Hội nghị TƯ15 khai mạc và thực chất nội dung?
BBC
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng (trái) và Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc được cho là có tên trong một danh sách đề cử cho hai trường hợp đặc biệt quá 65 tuổi ở lại trong Tứ trụ thêm một nhiệm kỳ nữa
Tin cho hay Hội nghị Trung ương 15 của Ban chấp hành Trung ương đảng Cộng sản Việt Nam nhóm họp tại Hà Nội với dự kiến diễn ra từ ngày 16 tới ngày 18 tháng Giêng năm 2021.
Đây được cho là kỳ hội nghị cuối cùng trước khi đảng Cộng sản khai mạc kỳ Đại hội thứ 13 mà theo kế hoạch sẽ tiến hành trong vòng một tuần lễ, bắt đầu từ ngày 25 cùng tháng này.
Từ Hà Nội, một nhà quan sát thời sự, chính trị Việt Nam đưa ra nhận định, bình luận của mình với BBC News Tiếng Việt về thực chất và mục đích của hội nghị Trung ương 15.
"Hội nghị Trung ương 15 theo dự kiến kéo dài ba ngày như thông báo của Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN khi kết thúc Hội nghị 14, sẽ tìm kiếm đồng thuận về danh sách được gọi là Tứ trụ lãnh đạo và xem xét những trường hợp đặc biệt và những trường hợp đặc biệt khác không thuộc Bộ Chính trị mà của Ban chấp hành Trung ương," Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, nhà nghiên cứu cấp cao khách mời thuộc Viện nghiên cứu Đông Nam Á (Iseas, Singapore) nói.
"Cụ thể hơn, hội nghị này như mọi người đã nói là Hội nghị trung ương cuối cùng của Khóa 12 này, và cũng như những gì đã được thông báo của Hội nghị TƯ14, nó nhằm xử lý các trường hợp quy định những ai sẽ được vào danh sách đặc biệt để bỏ phiếu ở lại Bộ Chính trị do quá 65 tuổi.
"Đây là thời điểm để có những danh sách những ai trong BCHTƯ quá 60 tuổi hay là đến 60 tuổi mà được tái ứng cử, hoặc những người nào đó quá 55 tuổi được ứng cử để đưa ra bầu lần đầu, thì đó là nhiệm vụ chính của Hội nghị TƯ15 này, một hội nghị có ý nghĩa, vai trò đặc biệt quan trọng về nhân sự của BCHTƯ đảng, trong đó quyết định hai vấn đề như trên."
Tứ trụ và sửa điều lệ đảng?
Hội nghị TƯ5 có thể đề xuất sửa đổi điều lệ đảng lên Đại hội đảng 13, theo ý kiến nhà quan sát
Một câu hỏi có liên quan các phương án đề cử nhân sự, đặc biệt là nhân sự cấp cao 'Tứ trụ' cho kỳ Đại hội 13 sắp tời mà đang được công luận quan tâm là liệu có chuyện đảng sẽ sửa điều lệ hay không. Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp nêu nhận định của mình:
"Nếu điều lệ đảng trong trường hợp cần sửa, thì chắc chắn Ban chấp hành Trung ương sẽ quyết để Đại hội 13 sẽ sửa, chỉ có Đại hội mới có quyền sửa điều lệ, còn nội dung sửa điều lệ thế nào, nếu Hội nghị TƯ15 là hội nghị cuối cùng trước khi họp Đại hội, thì hội nghị này sẽ đề xuất những nội dung sửa đổi.
"Ở đây tôi xin lưu ý là điều lệ lần cuối cùng sửa là ở trong Đại hội năm 2011 là Đại hội XI, kỳ đại hội đó có sửa điều lệ, trong đó liên quan số nhiệm kỳ của Tổng Bí thư có điều 17, trong ấy có một câu nói rằng 'Tổng Bí thư không làm quá hai nhiệm kỳ liên tiếp'.
"Tại kỳ Đại hội 12 không có sửa điều lệ, thế thì trong trường hợp mà ông Nguyễn Phú Trọng ứng cử để tiếp tục làm Tổng Bí thư một khóa nữa, tức là khóa thứ ba liên tiếp, thì chắc chắn Đại hội 13 sẽ phải sửa điều lệ.
"Hiện nay có một danh sách thu hút nhiều đồn đoán và bàn luận, và nếu dựa trên cái đó, có thể thấy có khá nhiều đặc biệt, cụ thể là nếu ông Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng được đề cử để bầu lại làm Tổng Bí thư khóa 13 tới, thì chắc chắn BCHTƯ sẽ phải dựa trên điều lệ để ra quyết định đó."
Tới cuối tuần này, một danh sách được cho là nhân sự cấp cao được Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN dự kiến sẽ đề cử lên Đại hội bao gồm các vị trí nhân sự sau: ông Nguyễn Phú Trọng (đề cử vào chức vụ Tổng Bí thư), ông Nguyễn Xuân Phúc (đề cử chức vụ Chủ tịch nước), ông Phạm Minh Chính (đề cử chức vụ Thủ tướng Chính phủ) và ông Vương Đình Huệ (đề cử chức vụ Chủ tịch Quốc hội).
Bình luận về phương án đề cử nhân sự này, nhà nghiên cứu Hà Hoàng Hợp nói thêm:
"Nếu về danh sách mà mọi người bắt đầu cảm nhận những ngày gần đây nhất và cho đến cuối tuần này, nó có thể có một số chi tiết khác với những lời đồn cách đây một tuần, và người ta thấy có sự khác biệt.
"Bên trong sự khác biệt ấy, chắc chắn Bộ Chính trị và Ban chấp hành Trung ương ĐCSVN đã phải có một động tác gì đó để dẫn đến danh sách mới nhất này.
Đã có nhiều biến đổi về nhân sự lãnh đạo cấp cao của ĐCSVN kể từ sau Đại hội 12 tới thời điểm cuối khóa hiện nay
"Và tôi tin rằng nếu có điều gì đó, thì họ sẽ làm đúng điều lệ đảng và đúng các quy định của Đại hội, cụ thể là quy chế 244 mà BCHTƯ đã đề ra từ khá lâu rồi.
"Nên lưu ý rằng ở trong đảng Cộng sản Việt Nam có nguyên tắc tập trung dân chủ, xét cho cùng, nguyên tắc này nói lên cơ chế dân chủ trong nội bộ một đảng như thế nào, chứ người ta không đặt vấn đề trực tiếp là các nguyên tắc dân chủ. Ngay cả trong những đảng gần giống với đảng Cộng sản là đảng Dân chủ Xã hội, người ta cũng áp dụng nguyên tắc tập trung dân chủ, chứ không có nguyên tắc dân chủ trực tiếp như các hình thức đảng phái khác.
"Trong trường hợp của ĐCSVN hiện nay thì có quy chế 244, quy chế này dựa trên những nguyên tắc tập trung dân chủ với cách hiểu, cách diễn dịch như thế nào đấy về tập trung dân chủ của đảng, để đảm bảo việc các ứng cử viên và các chức vụ được Đại hội bầu ra đảm bảo tính tập trung, tính dân chủ và đảm bảo sự hài hòa, cũng như đoàn kết trong nội bộ đảng."
Tiêu chí vùng miền, tuổi tác và sức khỏe thế nào?
Khi được đề nghị bình luận về phương án nhân sự cấp cao 'Tứ trụ' với kịch bản đề cập như ở trên mà nếu được Hội nghị Trung ương 15 thống nhất đề nghị lên Đại hội 13 có gì đáng nói về mặt một số tiêu chí nổi bật hay không, Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp đề cập ba khía cạnh:
"Trước hết về tiêu chí mà mọi người vẫn gọi nôm na là vùng miền, thực chất từ Đại hội 7 mới có những quy định hay quy ước là trong Tứ trụ nên có đủ thành phẩn của ba miền, lúc đầu do đó là phải ba miền, nhưng cho đến Đại hội 11 và Đại hội 12, dường như chỉ còn một quy chế, hay đúng hơn là quy ước là cặp Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ là phải khác miền.
"Nếu lần này, theo danh sách mà người ta đồn, theo đó Tổng Bí thư và Thủ tướng cũng đến từ miền Bắc, thì nó có vẻ phá vỡ quy ước trên mà từ Đại hội 7 đã đưa ra, tức là nó đã tạo ra sự khác biệt mà nói đúng ra là nó phá vỡ quy ước đó.
"Thế nhưng quy ước ấy chưa bao giờ ghi thành văn bản và quy ước ấy đặt ra là để đảm bảo sự đoàn kết trong một quốc gia, một sự đoàn kết trong nội bộ đảng về mặt lãnh đạo cũng như là về các mặt ý chí và địa lý.
"Thế thì lần xảy ra như thế, nhưng chúng ta vẫn thấy rằng vẫn có chức vụ đảm nhiệm bởi người miền Trung ở đấy, tức là trong Tứ trụ, nếu ông Nguyễn Xuân Phúc được quyết định ở lại như một trường hợp đặc biệt mà quá 65 tuổi, thì ông ấy là người miền Trung, chỉ có thiếu người miền Nam thôi.
"Miền Nam từ sau năm 1986, tức là từ khi quá trình đổi mới kinh tế được khởi xướng từ năm 1986, là địa bàn đóng góp rất lớn về tăng trưởng kinh tế cho quốc gia, đấy là một điểm mấu chốt vô cùng quan trọng để đảm bảo đất nước tiến lên.
Tổng Bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng và phu nhân trong một lần tiếp khách quốc tế tại Hà Nội
"Lần này, nếu không có đại diện là người miền Nam ở trong Tứ trụ, thì chúng ta thấy đó là một chuyện mà có một điều gì đó hơi gợn, hơi đặc biệt, tuy nhiên, nếu nhìn mở rộng ra trong các khả năng khác, tức là tỷ lệ trong Ban chấp hành Trung ương, trong Bộ Chính trị, Ban Bí thư sắp tới của Đại hội 13, thì thấy rằng số ứng cử của miền Nam cũng là rất đông.
"Chí có chuyện là đông như thế, quan trọng như thế mà không có ai là người miền Nam ở trong Tứ trụ thì đây là lần đầu tiên nó sẽ là một chuyện đặc biệt như thế xảy ra, cũng như chúng ta thấy rằng ở Đại hội 10 đã không có người miền Trung ở trong Tứ trụ, chỉ có miền Bắc với miền Nam mà thôi.
"Một vấn đề nữa là tiêu chí về sức khỏe và tuổi tác, trong quy định 214, tháng 01/2020 vừa qua của Bộ Chính trị ĐCSVN, có tiêu chuẩn về sức khỏe, nhưng từ trước tới nay không có quy định nào về giới hạn tuổi cho Tổng Bí thư hết.
"Hai yếu tố là sức khỏe và tuổi tác đã không có giới hạn nào được đưa ra theo đó về vị trí Tổng Bí thư cả và trên thực tế gần đây người ta thấy lần Đại hội nào bầu, thì về tuổi tác, Tổng Bí thư cũng nhiều hơn so với số năm tuổi và lần này cũng thế thôi.
"Thế nhưng không có giới hạn trên cùng là bao nhiêu tuổi và nếu lần này ông Nguyễn Phú Trọng làm tiếp một khóa nữa, thì chiều theo các quy định được thiết lập gần đây thì phù hợp thôi, song sức khỏe lại là một vấn đề khác.
"Tôi thấy rằng về vấn đề sức khỏe của Tổng Bí thư, đảng viên và người dân cũng hy vọng rằng sau khi và nếu được Bộ Chính trị, Ban chấp hành Trung ương đã tín nhiệm cao như thế, thì chắc đã có niềm tin rằng ông Nguyễn Phú Trọng sẽ đủ sức khỏe để tiếp tục làm lãnh đạo.
"Thế nhưng hy vọng là quý, song cũng phải tính toán, dự trù rằng nếu có chuyện gì xảy ra về mặt sức khỏe với ông ấy, thì phải xem xét chuẩn bị xem ai có thể thay thế và đó là một vấn đề nữa để tránh rủi ro cho đảng Cộng sản và sự lãnh đạo của đảng," Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp bình luận với BBC từ Hà Nội.
