ mô; quản trị chính quyền địa phương trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu…”
Báo “Kiến Thức” viết tiếp rằng các giảng viên là “cán bộ lãnh đạo, quản lý cao cấp, là các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu, giảng dạy có nhiều kinh nghiệm” như nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.
Bài báo gốc này hiện đã bị xóa khỏi trang tin điện tử của tờ “Kiến Thức”. Khi bấm vào đường dẫn, hiện ra nội dung: “Bài viết mà bạn đang tìm có thể đã bị xóa, bị đổi tên, hoặc hiện thời không tồn tại”.
Trong một bài viết khác, hôm 23/9, tờ “Đất Việt” dẫn lời ông Trần Hoàng Ngân, Giám đốc Học viện Cán bộ TP. Hồ Chí Minh, cho biết rằng “dù rất muốn mời nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cùng tham gia giảng dạy tại trường tuy nhiên, do ông quá bận nên không thu xếp được lịch. Ông chỉ tham gia nói chuyện, chia sẻ kinh nghiệm trong các báo cáo chuyên đề của trường”.
Nguyễn Tấn Dũng chính thức nghỉ hưu đầu tháng Tư, sau khi người kế nhiệm Nguyễn Xuân Phúc được quốc hội thông qua và tuyên thệ nhậm chức.
Trong kỳ Đại hội Đảng 12 hồi tháng Một, Dũng “xin rút” để “về nghỉ chính sách”, sau khi có nhiều đồn đoán rằng ông sẽ chạy đua vào chức Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam với Nguyễn Phú Trọng.
Lời khuyên “ráng làm người tử tế, sống tử tế” của ông Dũng trong phiên họp cuối cùng trên cương vị người đứng đầu chính phủ Việt Nam hôm 26/3 đã thu hút nhiều quan tâm của dư luận.
Hồi cuối tháng Tư, cựu thủ tướng Việt Nam lần đầu xuất hiện sau khi rời nhiệm sở tại Thiên Hưng, một ngôi chùa nhiều người coi là “thiêng” ở Bình Định.
Theo Kiến Thức, Sài Gòn Giải Phóng, Đất Việt, VOA
Con tê tê có nguy cơ tuyệt chủng
Một loài thú nữa của Việt Nam lại đang có nguy cơ tuyệt chủng, đó là con tê tê, còn được gọi là con trút hay xuyên sơn giáp.
Các chuyên gia cơ quan bảo tồn các loài có nguy cơ tuyệt chủng nói trong một cuộc họp trong tuần này tại thành phố Johannesburg rằng con tê tê là loài thú đang bị buôn lậu nhiều nhất trên thế giới. Và tổ chức này dự tính sẽ thảo luận về một lệnh cấm hoàn toàn việc buôn bán loài thú này.
Các quốc gia đang đề xuất lệnh này là Việt Nam, Ấn Độ, Philippines, Nigeria, Senegal, và Hoa Kỳ.
Con tê tê là một loài thú ăn kiến có mặt tại châu Phi là châu Á. Tê tê có một lớp vảy cứng bao quanh thân thể, và khi gặp nguy biến thì cuộn tròn mình lại trong lớp vảy cứng đó. Đây cũng là lý do làm cho chúng dễ bị săn bắt. Ngoài ra chúng rất khó nuôi trong môi trường nhân tạo vì chỉ có thể sống được bằng các loại kiến và mối.
Tại cả hai châu lục Á Phi, thịt của tê tê được tin là có thể dùng như một loại thuốc trị bệnh, nhất là ở TC và Việt Nam. Ở vài nước châu Phi người ta còn xem tê tê là một vật có thể trừ được tà ma. Tại Nam Phi giá một con tê tê có thể lên đến 5.800 đô la Mỹ.
Người ta tính ra có hơn 1 triệu con tê tê bị săn bắt trong 10 năm qua. Riêng TC, từ năm 2000 đến nay có đến 94% tê tê bị giết thịt.
Tham nhũng quyền lực
Mặc Lâm, biên tập viên RFA
Bộ Chính trị vừa công bố việc chỉ định Đảng ủy Công an Trung ương nhiệm kỳ 2015-2020 gồm 16 uỷ viên, trong đó Ban thường vụ Đảng ủy gồm 7 uỷ viên, có 3 lãnh đạo là: Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng, Chủ tịch nước Trần Đại Quang và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Đây là lần đầu tiên Tổng bí thư tham gia Ban thường vụ Đảng ủy Công an Trung ương.
Quyền lực tập trung tuyệt đối?
Xét trên mặt chữ nghĩa có vẻ như Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng ngang hàng với Chủ tịch nước và Thủ tướng trong vị trí Ban thường vụ của Đảng ủy Công an Trung ương, nhưng người ta đều biết với chức vụ Tổng bí thư của mình, ông Nguyễn Phú Trong không thể nghe chỉ đạo mà là người chỉ đạo trong bất cứ quyết định quan trọng nào, và việc ông có tên trong Đảng ủy Công an Trung ương là một bước ngoặc quan trọng đối với hệ thống tổ chức của Đảng và chính phủ Việt Nam.
Về mặt Đảng, ông Trọng đương nhiên nắm giữ chức vụ Bí thư Quân ủy Trung ương xem như Tổng tư lệnh quân đội, bây giờ kiêm nhiệm thêm chức vụ Đảng ủy Công an Trung ương thì xem như quyền lực tập trung vào tay là tuyệt đối.
Có khả năng ông ta nhìn thấy đây là một vấn đề xung yếu vừa cần cho ông hiện nay nó đang lộ ra mặt yếu, nó đang có mâu thuẫn nên ông xông vào.
-Nguyễn Khắc Mai
Quyền lực khi tập trung tuyệt đối và không bị chi phối bởi các nhánh khác như lập pháp hay tư pháp sẽ dẫn tới những quyết định độc đoán, chuyên quyền và độc tài không thể tránh khỏi.
Việc một Tổng bí thư kiêm nhiệm luôn vai trò công an được ông Nguyễn Khắc Mai nguyên Vụ trưởng Vụ Nghiên Cứu, Ban Dân vận Trung ương, hiện là giám đốc Trung tâm nghiên cứu Văn hoá Minh Triết nhận xét:
“Chắc là ông ta muốn tham gia vào đấy để mà lãnh đạo chỉ đạo công an cho nó sát, ý kiến chỉ đạo nó trực tiếp, nó không bị quanh co. Hai nữa ở trong Đảng ủy mà nhất là Thường vụ nữa thì lãnh đạo cái đám Ban cán sự, lãnh đạo của Bộ trực tiếp thì đấy có thể là một cách.
Cách thứ hai có khả năng ông ta nhìn thấy đây là một vấn đề xung yếu vừa cần cho ông hiện nay nó đang lộ ra mặt yếu, nó đang có mâu thuẫn nên ông xông vào. Những dù với động cơ gì, mục đích gì thì sự xông vào ấy là lú lẫn dở hơi chứ không hay ho gì.
Muốn củng cố công an thì không nhất thiết phải xông vào đấy. Cách làm này của Trọng là cách làm rất cũ thời Xô viết cũ bây giờ không ai lại làm như thế trong khi thời đại tin học phát triển như hiện nay. Ông ta muốn tuyệt đối nhất nguyên hóa quyền lực và rõ ràng nó mâu thuẫn với tinh thần thời đại và mâu thuẫn ấy sẽ không cho làm được việc gì.
Giống như tổ chức chống tham nhũng, quy về cho Đảng, cho Ban Nội chính để trực tiếp làm. Nó chồng chéo với cái mà gọi là pháp quyền, mọi chuyện lại phải tâu sang bọn chính phủ, quốc hội rồi các Bộ ngành không có được kết quả gì tử tế. Nó là tinh thần cũ rích của tư duy toàn trị Xô viết, tập quyền độc tài của Mao tiếp diễn.”
Với TS Nguyễn Thanh Giang, một nhà bất đồng chính kiến thì cho rằng việc làm của ông Trọng cho thấy sự tham lam quyền lực đã lên tới đỉnh và từ đó không khó để thấy rằng người tham nhũng quyền lực lớn nhất hiện nay là ai:
“Đây là một chuyện chưa từng có ở trong Đảng Cộng sản Việt Nam. Tất cả các Tổng bí thư trước không có ai ngồi vào vị trí đảng ủy công an, bây giờ ông Nguyễn Phú Trong không những là Bí thư Quân ủy Trung ương, nắm quân đội, còn nhảy ra nắm công an sát sườn như vậy thì ông ấy là người tham quyền cố vị.
Người ta có những người lầm tưởng rằng Nguyễn Phú Trọng là người trong sạch không tham ô nhưng tôi cho rằng Nguyễn Phú Trọng là trùm tham nhũng tại Việt Nam. Tham nhũng tiền bạc chỉ là một cái tham nhũng thông thường nhưng tham nhũng quyền lực mới là tham nhũng tệ hại nhất vì quyền đẻ ra tiền, quyền đẻ ra thao túng một cách phi đạo đức.
Nguyễn Phú Trọng tham nhũng quyền lực trong khi ông ấy đã quá tuổi về hưu rồi nhưng vẫn dùng mọi thủ đoạn để được kéo dài cái ghế Tổng bí thư của ông ấy. Lúc bấy giờ khi lên Tổng bí thư đã hứa chỉ ngồi nửa nhiệm kỳ nhưng bây giờ thì không biết ổng ngồi đến bao giờ trong khi tuổi ổng đã cao.
Khi còn trẻ đã mang tiếng là “Trọng lú” thì bây giờ tuổi cao rất hết sức nguy hiểm cho đất nước cho dân tộc này và kể cả cho Đảng Cộng sản Việt Nam. Bây giờ nhảy ra khống chế cả lực lượng công an thì tôi cho rằng là sự tham lam vô độ, một tội ác đối với đất nước con người Việt Nam.”
Theo chân Tập Cận Bình?
TS kinh tế, nhà báo Phạm Chí Dũng nhìn sự kiện này qua lăng kính kinh nghiệm của Tập Cận Bình mà ông Trọng đang theo:
“Khả năng là ông Nguyễn Phú Trọng hiện nay là đang rất muốn thực thực hiện nước cờ và bước đi của Tập Cận Bình từ hồi năm 2013- 2014 Tập Cận Bình đã mở ra chiến dịch lớn đầu tiên triệt Bạc Hy Lai và sau đó là diệt Chu Vĩnh Khang Bộ trưởng Bộ công an.
Tôi cho rằng ông Nguyễn Phú Trọng ham muốn vai trò và quyền lực của Tập Cận Bình nhưng vấn đề là ông Trọng có thể hiện rằng ông có thể làm được chuyện đó hay không, vì đó là bản lĩnh của lãnh đạo.
-Phạm Chí Dũng
-Phạm Chí Dũng
Sau khi diệt Chu Vĩnh Khang thì Tập Cận Bình nắm luôn Bộ công an và xử dụng Ủy ban Kỷ luật Trung ương của Vương Kỳ Sơn như là một vụ then chốt, từ đó vai trò của Bộ công an trở nên yếu hẳn đi và vai trò của Ủy ban Kỷ luật Trung ương nâng hẳn lên. Sau khi diệt xong Chu Vĩnh Khang thì Tập Cận Bình xoay sang quân đội và chính thức trở thành tư lệnh và nắm tất cả quân đội Trung Quốc. Hiện nay Tập là người quyết định tất cả vận mạng của lực lượng vũ trang, công an và quân đội.
Tôi cho rằng ông Nguyễn Phú Trọng ham muốn vai trò và quyền lực của Tập Cận Bình nhưng vấn đề là ông Trọng có thể hiện rằng ông có thể làm được chuyện đó hay không, vì đó là bản lĩnh của lãnh đạo.”
Bên cạnh đó, khi vụ Trịnh Xuân Thanh nổ ra dư luận cho rằng ông Tổng bí thư đang quyết tâm triệt hạ tham nhũng nhưng tầng nấc của nó nhiều đến nỗi một mình Ủy ban Kiểm tra Trung ương không thể làm nổi trong khi công an thì ông Trọng không nắm được. Nhận định về ý kiến này TS Phạm Chí Dũng cho biết:
“Cho tới nay đã hơn ba tháng mà Ủy ban Kiểm tra Trung ương của ông Trần Quốc Vượng chưa tìm ra bất kỳ bằng chứng tham nhũng nào của Trịnh Xuân Thanh trong khi toàn bộ hồ sơ nằm tại T46 của Bộ công an. Như vậy khi không tận dụng, không phát huy được vai trò của Ủy ban Kiểm tra Trung ương thì có lẽ ông Trong phải tính tới ván bài vào Đảng ủy Công an Trung ương để quyết định, thậm chí thay cho ông Tô Lâm là Bộ trưởng công an.
Ông Tô Lâm mới được “phong chức” trở thành Bí thư Đảng Ủy công an Trung ương vào tháng 5 năm 2016. Thế bây giờ nếu ông Trọng trở thành Bí thư Công an Trung ương có quyền quyết định mọi thứ thì ông Tô Lâm coi như sẽ bị ra rìa.
Nếu ông Trọng trở thành Bí thư Công an Trung ương thì đã đi theo con đường Tập Cận Bình rồi, tức là vừa nắm công an vừa nắm quân đội và thực chất đấy là người trong lực lượng vũ trang chứ không phải ông Trần Đại Quang. Như vậy vai trò Chủ tịch nước của ông Trần Đại Quang sẽ rất là mờ nhạt và có thể nói chẳng biết làm gì nữa.”
Chỉ một ngày sau khi Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng vào Đảng ủy Công an Trung ương, Tuần Việt Nam của VietnamNet đăng ngay bài báo có tựa: “Có những người bán rẻ tổ quốc vì quyền lợi cá nhân” của Tiến sĩ Vũ Ngọc Hoàng, nguyên Phó trưởng ban Tuyên giáo trung ương, trong đó có đoạn:
“Sự tha hóa quyền lực tất yếu sẽ dẫn đến sụp đổ chế độ chính trị. Nếu sự tha hóa ấy không dừng lại và lành mạnh hóa thì sụp đổ là không thể khác, chỉ còn là vấn đề thời gian. Sự sụp đổ ấy chính là tự đổ, không phải do ai phá và cũng không ai cản nổi.
Có những suy nghĩ rất ấu trĩ sai lầm khi cho rằng nắm cho chắc lực lượng vũ trang là có thể đẩy lùi sự sụp đổ. Không đâu! Liên Xô ngày trước cả quân đội và lực lượng an ninh Caribê còn rất mạnh, bậc nhất thế giới, vậy mà đến một lúc, khi sự tha hóa đã đến ngưỡng, thì cả một chế độ được cho là thành trì ấy bỗng chốc đổ ào, đến mức không tưởng tượng được, không hiểu nổi.”
Xin mượn nhận xét này làm kết luận cho tiêu đề “tham nhũng quyền lực” và cũng xin cám ơn ba vị Nguyễn Khắc Mai, Nguyễn Thanh Giang và Phạm Chí Dũng đã cho nhận xét về một vấn đề rất quan trọng của đất nước hiện nay.
Trao đổi Thư tín ngày 25.9.2016
Hòa Ái, phóng viên RFA
“Tuần của những phiên tòa”
Những ai quan tâm sát sao tình hình chính trị, kinh tế, xã hội, pháp luật… ở Việt Nam gọi tên cho tuần qua là “tuần của những phiên tòa”. Không những thế, chính những người dân trong nước cho rằng Việt Nam trong tháng 9 kỷ niệm 71 năm độc lập, dân chủ và công bằng với các phiên tòa đầy bất công.
Vào ngày 22 tháng 9 năm 2016, tại Hà Nội, phiên tòa phúc thẩm tuyên y án tổng cộng 8 năm tù giam đối với chủ trang blog Anhbasam, ông Nguyễn Hữu Vinh và người cộng sự của ông, là bà Nguyễn Thị Minh Thúy theo Điều 258 Bộ Luật Hình sự Việt Nam. Trước đó hai ngày, cũng tại Hà Nội, Tòa án Nhân dân Quận Đống Đa tuyên bà Cấn Thị Thêu 20 tháng tù giam với cáo buộc tội “gây rối trật tự công cộng” theo Điều 245.
Ông Nguyễn Hữu Vinh, bà Nguyễn Thị Minh Thúy và bà Cấn Thị Thêu phải chịu án tù vì họ thực hiện những quyền căn bản được quy định trong Hiến pháp Việt Nam về nhân quyền và dân quyền. Họ cất lên tiếng nói trung thực về những gì đang diễn ra trong xã hội. Họ đòi hỏi cho các quyền lợi chính đáng của mình đã bị tước đi. Họ dấn thân để góp một bàn tay vì đất nước văn minh, tiến bộ…Thế nhưng đối với chính quyền, họ là những người phạm pháp.
Chúng tôi ủng hộ các bạn đòi hỏi quyền lợi chính đáng của mình! Cần phải đòi lại công bằng, đòi bồi thường thiệt hại minh bạch cho người dân!
-Thúy Hạnh Nguyễn
Trong khi đó, Tòa án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tuyên giảm án cho các bị can trong vụ án “Năm công an đánh chết người” tại phiên phúc thẩm vào ngày mùng 7 tháng 9 năm 2016. Mặc cho cựu Chủ tịch nước Trương Tấn Sang chỉ đạo xử nghiêm vụ án nhưng công luận bày tỏ sự phẫn nộ tột cùng với kết quả của phiên phúc thẩm này.
Ba phiên tòa trong tháng 9 mà công luận đặc biệt quan tâm đã diễn ra với kết quả được dự đoán trước vì dân chúng ở Việt Nam không mấy ai tin vào pháp luật được thực thi trên đất nước họ đang sinh sống, như thính giả Vân Nguyễn than rằng “Thương cho người dân quê hương tôi, công quyền, công lý không dành cho phía họ, mà chỉ dành riêng cho những kẻ lắm quyền và nhiều tiền!”
Thưa quý thính giả, thông tin về hàng trăm nạn nhân của thảm họa môi trường biển Bắc miền Trung do tập đoàn Formosa gây ra, vào ngày 26 tháng 9, sẽ nộp đơn khởi kiện lên Tóa án Thị xã Kỳ Anh đòi minh bạch cho người dân. Vụ kiện này sẽ diễn ra như thế nào? Tòa án sẽ thụ lý và xét xử ra sao? Dư luận và quý khán thính giả cùng độc giả Đài RFA tập trung theo dõi vụ kiện tụng trong những ngày tới. Tiếp theo đây, Hòa Ái trích đăng một vài ý kiến liên quan:
Thính giả Thúy Hạnh Nguyễn lên tiếng:
“Chúng tôi ủng hộ các bạn đòi hỏi quyền lợi chính đáng của mình! Cần phải đòi lại công bằng, đòi bồi thường thiệt hại minh bạch cho người dân!”
Thính giả Net Thi Luong đặt câu hỏi:
“Toà án nào ở Việt Nam cũng phải theo định hướng và quy trình. Kiện ai và ai xử?”
Thính giả Kenny Cao kêu gọi:
“Cần phải kiện ra Tòa án Quốc tế, chứ không thể kiện ở Tòa án Việt Nam. Bởi vì Formosa có thể mua chuộc quan tham hết rồi, có đi kiện cũng mất công mà thôi.”
Thính giả Văn Vũ Hiệp lo ngại:
“Thật là khó cho bà con vì đi kiện rồi lại thành bị kiện với cáo buộc ‘tụ tập, khiếu kiện đông người’.”
Và thính giả Chi Trần khẳng định không có gì để lo lắng vì: “Nếu người dân Việt Nam bị xử tù vì đấu tranh cho các quyền lợi chính đáng của mình và nếu nhà tù Việt Nam có rất nhiều phạm nhân như bà Cấn Thị Thêu thì tôi tin rằng lịch sử đất nước mình đã đến hồi sang trang.”
Sự kiện chưa hề có tiền lệ trong Đảng CSVN
Trong tuần qua, sự kiện chưa hề có tiền lệ trong Đảng Cộng sản Việt Nam, là Bí thư Nguyễn Phú Trọng quyết định tham gia Đảng uỷ và Thường vụ Đảng uỷ Công an Trung ương, đặc biệt gây chú ý cho dư luận trong và ngoài nước. Nhiều thính giả Đài Á Châu Tự Do tỏ ra đồng tình với nhận định của Tiến sĩ Hà Sĩ Phu khi ông cho rằng:
“Ông Nguyễn Phú Trọng muốn nắm luôn cả công an là vì thế này: dư luận người ta biết lúc đầu, ông Trần Đại Quang tưởng đã đi theo ông Trọng một cách tuyệt đối, nhưng không phải. Càng ngày người ta càng thấy trong nội bộ của họ có những phân hoá, cho nên ông Nguyễn Phú Trọng, có thể nói người mà ông ấy muốn diệt nhất, trung tâm là ông Nguyễn Tấn Dũng. Sau Đại hội XII, tưởng là ông Nguyễn Tấn Dũng mất hết quyền lực, nhưng nghĩ vậy thôi, chân rết của ông ấy còn nhiều. Thứ hai nữa ngày càng có biểu hiện là công an cũng muốn bảo vệ ông Dũng đấy, chứ không phải chuyện đùa. Cho nên muốn đánh ông Dũng thì cũng phải nắm luôn cả công an. Chắc chắn như thế.”
Hòa Ái ghi nhận có rất nhiều ý kiến của quý khán thính giả cùng độc giả gửi về đài trong tuần qua cho rằng Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng rất quyết tâm trong chiến dịch bài trừ tham nhũng và họ cho biết đang trông chờ những phiên tòa mà có thể sẽ được xử “đúng người đúng tội” một cách thích đáng.
“Nhân dịp Đảng Cộng sản Việt Nam do sự điều khiển của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, ra lệnh coi như là tẩy chay cũng như đẩy Trịnh Xuân Thanh là một tay tham nhũng ra khỏi đảng. Tôi thấy việc này chỉ là chuyện cỏn con mà thôi. Ông Nguyễn Phú Trọng lúc trước hay nói cựu Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cản trở những chuyện ông muốn mà gọi là ‘đả hổ diệt ruồi’, theo gương của Chủ tịch Nhà nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Vậy thì, tôi hy vọng ông phải mang người là ‘tay gộc’ chuyên môn tham nhũng rất là nhiều, con hổ đó là Nguyễn Tấn Dũng; phải đưa ra ánh sáng, đưa ra tòa để trừng trị.”
Làm sao chống tham nhũng khi bộ máy Nhà nước kết bè phái từ trên xuống dưới, ăn chia có quy ước. Đánh một kẻ tham nhũng thì lòi ra trăm tên khác. Còn gì là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo?
-Nguyen Chan
-Nguyen Chan
Trong khi nhiều thính giả kỳ vọng sẽ có các phiên tòa công minh xét xử những “con sâu mọt” tham nhũng tại Việt Nam thì cũng có rất nhiều thính giả khác bày tỏ rằng các phiên tòa như thế sẽ chẳng bao giờ diễn ra vì Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội Việt Nam tuyên bố tham nhũng tại Việt Nam đang ổn định và số vụ được phát hiện ngày càng ít. Qua trang Facebook RFA, thính giả Nguyen Chan viết là: “Làm sao chống tham nhũng khi bộ máy Nhà nước kết bè phái từ trên xuống dưới, ăn chia có quy ước. Đánh một kẻ tham nhũng thì lòi ra trăm tên khác. Còn gì là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo?” Hòa Ái xin được kết thúc chương trình hôm nay với lời chia sẻ của thính giả Nguyễn Công Sáng rằng “Chống tham nhũng ở Việt Nam, chỉ là giấc mơ ngọt ngào mà thôi.”
Mục “Trao đổi Thư tín” đến đây xin tạm dừng. Trước khi dứt lời Hòa Ái xin được trả lời thắc mắc của thính giả Nguyễn Tấn Nguyễn, hỏi tại sao không thể gửi bình luận qua trang web của đài Á Châu Tự Do, vì
luôn có báo lỗi là “Bạn nhập không đúng các ký tự” trong khi đã điền đầy đủ thông tin vào các ô trống. Quý thính giả quý mến, quý vị lưu ý cần phải bấm vào khung có ghi dòng chữ “Tôi không phải người máy”, trước khi bấm vào khung “Gửi đi”.
Hòa Ái kính mong là qua lời giải đáp này, Đài RFA sẽ nhận được nhiều lời bình luận hơn nữa cho các tin, bài được đăng tải trên trang nhà của Ban Việt ngữ. Hòa Ái cũng kính mong quý khán thính giả và độc giả tiếp tục liên lạc với đài cũng như đóng góp ý kiến về các vấn đề quý vị quan tâm. Quý vị có thể liên lạc qua email tại địa chỉ vietweb@rfa.orghoặc hoaai@rfa.org, hoặc qua hộp thư thoại tại số 202-530-7775.
Cảm ơn thời gian theo dõi của quý vị trong mục “Trao đổi Thư tín”. Kính chúc quý vị một ngày mới an lành. Hòa Ái chào tạm biệt và hẹn gặp lại trong chương trình này lần sau.
http://www.rfa.org/vietnamese/programs/ListenerForum/corresponding-reply-0925-ha-09242016222445.html
Cá và người miền núi phía Bắc
Nhóm phóng viên tường trình từ Việt Nam
Với người dân các tỉnh miền núi Đông Bắc và Tây Bắc, nguồn cá từ biển Quảng Ninh và biển Bắc miền Trung là nguồn hải sản chủ lực. Hầu hết nguồn hải sản các tỉnh Đông Bắc và Tây Bắc đều do thương lái mang từ biển Bắc miền Trung ra bán, một phần nhỏ là nguồn cá từ Quảng Ninh và một phần rất nhỏ là Hải Phòng. Thời gian qua, sau khi biển nhiễm độc do Formosa xả thải, nguồn hải sản các tỉnh này bị khủng hoảng trầm trọng. Sau khi Bộ tài nguyên và môi trường Việt Nam công bố cá biển đã an toàn thì phản ứng của người dân như thế nào? Câu hỏi sẽ được giải quyết bởi các nhận xét của một cán bộ cấp cao tỉnh Lào Cai, một cán bộ cấp cao tỉnh Thái Nguyên và một nữ cán bộ tỉnh Bắc Kạn.
Niềm tin vào công bố của nhà nước?
Cán bộ tỉnh Lào Cai, không muốn nêu tên trong bài viết này, chia sẻ:
Không đáng tin cậy. Truyền thống lâu nay bao giờ họ cũng nói an toàn với những người khác, còn nó ăn cá ở đâu đâu.
- Cán bộ tỉnh Thái Nguyên
“Cá chủ yếu ở Quảng Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An đưa lên, dọc tuyến bờ biển miền Trung ra đây. Lúc trước, cái vụ nhà máy cán thép ở Hà Tĩnh làm cá chết nhưng giờ cá đã an toàn, ăn bình thường. Mấy hôm trước, bộ tài nguyên môi trường lên tivi nói cá ăn được rồi, tương đối an toàn, không có vấn đề gì cả.”
Theo ông cán bộ này, cá đã an toàn bởi nhà nước đã công bố tính an toàn của nó. Và một khi nhà nước nói ăn được thì đương nhiên là ăn được. Đặc biệt, ông tin vào kết quả của Bộ Tài nguyên và môi trường. Với ông, cú ở trần tắm biển và tuyên bố biển đã an toàn của ông bộ trưởng Trần Hồng Hà đã giải quyết được mọi thắc mắc của ông và cởi bỏ mọi nghi vấn hay lo sợ của đồng bào miền núi.
Ông cho biết thêm rằng bởi hơn ai hết, ông hiểu được giá trị dinh dưỡng của hải sản đối với đồng bào miền núi, lượng i-ốt và các khoáng chất, đạm, vitamin trong hải sản giúp cải thiện được chất lượng tư duy của đồng bào miền núi đáng kể trong học tập, sống và làm việc theo gương bác Hồ vĩ đại. Và một khi cá trở lại với đồng bào miền núi cũng có nghĩa rằng tấm gương bác Hồ vĩ đại sẽ được khai sáng một lần nữa nơi đây.
Đó là nhận xét của ông cán bộ cấp cao tỉnh Lào Cai, ngược với ông cán bộ này, một cán bộ khác ở tỉnh Thái Nguyên, chia sẻ:
“Không đáng tin cậy. Truyền thống lâu nay bao giờ họ cũng nói an toàn với những người khác, còn nó ăn cá ở đâu đâu. Thứ hai nữa là không có tiêu chí để nói an toàn, ví dụ như ISO hay Châu Âu hay tiêu chuẩn gì chứ. Cái chữ an toàn của nó chỉ là chủ quan, không có căn cứ, đó chỉ là một câu nói. Mà cá khác nước khác nha, ô nhiễm cá khác mà ô nhiễm nước khác, ô nhiễm cá là do ô nhiễm nước gây ra…”
Theo vị cán bộ này, với kinh nghiệm nhiều năm làm việc trong hệ thống nhà nước và đã có không ít kinh nghiệm xương máu trong sinh hoạt đảng, ông khuyên mọi người phải hết sức thận trọng trước những kết quả công bố từ nhà nước. Và ông cũng khuyên mọi người cần phải tỉnh táo trước những lời khuyên của giới cán bộ Cộng sản, cụ thể là các đồng nghiệp, đồng chí của ông.
Bởi có một chuyện mà người dân cần phải biết và phải tin là hầu hết giới cán bộ Cộng sản đều có kiến thức rất lõm bõm mặc dù bằng cấp, học vị của họ là tiến sĩ hoặc phó tiến sĩ. Thậm chí có người có cả học hàm giáo sư, phó giáo sư nhưng chắc chắn là kiến thức của họ vẫn ở mức ‘bình dân học vụ’. Và đó là một sự thật.
Ông nói thêm rằng còn một sự thật khác cũng đáng suy nghĩ là thường thì giới cán bộ nhà nước Việt Nam nói chung có một thói quen là họ luôn tuyên bố một thứ gì đó an toàn mà họ không bao giờ đụng tới. Ví dụ như nói hải sản an toàn thì họ sẽ không bao giờ ăn hải sản. Nếu có ăn thì họ ăn hải sản của vùng biển khác hoặc quốc gia khác. Nhưng họ vẫn tuyên bố nó an toàn.
Bên cạnh đó, các kết quả về biển của Việt Nam không căn cứ theo bất kì một tiêu chuẩn quốc tế nào, thậm chí cũng không có tiêu chuẩn nào, kết quả công bố hoàn toàn chủ quan, theo vài ba nghiên cứu của một nhóm nhà khoa học nào đó mà ngay cả người trong giới khoa học cũng không biết tới, cán bộ nhà nước thì càng không biết.
Ảnh hưởng đến đời sống ra sao?
Một nữ cán bộ tỉnh Bắc Kạn không muốn nêu tên, chia sẻ:
“Ở đây cũng có bán một ít nhưng không mấy người ăn. Vì lúc trước cá chết đó, giờ có cá nuôi, cá sông. Cá biển thì rẻ, cá sông mới đắt. Như ở đây thì ăn cá hồ, tức là cá nuôi là chủ yếu chứ cá sông như cá bống chẳng hạn, đắt lắm. Trẻ con thì ăn bậy ăn bạ, cha mẹ ăn gì thì ăn theo đó!”
Chị này cho biết thêm là vấn đề lượng thực, thực phẩm của đồng bào miền núi năm nay gặp nhiều khó khăn, bởi lương thực cũng đã cạn khi mùa giáp hạt đi qua, thực phẩm chủ yếu là muối và cá cơm khô để duy trì dinh dưỡng. Nhưng hiện tại, hai loại thực phẩm này không đáng tin cậy, người dân phải chuyển sang dùng cá nuôi.
Ở đây cũng có bán một ít nhưng không mấy người ăn. Vì lúc trước cá chết đó, giờ có cá nuôi, cá sông. Cá biển thì rẻ, cá sông mới đắt.
- Nữ cán bộ tỉnh Bắc Kạn
Những loại cá nuôi như cá rô phi, cá trê lai, cá chép vốn là nguồn thực phẩm nhằm cải thiện dinh dưỡng của đồng bào miền núi. Nhưng cũng theo chị này, nguồn thức ăn Trung Quốc để nuôi cá phát triển nhanh chóng và bán ra thị trường với giá rẻ bèo, tập trung đối tượng mua là đồng bào thiểu số ít tiền, nghèo khổ cũng là một vấn đề đáng suy nghĩ. Bởi thực ra, nguồn cá nuôi cũng nguy hiểm không kém so với nguồn cá biển miền Trung. Cả hai đều nhấm nháp độc tố Trung Quốc trước khi vào bếp của người Việt.
Hiện tại, chỉ có cá sông, cá tự nhiên như cá bống, cá rô đồng, cá quả đồng (tức cá lóc đồng) và một số loài cá khác sống trong sông nước tự nhiên là đáng để tin cậy. Nhưng rất tiếc là các loại cá này có giá tiền rất cao, người có thu nhập trung bình không thể chạm tới được. Đặc biệt là đồng bào miền núi chỉ có thể tự bắt được chăng hay chớ chứ không thể mua về dùng.
Trẻ em miền núi vốn ăn uống không đầy đủ lại càng có dấu hiệu gầy còm hơn trong thời gian nửa năm nay. Theo chị nguyên nhân chính là do nguồn hải sản suy thoái suốt mấy tháng nay. Và tình trạng này vẫn còn kéo dài chưa biết đến bao giờ. Bởi có một thực tế là bà con đồng bào thiểu số đã thấy sợ cá biển và sợ luôn những lời khuyên của đảng, của nhà nước!
Mùa nước nổi lại không về
Hàng năm, ở miền Tây, từ tháng 8 đến tháng 10, nước ngập trắng đồng, nhất là các tỉnh giáp ranh với nước bạn Campuchia như Long An, Đồng Tháp, An Giang… và người dân miền Tây quen gọi mùa nước nổi. Nhưng từ năm 2010 đến nay, nước về mỗi năm một kém, có năm hoàn toàn không có lũ về.
Theo người dân, không có nước “khổ dữ lắm”. Người làng nghề chuyên sản xuất lọp lờ, xuồng ghe… nếu không có nước xem như “bó tay”. Nhà nông cũng khốn khó khôn cùng, nước không lên đồng nghĩa với dự báo mùa vụ đông-xuân tới gặp nhiều bất trắc.
Năm nay nước trên đồng chỉ mới lấp ló bờ, nơi trũng nhất nước cũng chỉ vượt qua được ranh ruộng. Ai đến đây lần đầu chắc không nghĩ đây đang mùa nước nổi ở miền Tây.
Đến huyện đầu nguồn Tân Hồng, Hồng Ngự (tỉnh Đồng Tháp), mực nước trên sông Tiền vẫn không cao. Bà con cho biết nước sông Tiền mới bắt đầu đục đỏ chừng vài ngày nay. Ông Châu Ngọc Tiếp ở xã Tân Thành A, huyện Tân Hồng than thở: Lũ không về nên không đưa nước phù sa từ sông vào đồng ruộng. Năm nay, đang lo phải bón thêm nhiều phân thì lúa mới có năng suất. Ông Nguyễn Thanh Vững ở xã Thường Thới Tiền tâm sự: Hai năm nay, mực nước thấp nên nông dân chúng tôi lo lắm. Làm ruộng mà không thấy lũ về cứ ngóng trông như ngóng mẹ đi chợ về.
Ông Lê Anh Tuấn, phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu biến đổi khí hậu đồng bằng sông Cửu Long cho rằng, việc các nước đầu nguồn sông Mekong xây ngày càng nhiều đập thủy điện trên dòng chính và các nhánh làm cho lưu lượng nước về hạ nguồn ngày càng ít. Ngay cả Biển Hồ ở Campuchia còn thiếu nước huống gì là đồng bằng sông Cửu Long. Nếu năm nay, lũ không về nữa thì miền Tây Nam bộ sẽ bị mặn xâm nhập khốc liệt hơn vào mùa khô tới.
Mùa nước nổi không về, đâu chỉ những người ăn theo lũ bằng nghề câu lưới… bị mất trắng, mà cả những làng nghề ăn theo mùa lũ cũng tiêu điều. Như làng nghề đóng xuồng ở Long Hậu (huyện Lai Vung – Đồng Tháp), ở Mỹ Hiệp (huyện Chợ Mới – An Giang); làng lưỡi câu ở Mỹ Hòa (TP Long Xuyên); làng lọp cua Mỹ Đức (huyện Châu Phú – An Giang)… cũng đìu hiu, xơ xác vì ế ẩm, đời sống người lao động cũng gặp nhiều khó khăn.
Hình ảnh cánh đồng trắng xóa nước, người dân chống xuồng giăng lưới, đặt lọp tôm cá trên đồng nước nổi, cảnh hái rau nhút, bông điên điển, bông súng, hái lục bình, rau mát,… và những chiếc xuồng chở đầy ấp thủy sản đánh bắt được giờ đây có lẽ chỉ còn là ký ức mùa nước nổi.
Vũ Minh Ngọc / SBTN
Luật về Hội có nhằm trấn áp các tổ chức xã hội dân sự độc lập?
Ngày 22/9, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội “bất ngờ” cho ý kiến vào dự thảo Luật về Hội. Kết thúc cuộc họp này, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cũng “bất ngờ” cho rằng dự thảo Luật đã đủ điều kiện để trình ra Quốc hội thảo luận, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 vào tháng 10 tới.
Tâm thế của giới lãnh đạo Việt Nam là khó đoán định và quá khó lường, đặc biệt liên quan thiết thân đến những quyền dân như quyền tự do lập hội.
Thậm chí bà Ngân còn nhắc lại một giai điệu nhàm cũ của nhiều lãnh đạo “không để nợ dân lâu hơn nữa”.
Cần nhắc lại, điều mà giới lãnh đạo luôn ra rả về “món nợ với dân” thực ra đã kéo dài suốt từ Hiến pháp năm 1992, tức suýt soát một phần tư thế kỷ.
Từ năm 2013, dự thảo Luật về Hội mới được một số quan chức nhắc đến, tiếp sau tiến trình “bình thường hóa quan hệ Việt – Mỹ”. Cứ mỗi năm, giới quan chức quốc hội từ Nguyễn Sinh Hùng đến Nguyễn Hạnh Phúc lại nhắc lại hứa hẹn sẽ cho ra đời Luật lập Hội (đây là cái tên “nguyên thủy” của luật này) càng sớm càng tốt. Nhưng trong khi người dân tiếp tục chờ dài cổ thì vẫn không thấy tăm hơi bóng dáng Luật về Hội ở đâu.
Tuy nhiên, điều có vẻ đáng ngạc nhiên là tin tức “sắp thông qua Luật về Hội” xuất hiện mới đây, trong khi chỉ mới vào đầu tháng 9/2016, khi công bố chương trình làm việc của Quốc hội kỳ họp 2, không có thông tin cụ thể nào về dự thảo Luật về Hội sẽ được đưa ra để xem xét. Thậm chí còn có tin ngoài lề cho biết chính chủ tịch quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân là người “chống” Luật về Hội.
Đang có những nghi ngờ lớn từ phía các tổ chức xã hội dân sự độc lập ở Việt Nam đối với động thái bất ngờ muốn thông qua Luật về Hội của Quốc hội.
Một số nhà đấu tranh dân chủ nghi ngờ rằng việc chuẩn bị dự thảo để ban hành Luật về Hội tới đây của chính quyền là âm mưu để họ lập ra những tổ chức hội đoàn được họ công nhận nhằm loại bỏ các tổ chức xã hội dân sự. Do đó cần phải phản biện mạnh mẽ về vấn đề này, dựa trên Công ước, Điều ước mà Việt Nam đã tham gia ký kết với quốc tế và chính Hiến pháp của họ.
Quan trọng nhất là các văn bản pháp luật đều khẳng định nếu pháp luật Việt Nam có quy định khác với các Công ước, Điều ước quốc tế mà VN đã tham gia ký kết thì thực hiện theo các Công ước, Điều ước quốc tế. Điều 119 quy định: ” Mọi văn bản pháp luật khác phải phù hợp với Hiến pháp”. Từ đó dẫn chiếu ra các hiến định về quyền làm chủ của công dân, quyền con người, các quyền tự do dân chủ, không bị phân biệt đối xử …. Các quy định mập mờ trong Dự thảo Luật về Hội đều có nội dung trái với Công ước, Điều ước quốc tế và hiến định.
Đặc biệt là các quy định mập mờ tại Điều 8 về các hành vi bị nghiêm cấm, các quy định tại Điều 9 về các lĩnh vực hoạt động trùng lắp sẽ là trở ngại lớn cho các tổ chức xã hội dân sự độc lập. Đây chính là những kẽ hở, nếu luật này được Quốc hội thông qua thì họ sẽ công nhận các tổ chức quốc doanh trùng tên và trùng lắp trong lĩnh vực hoạt động với các tổ chức xã hội dân sự độc lập. Nếu sau đó chính quyền sẽ dùng các tổ chức quốc doanh này kiện các tổ chức độc lập về tranh chấp tên và lĩnh vực hoạt động thì mọi chuyện sẽ hài hước ra sao ?
Lê Dung / SBTN
Dân Kỳ Anh gửi đơn đòi chính phủ bồi thường thiệt hại sau thảm họa Formosa
Một bản đơn kiến nghị gửi tới quốc hội và chính phủ nước Cộng Hòa XHCN Việt Nam, do hơn 700 gia đình ngư dân Hà TĨnh đồng ký tên, đã yêu cầu được chi trả tiền bồi thường trong vụ thiệt hại môi trường do Formosa gây ra.
Đơn gửi đến quốc hội và chính phủ kiến nghị phải đền bù những thiệt hại mà người dân xã Kỳ Lợi, huyện Kỳ Anh, tỉnh Hà Tĩnh phải gánh chịu kể từ sau thảm họa môi trường do Formosa gây ra. Người dân đã yêu cầu nhà cầm quyền CSVN phải đền bù hàng trăm tỉ đồng về những thiệt hại như mất thu nhập bình quân 6 tháng vừa qua, các thiệt hại về kinh tế, thiệt hại về tương lai, thiệt hại về tinh thần cho người dân…
Người dân cũng yêu cầu quốc hội và chính phủ trích từ số tiền 11.500 tỉ đồng mà công ty Formosa đã thanh toán toàn bộ, để bồi thường cho tất cả những gia đình được liệt kê trong danh sách đính kèm, với mức thiệt hại cụ thể của mỗi hộ được ghi tương ứng bên cạnh, trong vòng mười lăm (15) ngày kể từ ngày đơn này được lập và ký tên.
Đơn yêu cầu của người dân xã Kỳ Lợi cũng nêu rõ: “Sau thời hạn mười lăm (15) ngày nêu trên mà không nhận được tiền bồi thường, chúng tôi sẽ bảo lưu và dành quyền khởi kiện theo luật định, đồng thời chuẩn bị ngay thủ tục khởi kiện trước tòa án có thẩm quyền để yêu cầu Công ty Formosa bồi thường đầy đủ.”
Kèm theo đơn yêu cầu mà người dân gửi đến quốc hội và chính phủ là bản phụ lục chi tiết về những thiệt hại cụ thể mà người dân đang phải gánh chịu, và yêu cầu được đền bù xứng đáng.
Kể từ sau thảm họa môi trường do Formosa gây ra, nhà cầm quyền CSVN thông báo chính thức đã nhận 500 triệu đô (tương đường 11.500 tỉ đồng) từ lãnh đạo Formosa. Nhưng cho đến nay, bà con ngư dân vẫn chưa được nhận tiền đền bù nào từ phía chính quyền địa phương.
Trước đó, theo Báo Tuổi Trẻ, những thiệt hại mà Formosa gây ra từ hồi tháng 4/2016 có thể kể:
“1) Trên 100 tấn hải sản tự nhiên (chủ yếu là hải sản sống ở tầng đáy) bị chết trôi dạt vào bờ, hải sản bị chết chìm xuống đáy biển còn khá lớn;
2) 17,682 tàu thuyền khai thác hải sản với 40.966 người trực tiếp, 176,285 người phụ thuộc bị ảnh hưởng do sự cố môi trường gây ra; sản lượng hải sản khai thác ven bờ và vùng lộng bị thiệt hại ước tính khoảng 1,600 tấn/tháng;
3) Do không thể đánh bắt trong phạm vi từ bờ đến 20 hải lý, có tới 90% tàu lắp máy công suất thấp và gần 4,000 tàu không lắp máy đã phải nằm bờ;
4) Diện tích nuôi tôm bị chết hoàn toàn là 5,7 ha tương đương 9 triệu tôm giống và khoảng 7 tấn tôm thương phẩm sắp đến kỳ thu hoạch; có 1,613 lồng nuôi cá bị chết (khoảng 30.000 m3), tương đương 140 tấn cá; có 6,7 ha diện tích nuôi ngao bị chết, tương đương 67 tấn; có trên 10 ha nuôi cua bị chết;
5) Tại bốn tỉnh bị ảnh hưởng do sự cố, tỷ lệ khách huỷ tour khoảng 50%, công suất sử dụng phòng giảm từ 40 đến 50% só với cùng kỳ năm 2015; đặc biệt tại Hà Tĩnh, công suất sử dụng phòng sau thời điểm sự cố xảy ra chỉ từ 10 đến 20%;
6) Về môi trường, sơ bộ, diện tích các rạn san hô bị tác động trực tiếp khoảng 450 ha, tại một số điểm khảo sát ban đầu đã được ghi nhận trung bình 40% đến 60% rạn san hô bị phá huỷ;
7) Về xã hội, lòng tin của các tầng lớp nhân dân giảm; người dân nghi vấn về quá trình thẩm định, phê duyệt đầu tư; giảm cả lòng tin về khả năng của các cơ quan chức năng trong ứng phó các tình huống khẩn cấp về môi trường;
8) Nhiều người dân không còn tin vào sự an toàn của cá biển và các sản phẩm liên quan như nước mắm, rong tảo, v.v…; và
9) Sự việc còn tiềm ẩn nguy cơ an ninh khi nhân dân lo lắng về sinh kế, thất nghiệp, thậm chí nợ nần, phá sản do không tiêu thụ được hải sản…”
Nguyên Nguyễn/SBTN
Chuẩn tướng gốc Việt William H. Seely III- Chỉ huy trưởng tình báo TQLC Hoa Kỳ
Đại tá William H. Seely III vừa được chính thức thăng cấp Chuẩn tướng trong tháng 9 năm 2016. Ông là một trong mười Đại Tá Thủy Quân Lục Chiến được Tổng thống đề cử thăng cấp Chuẩn tướng vào ngày 22 tháng 2 năm 2016, và được Thượng viện chấp thuận ngày 26 tháng 5 năm 2016.
Hiện nay ông là Chỉ huy trưởng tình báo Thủy Quân Lục Chiến. Ông được bổ nhiệm chức vụ quan trọng trên, để thay thế cho vị chỉ huy trưởng tiền nhiệm là Chuẩn tướng Michael S. Groen thuyên chuyển về làm chỉ huy phó tình báo cho Bộ tham mưu liên quân Hoa Kỳ. Chuẩn tướng William H. Seely III là vị Chỉ huy trưởng tình báo thứ 52 của Bộ chỉ huy tình báo TQLC Hoa Kỳ, kể từ khi đơn vị nầy được thành lập và đi vào hoạt động từ năm 1939 cho đến nay.
Chuẩn tướng William H. Seely III sinh tại Sài Gòn, Việt Nam Cộng Hòa, ông tốt nghiệp văn bằng cử nhân tại trường Đại học American University, Washington D.C. Ông Thụ huấn khóa sĩ quan TQLC trừ bị qua chương trình quân sự (NROTC) tại trường Đại học George Washington University, và mãn khóa vào năm 1989. Ông đã thụ huấn nhiều khóa huấn luyện quân sự như: Nhảy dù lục quân (1991); Trường SCUBA hải quân (1992); Trường SERS (1993); Khóa sĩ quan tình báo MAGTF (1993); Khóa sĩ quan huấn luyện chiến thuật và vũ khí WTI (1994); Khóa sĩ quan tình báo quân sự cao cấp lục quân (1995); Hành quân thủy bộ (1995); Khóa viễn thám (1996); Khóa chỉ huy và tham mưu tại Trường cao đẳng chỉ huy và tham mưu TQLC (2002); Chương trình hậu tình báo, DIA (2005); Chiến tranh hải quân tại Trường cao đẳng hải quân (2010), khóa sĩ quan kế hoạch cao cấp tại trường Đại học TQLC (2014)…
Chuẩn tướng William H. Seely III đã từng phục vụ và giữ những chức vụ chỉ huy quan trọng tại các đơn vị: Trung đội trưởng truyền tin, đại đội H&S, tiểu đoàn 3 viễn thám (1990-1992); Đại đội trưởng đại đội India, tiểu đoàn yểm trợ quân báo TQLC (2000-2002); Phó phòng 2 Bộ tư lệnh TQLC trung ương (2002-2003); Sĩ quan phòng 2 chống khủng bố Bộ tư lệnh trung ương (2004-2005); Phụ tá chỉ huy trưởng tình báo Bộ tư lệnh trung ương (2005-2006); Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 viễn thám, sư đoàn 3 TQLC (2006-2008); Chỉ huy trưởng tình báo liên kết và phát triễn tinh báo chiến trận-MCCDC (2010-2011); Chỉ huy trưởng trường tình báo TQLC (2011-2013); Tham mưu trưởng, Bộ tư lệnh an ninh không gian mạng TQLC Hoa Kỳ-U.S. Marine Corps Forces Cyberspace (2015); Trưởng phòng 2 thuộc Bộ tư lệnh các lực lượng hỗn hợp bộ chiến tại Irag (J-2 Combined Joint Forces Land Component Command-Iraq)-Lực lương đặc nhiệm 82 nhảy dù (2015-2016). Và hiện nay là Chỉ huy trưởng tình báo TQLC Hoa Kỳ.
Khi còn là Tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn 3 viễn thám, Sư đoàn 3 TQLC, Trung tá William H. Seely III là một cấp chỉ huy giỏi và gương mẫu, có tài lãnh đạo chỉ huy, ông rất gần gũi với các quân nhân trong đơn vị. Tiểu đoàn 3 viễn thám TQLC cũng đã từng chiến đấu tại chiến trường Việt Nam, tiểu biểu là trận đánh khốc liệt tại đồi 471 Khe Sanh, Quảng Trị.
Vào tháng 9 năm 2006, Tiểu đoàn 3 viễn thám được lệnh khai triển đến chiến trường Iraq, đơn vị đồn trú tại thị xã Fallujah là nơi quân nổi dậy thường trú ẩn. Chúng xem đây như là căn cứ địa an toàn, nên thường tổ chức các hoạt động bắt cóc, phá hoại, gài mìn gây thương vong và khó khăn cho cuộc sống của dân chúng. Nhưng từ khi tiểu đoàn 3 viễn thám đến hoạt động tại Fallujah, quân khủng bố đã phải rút rui khỏi khu vực nổi tiếng nguy hiểm nầy. Trong 7 tháng chiến đấu tại Fallujah, Tiều đoàn 3 viễn thám đã mở nhiều cuộc hành quân truy lùng địch quân, đánh bật chúng ra khỏi Fallujah giữ yên bình cho dân cư tại đây. Trung tá William cho biết: “Chúng tôi hiểu những rủi ro xảy ra, nhưng đây là nhiệm vụ dù rất nguy hiểm. Đó là những gì chúng tôi phải thi hành, chúng tôi chấp nhận những thách thức cũng như chấp nhận những rủi ro”.
Trong suốt thời gian tham chiến tại đây, Tiểu đoàn 3 viễn thám đã kiểm soát và bình định được toàn khu vực Fallujah, từ đó các cuộc tuần tiểu đựơc mở rộng ra xa hơn để bảo vệ an ninh cho thị xã Fallujah.
Để đổi lại sự an bình cho dân chúng tại Fallujah, Tiểu đoàn 3 viễn thám có 6 chiến sĩ tử trận và 8 chiến sĩ bị thương. Trung tá William buồn bã chia xẻ: “Những ngày khó khăn đối chúng tôi là bị mất sáu chiên sĩ TQLC”.Khi tiểu đoàn trở về trại Schwablast tại Hoa Kỳ vào tháng 4 năm 2007, Trung tá William nói đối với ông đó là sự mất mát những người anh em thân thiết, họ không trở về cùng với đơn vị. Ông nói không bao giờ quên họ, những người anh em chiến hữu.
Ông được trao tặng huy chương sao đồng trong chiến trận (The Bronze Star with “Combat V”).
Chuẩn tướng William H. Seely III là vi tướng Hoa Kỳ gốc Việt thứ ba sau Chuẩn tướng lục quân Lương Xuân Việt và Chuẩn tướng Châu Lập Thể Flora. Hiện nay người Việt mang cấp Đại tá trong các quân chủng Hải, Lục, Không quân, TQLC và Đoàn y tế công cộng Hoa Kỳ có trên 50 vị, trong số đó có Đại tá Phạm Ngọc Tuấn, ngành tình báo hải quân, đồng nghiệp với Chuẩn tướng William trong Bộ hải quân. Dự đoán đến năm 2018, người Việt mang cấp tướng có thể lên đến sáu vị, trong số đó có ba vị tướng lục quân, một vị tướng TQLC, một vị tướng hải quân và một vị tướng không quân.
Trần Anh / SBTN
